تاریخ دادنامه قطعی: 1395/01/09
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: بذل قسمتی از مهریه، میتواند اماره و قرینه ای بر وقوع عسر و حرج زوجه باشد، اما در صورت احراز عسروحرج زوجه، بذل مال یا مهریه توسط وی ضرورت ندارد.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/01/09 - 13 : 05 قاضی: مهدی اسلامی قاضی: احمد کریم زاده
خلاصه جریان پرونده
خانم ص. ن. فرزند ب. دادخواستی به طرفیت آقای م. پ. فرزند ش. به خواسته صدور حکم بر الزام خوانده به طلاق تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب سند رسمی به شماره ترتیب 1464 - 1381/09/11 دفتر ثبت ازدواج شماره 102 حوزه ثبت... به عقد ازدواج دائمی خوانده درآمده ام حاصل زندگی مشترک دو فرزند پسر 9 ساله و دختر 3 ساله میباشد از بدو ازدواج با هم تفاهم نداشتیم و سوابق موجود در دادگاه بیانگر این ادعاست لکن تاکنون تحمل کرده ام اما مدتی است ادامه زندگی مشترک غیر ممکن شده به دلیل سوءرفتار زوج و اعتیاد شدید و مضر وی در عسر و حرج هستم لذا درخواست الزام وی به طلاق را دارم.بدوا طرفین جهت انجام مشاوره تخصصی به اداره بهزیستی شهرستان بافق معرفی شده که رئیس اداره بهزیستی شهرستان بافق پاسخ داده که در خصوص زوجین آقای م. پ. و خانم ص. ن. متاسفانه به علت عدم همکاری زوجین اصلاح ذات ا لبین صورت نگرفت. شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بافق در وقت مقرر با حضور خواهان و در غیاب خوانده تشکیل شده است خواهان اظهار داشته خواسته به شرح دادخواست میباشد به دلیل عسر و حرج ناشی از اعتیاد شدید و مضر خوانده و سوءرفتار وی درخواست صدور حکم طلاق را دارم در مورد مهریه اقدام نموده که زوج یک ماشین داشته که توقیف شده و تحویل من شده است در مورد اعتیاد از طریق آزمایش میتوان به این امر پی برد در مورد سوءرفتار چهارپنج سال قبل پرونده ضرب وجرح داشتیم.دادگاه قرار استماع شهادت شهود را صادر و با تعیین وقت به منظور فوق طرفین دعوت شده اند خواهان در وقت مقرر حاضر و اظهار داشته در صورت امکان وقت رسیدگی دیگری تعیین تا شهود را بیاورم و در خصوص خوانده تحقیقات محلی بفرمایید. تا مشخص شود مبتلا به اعتیاد شدید میباشد یا خیر.دادگاه از رئیس پلیس اطلاعات شهرستان بافق خواسته در مورد اشتهار زوج به اعتیاد به مواد مخدر تحقیق و نتیجه اعلام شود. رئیس پلیس امنیت عمومی شهرستان بافق گزارش مورخ 1393/10/03 مامورین انتظامی را که به محل سکونت زوج مراجعه و تحقیقات به عمل آورده اند پیوست و ارسال کرده است حسب گزارش مذکور با تحقیقات به عمل آمده از معتمدین محلی وی قبلا اعتیاد به مواد مخدر داشته است در حال حاضر از وضعیت وی اطلاع دقیقی ندارند و فقط وضعیت روحی و روانی و چهره ی مشارالیه دلالت بر این که معتاد میباشد دارد.(صفحات 31 و 32 پرونده)دادگاه در وقت مقرر با حضور خواهان و در غیاب خوانده تشکیل شده و دادگاه از دو نفر گواهان خواهان تحقیق کرده است. سپس قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است.شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی بافق در وقت فوق العاده تشکیل و به موجب رای شماره --- - 92/11/6 و به لحاظ وجود پرونده کیفری بین دادرس و خوانده در دادسرای انتظامی قضات و شعبه --- دادگاه عمومی جزایی بافق خود را صالح ندانسته و قرار امتناع از رسیدگی صادر و پرونده را به لحاظ نداشتن دادرس در شعبه به شعبه --- دادگاه عمومی جزایی بافق ارجاع کرده است. شعبه --- دادگاه عمومی جزایی بافق به لحاظ عدم معرفی داور از سوی زوج برای او داور تعیین کرده است داور زوجه به شرح صفحه 60 پرونده و داور تعیین شده از سوی دادگاه برای زوج به موجب صفحه 63 پرونده نظریه خود را در مورد عدم توفیق در صلح و سازش زوجین و عدم حصول نتیجه مثبت در زمینه ایجاد صلح و سازش زوجین را مشروحا اعلام کرده اند. شعبه --- دادگاه کیفری دو بافق به موجب رای شماره --- - 1394/06/07 در خصوص دعوی خانم ص. ن. فرزند ب. به طرفیت آقای م. پ. فرزند ش. و به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش و حکم بر الزام خوانده به طلاق به لحاظ سوء رفتار و اعتیاد شدید و مضر به مصالح خانواده و وجود عسرو حرج، که به دلیل عسرو حرج واعتیاد شدید تقاضای رسیدگی دارد و حاضر به بذل مهریه و حقوق خود نمیباشد و جهت صحت ادعا بر اعتیاد به مواد مخدر به شهادت شهود استناد نموده که مادر و برادر وی به معتاد بودن زوج شهادت داده و نتیجه تحقیقات مرجع انتظامی حاکی است قبلا خوانده اعتیاد به مواد مخدر داشته و در حال حاضر از وضعیت فعلی وی اطلاعی ندارد و فقط وضعیت روحی و روانی و چهره مشارالیه دلالت بر معتاد بودن ایشان دارد و در مورد سوء معاشرت به پرونده ضرب و جرح چند سال قبل استناد کرده است که خوانده علیرغم چندین مرحله احضار در جلسات دادگاه حاضر نشده و تنها لایحه ای تقدیم و قید کرد، اصلا و ابدا قصد جدایی از همسرش را به خاطر داشتن دو فرزند خردسال نداشته و با همسرش مشکلی نداشته و هر زمان بخواهد میتواند به زندگی مشترک برگردد لذا نظر به اینکه مرد میتواند هر وقت بخواهد همسر خود را طلاق بدهد و در مواردی که زن خواستار طلاق باشد باید حقوقات خود را بذل و زوج با قبول مابذل با طلاق موافقت نماید مگر اینکه شرط ضمن عقد محقق شود که به لحاظ تخلف از شرط ضمن عقد خود را مطلقه نماید و در این پرونده هیچ دلیلی بر عسرو حرج ارائه نشده و دراین قسمت ادعای وی مردود و در خصوص اعتیاد مضربه مصالح خانوادگی نیز دلیلی ارائه ننموده دادگاه دعوی خواهانرا وارد ندانسته و حکم بر بطلان دعوی خواهانرا صادر و اعلام کرده است. خانم ص. ن. نسبت به دادنامه یاد شده تجدیدنظر خواهی نموده که شعبه دهم دادگاه تجدیدنظر استان یزد با تعیین وقت رسیدگی طرفین را دعوت کرده و دستور داده دراخطاریه تجدیدنظرخواه قید شود هرگونه دلیل و مدرکی که مبین سوء رفتار و اعتیاد زوج باشد همراه داشته باشد. (در اخطاریه تجدیدنظرخواه نامبرده فقط جهت رسیدگی دعوت شده است صفحه 84 پرونده) و اخطاریه تجدیدنظرخواه وفق ماده 70 قانون آ.د.م ابلاغ شده است.شعبه دهم دادگاه تجدیدنظر استان یزد در وقت مقرر در غیاب طرفین دعوی تشکیل شده است و دادگاه به موجب رای شماره --- - 94/10/3 با رد اعتراض تجدیدنظر خواه رای تجدیدنظر خواسته را تایید کرده است.خانم ص. ن. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجامخواهی به عمل آورده است که پس از ابلاغ قانونی دادخواست فرجامی و ضمایم به فرجامخوانده طی اخطاریه و پایان مهلت پاسخگویی پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت میشود.هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای مهدی اسلامی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 94/10/3 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان یزد مشاوره نموده چنین رای می دهد:
فرجامخواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی است زیرا: ضرورت داشته دادگاه تجدیدنظر استان یزد با تعیین وقت رسیدگی زوجین را برای اخذ توضیح پیرامون اختلافات زوجین و سوءرفتار زوج با زوجه واعتیاد زوج دعوت و در اخطاریه زوجین موارد مذکور و ضرورت حضور زوجین را منعکس مینمود سپس با حضور زوجین مشروحا در مورد وضعیت اخلاقی زوج و نحوه رفتار او با زوجه و اعتیاد نامبرده و اینکه چه مدت است جدای از یکدیگر زندگی مینمایند و علت آن چیست و زوج برای بازگشت زوجه به منزل چه اقدام عملی انجام داده توضیحات طرفین را منعکس مینمود سپس زوج جهت آزمایش اعتیاد از طریق خون... به پزشکی قانونی معرفی و نتیجه آزمایش اعتیاد اخذ میگردید و سپس زوجین به واحد مددکاری اجتماعی سازمان بهزیستی بافق معرفی تا مددکار اجتماعی با مراجعه به محل سکونت و زندگی زوجین در ایام زندگی مشترک پس از استماع اظهارات و توضیحات زوجین از کسان و بستگان و همسایگان زوجین در مورد نحوه رفتار زوج با زوجه و اعتیاد وی تحقیق و نظریه خود را کتبا اعلام میکرد با توجه به اینکه دادگاه حقوقی بافق اعلام امتناع از رسیدگی نموده ضرورت دارد اقدامات راسا از طریق دادگاه محترم تجدیدنظر استان یزد و به وسیله واحد مددکاری بهزیستی بافق انجام شود. سپس دادگاه تجدیدنظر استان یزد با توجه به گزارش رئیس پلیس امنیت عمومی بافق و نتیجه آزمایش اعتیاد و اظهارات زوجین و ملاحظه وضعیت ورفتار زوج و اینکه چه مدت زوجه در بلاتکلیفی بسر میبرده است نسبت به صدور رای مقتضی که موجب تعیین تکلیف زوجه گردد اقدام نماید بدیهی است در صورت احراز وقوع زوجه در عسر و حرج بذل مال یا مهریه ضرورت ندارد هر چند بذل قسمتی از مهریه نیز خود اماره و قرینه ای بر وقوع عسر و حرج زوجه میتواند باشد.بنا بمراتب فوق و به استناد بند الف مواد 401 و 405 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی و به لحاظ نقص تحقیقات رای فرجامخواسته را نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه ده دادگاه محترم تجدیدنظر استان یزد ارجاع میگردد.
شعبه پنجم دیوان عالی کشوررئیس شعبه: مهدی اسلامی مستشار: احمد کریم زاده