هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ع /97/112 شماره دادنامه: 9809970906010052 تاریخ: 29/2/98
شاکی: آقای حبیب الله میر غفوری
طرف شکایت: دانشگاه یزد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 1 ماده 77 آییننامه استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاه ها مصوب 12/11/1392 هیات امنای دانشگاه یزد
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی به موجب دادخواستی تقاضای ابطال بند 1 ماده 77 آییننامه استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاه ها، مصوب 12/11/1392 هیات امنای دانشگاه یزد را کرده که مفاد آن بدین شرح است: اینجانب از سال 83 عضو هیات علمی رسمی دانشگاه یزد می باشم و از تاریخ 1390 به عنوان سرپرست و از تاریخ 16/8/95 ریاست دانشگاه غیر دولتی علم و هنر یزد را عهده دار شده ام. معاونت محترم اداری مالی دانشگاه یزد به استناد بند 1 ماده 77 آییننامه فوق الذکر اعلام کرده که میبایست به صورت اجباری به دانشگاه غیر دولتی علم و هنر مامور شوم و وضعیت استخدامی ام به صورت نیمه حضوری تغییر پیدا کند. امری که پیامد آن عدم دریافت پایه ترفیع به صورت سالانه، محاسبه سابقه کاری به صورت نصف، عدم امکان دریافت حق التدریس و... میباشد. مقرره مورد شکایت مغایر اصل 141 قانون اساسی است. زیرا سمت های آموزشی در دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی از حکم اصل 141 مستثنی هستند و بر همین اساس اعضای هیات علمی دانشگاه ها میتوانند با حفظ وظایف آموزشی و پژوهشی خود عهده دار پست های مدیریتی در بخش غیردولتی شوند. هر چند بر اساس بند یک ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و ماده یک قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور، دانشگاه ها و مراکز آموزشی و تحقیقاتی میتوانند در چارچوب آییننامه های مصوب هیات امنا عمل کنند، اما در اصل 85 قانون اساسی تصریح شده است که مصوباتی که دولت اختیار وضع آنها را دارد نباید با اصول و احکام مذهب رسمی کشور و یا قانون اساسی مغایرت داشته باشد. همچنین براساس بند 9 اصل 3 قانون اساسی، دولت موظف است امکانات خود را برای رفع تبعیض ناروا ایجاد کند. در صورتی که مقرره مورد شکایت محدودیت مربوط به نیمه حضوری شدن و محروم شدن از برخی حقوق را صرفاً برای عضو هیات علمی که ریاست موسسات آموزشی غیر دولتی را بر عهده میگیرند قائل شده، ولی اعضایی که ریاست یا مدیریت شرکت ها و موسسات غیر دولتی در بخش صنعت، خدمات و غیره هستند، الزامی به نیمه حضوری شدن ندارد که این تبعیض بین اعضای هیات علمی محسوب میشود.
متن مقرره مورد شکایت:
ماده 77- ماموریت اعضای رسمی دانشگاه به خدمت در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری غیردولتی - غیر انتفاعی و بالعکس به استثنای موارد ذیل ممنوع میباشد.
بند 1- ماموریت افراد موضوع این ماده صرفاً برای تصدی سمت مدیریتی موسسات مذکور با موافقت رئیس موسسه محل خدمت عضو و تایید وزیر امکان پذیر بوده که در این صورت عضو در دوران تصدی مسئولیت موسسه محل ماموریت از تمام وقت به نیمه حضوری تبدیل وضعیت خواهد یافت و پرداخت فوق العاده مدیریت و معادل وجه ریالی فوق العاده ویژه وی به عهده موسسه محل ماموریت خواهد بود.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
رئیس دانشگاه یزد به موجب لایحه 331841 مورخ 4/4/97 دفاعیات طرف شکایت را ارائه کرده که مفاد آن به شرح ذیل است:
1- مطابق بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و ماده یک قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور، دانشگاه ها، موسسات آموزش عالی، پژوهشی و پارک های علم و فناوری بدون رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی، صرفاً در چارچوب مصوبات و آییننامه های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوب هیات امنا عمل می نمایند.
2- مستند به بند (ن) ماده 7 قانون تشکیلات هیات های امناء و دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مصوب جلسات 181 و 183 مورخ 9/12/67 و 23/12/67 شورای عالی انقلاب فرهنگی، از جمله وظایف و اختیارات هیات امنا، تصویب مقررات استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاه است که به منظور هماهنگی پس از تایید وزارتخانه مربوطه قابل اجرا خواهد بود. آییننامه استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاه های عضو هیات امنا (دانشگاه یزد) در تاریخ 12/11/1392 به تصویب هیات امنای دانشگاه یزد رسیده و با تایید مقام عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از تاریخ 1/11/92، از اعتبار قانونی برخوردار و در دانشگاه یزد لازم الاجرا شده است.
3- به موجب ماده 21 آییننامه مزبور اعضای هیات علمی موظفند 40 ساعت در هفته در دانشگاه حضور داشته باشند. این مدت برای اعضای تمام وقت است. ولی در موارد نیمه حضوری یا نیمه وقت ملاک 20 ساعت است. بنابراین پذیرش مسئولیت شاکی به عنوان رئیس دانشگاه غیر دولتی علم و هنر، با حضور تمام وقت نامبرده در دانشگاه مغایرت دارد و به همین دلیل براساس ماده 77 مقرره هیات امنا، وضعیت استخدامی نامبرده از تمام وقت به نیمه حضوری تغییر یافته است.
4- دیوان محاسبات استان یزد نیز استمرار مدیریت شاکی مزبور در دانشگاه علم و هنر را همزمان با عضویت هیات علمی به صورت تمام وقت مغایر قوانین اعلام کرده است.
5- ماده 77 آییننامه هیات امنای دانشگاه یزد مغایر قانون اساسی نیست ؛ زیرا دو شغله بودن اعضای هیات علمی را مجاز می داند و این اعضا میتوانند با تبدیل وضعیت استخدامی از تمام وقت به نیمه حضوری به ریاست دانشگاه غیردولتی - غیرانتفاعی اشتغال یابد.
نظریه تهیه کننده گزارش:
با عنایت به اینکه مطابق حکم بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و نیز ماده یک قانون احکام دائمی برنامه های توسعه هیات امناء دانشگاه ها مرجع تصویب مقررات اداری و استخدامی - تشکیلاتی دانشگاه های تابعه خود بوده بدون اینکه ملزم به رعایت سایر قوانین باشند. از طرفی هیچگونه مغایرتی با حکم اصل 141 قانون اساسی ندارد. زیرا مانع تصدی بیش از یک شغل برای اعضای هیات علمی نشده بلکه با توجه به ضرورت های اداری و استخدامی برای آن شرایطی را اعمال نموده است که با توجه به قوانین صدرالذکر در حدود اختیارات هیات امناء میباشد. در نتیجه عقیده به رد شکایت شاکی دارم و مورد شکایت قابل ابطال نمیباشد. تهیه کننده گزارش: ذبیح اله واحدی
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
در خصوص شکایت مطروحه مبنی بر درخواست ابطال بند یک ماده 77 آییننامه استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاه یزد مصوب 12/11/1392 هیات امناء دانشگاه یزد از جهت تقییدات و محدودیتهایی که برای ماموریت اعضای هیات دانشگاه مذکور به مراکز آموزشی غیر انتفاعی و غیر دولتی مقرر نموده و مغایر با اصل 141 قانون اساسی است زیرا سمتهای آموزشی را مستثنی نموده است با توجه به اوراق و محتویات پرونده و مدافعات طرف شکایت نظر به اینکه اولاً موضوع مورد شکایت ناظر به ماموریت نیروهای آموزشی است و از آنجا که اساساً ماموریت از اختیارات دستگاه است تعیین قید برای آن در حدود اختیارات قانونی است. به عبارت دیگر بند مورد شکایت مشعر به رفع استثناء مقرر در ماده 141 قانون اساسی در مورد تصدی دو پست از شاغلین در سمتهای آموزشی نمیباشد. بلکه نحوه ماموریت را با توجه به اختیار تعیین نموده است. ثانیاً مطابق حکم بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و ماده یک قانون احکام دائمی برنامه های توسعه، هیات امناء دانشگاه با تایید وزیر مربوط صلاحیت و جواز بند مورد شکایت را داشته است. با این اوصاف شکایت شاکی موجه تشخیص نمی گردد. در نتیجه رای به رد آن صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی رئیس دیوان عدالت اداری یا ده تن از قضات دیوان قابل اعتراض میباشد.
ذبیح اله واحدی - رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری