شماره پرونده: ه- ع/0003614 شماره دادنامه: 140109970906000117 تاریخ: 8/03/1401
شاکی: آقای علی صادقی
طرف شکایت: دانشگاه شهید بهشتی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت افراد واجد شرایط فراخوان پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی برای سال تحصیلی 1402- 1401 راجع به اتباع غیر ایرانی
شاکی دادخواستی به طرفیت دانشگاه شهید بهشتی به خواسته ابطال قسمت افراد واجد شرایط فراخوان پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی برای سال تحصیلی 1402- 1401 راجع به اتباع غیر ایرانی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
فراخوان پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی برای سال تحصیلی 1402- 1401 راجع به اتباع غیر ایرانی
3- دانشجویان دوره های مجازی، نیمه حضوری، غیرحضوری، دانشگاه های پیام نور، آزاد اسلامی، غیردولتی- غیر انتفاعی، جامع علمی کاربردی، فنی و حرفه ای، پردیس های بین الملل (خودگردان)، دانشجویان غیرایرانی، دانشجویان ایرانی انتقالی از دانشگاه های خارج از کشور و دانشجویانی که مدرک خود را از دانشگاه های خارج از کشور اخذ نمودهاند مجاز به شرکت در این فراخوان نیستند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
دانشجویان دوره های مجازی، نیمه حضوری، غیرحضوری، دانشگاه های پیام نور، آزاد اسلامی، غیردولتیغیرانتفاعی، جامع علمی کاربردی، فنی و حرفه ای، پردیس های بین الملل (خودگردان)، دانشجویان غیرایرانی، دانشجویان ایرانی انتقالی از دانشگاه های خارج از کشور و دانشجویانی که مدرک خود را از دانشگاه های خارج از کشور اخذ نمودهاند مجاز به شرکت در این فراخوان نیستند.
همانطور که ملاحظه میشود، دانشجویان غیرایرانی از شمول این فراخوان خارج شده و به تبع آن، این دانشجویان حق استفاده از امتیاز استعداد درخشان را همچون سایرین ندارند. در حالی که ماده 6 آییننامه پذیرش بدون آزمون در مقطع کارشناسی ارشد که توسط شورای هدایت استعدادهای درخشان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و در تاریخ 1/10/1398 به تصویب رسیده، چنین حقی را برای اتباع غیرایرانی پیش بینی کرده است. ماده ی 6 این آییننامه عبارت است از:
اتباع غیرایرانی ورودی سال تحصیلی 1400-1399 و بعد از آن در صورت داشتن شرایط میتوانند از تسهیلات آییننامه بهره مند شوند.
از سوی دیگر، اصل سی ام قانون اساسی حق بر آموزش را حقی همگانی دانسته و عالما و عامدا قید تابعیت را برای مقید کردن این اصل به کار نبرده است. کما اینکه اگر قصد محدودسازی این اصل با واژه تابعیت را داشت، همچون اصل 115 که به بیان شرایط رئیس جمهور پرداخته، واژه تابعیت را صراحتا ذکر می کرد. بنا بر این ترک استفصال در اصل سی ام قانون اساسی و ذکر واژه "همه"، دلیلی است بر اطلاق این اصل.
به علاوه اصل عدم تبعیض که یکی از اصول کلی و مهم حقوق است، برقراری هرگونه تبعیض و نابرابری میان افراد را (مگر در شرایطی بسیار خاص) ناعادلانه می داند.
بدین ترتیب و بر اساس ادله فوق، این مقرره خلاف آییننامه، قانون اساسی و اصول کلی حقوق است و این جانب تقاضای ابطال هرچه سریع تر آن را دارم.
در پاسخ به شکایت مذکور، مشاور رئیس و مدیر امور حقوقی دانشگاه شهید بهشتی به موجب لایحه شماره 199/340/ص مورخ 15/12/1400 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- «آییننامه پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان در دوره تحصیلی کارشناسی ارشد» مصوب 1/10/1398 شورای هدایت استعدادهای درخشان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری که به تصویب وزیر محترم علوم نیز رسیده است؛ در تاریخ 6/11/1398 به موجب نامه شماره 301041/11 مدیر کل محترم دفتر وزارتی، جهت اجرا به کلیه دانشگاه های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از جمله دانشگاه شهید بهشتی ابلاغ گردیده است. ماده 6 آییننامه مذکور که در متن دادخواست تقدیمی از سوی آقای صادقی نیز مورد اشاره قرار گرفته است؛ اشعار می دارد: «اتباع غیرایرانی ورودی سال تحصیلی 1400- 1399 و بعد از آن در صورت داشتن شرایط میتواند از تسهیلات آییننامه بهره مند شود.» چنانچه ملاحظه میگردد، آییننامه مذکور به عنوان یک مقرره بالادستی و لازم الاتباع برای دانشگاه ها، اتباع غیرایرانی ورودی سال تحصیلی 1400-1399 و به بعد را به شرط داشتن شرایط مربوطه، برخوردار و بهره مند از تسهیلات مربوط به استعدادهای درخشان دانسته است و بر این اساس این امر، قابل تعمیم و گسترش به ورودی های ما قبل نیست.
2- در راستای اجرای آییننامه مذکور در بند فوق، دانشگاه شهید بهشتی اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد از طریق «فراخوان پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد برای سال تحصیلی 1402- 1401» نموده است. نکته حائز اهمیت آن است که مخاطب این فراخوان، همانگونه که در بند 1 قسمت مربوط به شرایط لازم برای ارائه درخواست قید گردیده است؛ دانشجویان دوره کارشناسی پیوسته ورودی مهر ماه سال 1397 هستند. با عنایت به اینکه آییننامه پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان در دوره تحصیلی کارشناسی ارشد مصوب وزارت علوم؛ تحقیقات و فناوری؛ بهره مندی اتباع غیرایرانی از تسهیلات مربوط به استعدادهای درخشان را در خصوص دانشجویان ورودی سال تحصیلی 1400-1399 و بعد مجاز دانسته است و بر این اساس زمان استفاده دانشجویان غیرایرانی از امکان پیش بینی شده در آییننامه مذکور فرا نرسیده است، لذا بدیهی است که اقدام دانشگاه شهید بهشتی در خصوص منع دانشجویان غیرایرانی ورودی سال 1397 از شرکت در فراخوان پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد برای سال تحصیلی 1402- 1401، کاملاً در چارچوب ضوابط و مقررات وزارتی و بالادستی بوده است.
پرونده شماره ه- ع / 0003614 مبنی بر درخواست ابطال بند (3) از قسمت «ملاحظات مهم» مندرج در فراخوان پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی برای سال تحصیلی 1402 - 1401 در خصوص ممنوعیت شرکت دانشجویان غیرایرانی در فراخوان، در جلسه مورخ 21/02/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
به موجب ماده (6) آییننامه پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان در دوره تحصیلی کارشناسی ارشد به شماره سند عتفآ-2203 مصوب جلسه 69 مورخ 01/10/1398 شورای هدایت استعدادهای درخشان (موضوع بخشنامه شماره 301041/11 مورخ 06/11/1398 مدیرکل دفتر وزارتی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری): «اتباع غیرایرانی ورودی سال تحصیلی 1400 - 1399 و بعد از آن در صورت داشتن شرایط میتواند از تسهیلات آییننامه بهرهمند شود.» بنابراین مفاد آییننامه یادشده شامل اتباع غیرایرانیِ ورودی سال تحصیلی 1400 - 1399 و بعد از آن میباشد. این در حالی است که به صراحت بند (1) از قسمت «شرایط لازم برای ارائه درخواست» مندرج در فراخوان پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی برای سال تحصیلی 1402 - 1401، صرفاً دانشجویان دوره کارشناسی پیوسته ورودی مهر 1397 و متقاضیان ورودی بهمن 1396 میتوانند در فراخوان مورد اشاره شرکت کنند و واجد حکمی در خصوص ورودیهای سال تحصیلی 1400 - 1399 نمیباشد و بر همین اساس مغایرتی با احکام مقرر در آییننامه صدرالاشعار ندارد.
بنا به مراتب فوق، بند (3) از قسمت «ملاحظات مهم» مندرج در فراخوان پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی برای سال تحصیلی 1402 - 1401 در خصوص ممنوعیت شرکت دانشجویان غیرایرانی در فراخوان، در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری