تحقق عسر و حرج پیش از آغاز زندگی مشترک

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/16
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: تقاضای طلاق به استناد تحقق عسر و حرج در صورتی پذیرفته است که زوجین زندگی مشترک خود را شروع کرده باشند و پیش از آن مصادیق عسر و حرج قابلیت تحقق ندارند.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجاه و دوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/05/16 - 10 : 13 قاضی: جعفر الهی قاضی: یوسف هاشم پور

خلاصه جریان پرونده

برابر محتویات پرونده خانم الف. م.م. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت زوج آقای علی اکبر ر.ک. تقدیم و در شرح آن بیان داشت زوج به مواد مخدر معتاد است و در مرکز ترک اعتیاد تحت درمان قرار گرفت ولی موثر واقع نشد و یک مورد در حین استعمال مواد مخدر دستگیر شد ص 2 دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی اعلام داشت زوجین به تفاهم و سازش نرسیده اند ص 3 شعبه سوم دادگاه حقوقی شهرستان مرند در تاریخ 92/11/26 با حضور طرفین تشکیل و زوجه اظهارات خود را به شرح دادخواست بیان کرد و نماینده ایثارگران از ناحیه زوجه بیان داشت زوج اعتیاد به مواد مخدر دارد و دارای سه پرونده کیفری است وکیل خوانده بیان داشت موکل من با خواهان هنوز زندگی مشترک را آغاز نکردند و هیچگونه اعتیاد ندارد و حاضر است آزمایش بدهد ص 15 تصویر گزارش مامورین دائر بر کشف مواد و ادوات استعمال تریاک زوج و مشغول استعمال تریاک بود و مقدار 8 گرم و 10 سانتیگرم تریاک و 3/80 گرم گراس از وی کشف شد ضمیمه است و دارای دو فقره سابقه مواد و استنکاف است ص 27 - 26 و رای دادگاه بر محکومیت به اتهام مواد ضمیمه گردید ص 28 گواهی مرکز درمانی طلوع خورشید دائر بر بستری بودن جهت ترک اعتیاد ضمیمه گردید ص 34 داوران توفیق در سازش نداشته اند و زوج بیان داشت حاضر به طلاق نیستم در صورتی حاضر می شوم که زوجه از دریافت مهریه منصرف شود ص 46 مجددا در تاریخ 93/11/16 جلسه دادگاه با حضور طرفین و وکلا تشکیل و اظهارات آنان اخذ گردید که مشابه م ط. جلسه قبلی دادگاه است ص 54 از زوجه تست بارداری اخذ شد که منفی گزارش گردید ص 66 در جلسه دادگاه مورخ 94/04/06 وکیل زوجه ضمن بیان خواسته اظهار داشت با توجه به اینکه مواقعه انجام شد و زوج معتاد است احتمال انتقال بیماری HIV و بیماری هپاتیت برای زوجه است و از موارد عسر و حرج می‌باشد وکیل زوج بیان داشت که موکل حاضر به طلاق نیست زوجه می خواهد مهریه را بگیرد زندگی مشترک شروع نشد موکل اعتیاد ندارد و حاضر به آزمایش است ص 76 - 75 دادگاه طی دادنامه شماره --- مورخ 94/05/18 با استدلال به اینکه زوج دارای محکومیت کیفری به اتهام استعمال و نگهداری مواد مخدر و وجود پرونده های متعدد در دادیاری و بازپرسی و پرونده های حقوقی و زوجه مقدار 50 سکه از مهریه را بذل کرد و عسر و حرج زوجه را احراز و به استناد ماده 1130 قانون مدنی و مادتین 26 و 29 قانون حمایت از خانواده گواهی عدم امکان سازش صادر کرد و با توجه به موضوع عسر و حرج طلاق را بائن اعلام کرد ص 86 پس از ابلاغ رای نسبت به آن از سوی وکیل زوج تجدیدنظر خواهی شد و در لایحه آمده است 1 - موکل هیچگونه اعتیاد به مواد مخدر ندارد و دادگاه موکل را به آزمایشگاه اعزام نکرده است 2 - موکل یک بار محکومیت بخاطر مصرف مواد مخدر به صورت تفننی بوده است دارد 3 - زوجه 12 عدد از سکه موضوع مهریه را دریافت کرد و هنوز زندگی مشترک را شروع نکرده اند 4 - زوجه قصد اخذ مهریه را دارد که برخلاف شرع و قانون است 5 - زوجه در دادگاه بدوی از زوج تقاضای 30 میلیون تومان جهت طلاق توافقی نمود که موکل بیان داشت قادر به تامین این مبلغ نیست 6 - ولی دادگاه عجولانه تصمیم به طلاق گرفت 7 - اگر زوجه واقعا در عسر و حرج است می‌تواند با بذل مهریه طلاق بگیرد 8 - موکل به هیچ وجه راضی به طلاق نیست 9 - موکل دارای امکانات جهت زندگی مشترک می‌باشد 10 - تقاضای معرفی موکل به پزشکی قانونی دارم ص 92 تا 97 زوجه در پاسخ به لایحه تجدیدنظر خواهی به گزارش مامورین و همچنین محکومیت زوج بخاطر مواد مخدر اشاره کرد زوج در اعلام ابتلای خود به مواد مخدر کتمان کرده و در حقیقت تدلیس نموده است ص 100 تا 103 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی طی دادنامه --- مورخ 94/10/13 رای بدوی را تایید نمود ص 125 پس از ابلاغ رای نسبت به آن از سوی وکیل زوج فرجام خواهی به عمل آمد و در لایحه بیان نمود که ا عتیاد زوج در هیچ دادگاهی به اثبات نرسید و موکل به مرجع مربوطه معرفی نشد و بقیه موارد همان م ط. ی است که در لایحه تجدیدنظر خواهی بیان داشت ص 131 تا 135 و خود زوج در لایحه جداگانه بیان داشت که محکومیت مواد مخدر مربوط به قبل از ازدواج می‌باشد و نسبت به اتهام سرقت گوشی موبایل و رابطه نامشروع قرار منع تعقیب صادر شد و این پرونده ها هیچ ربطی به عسر و حرج زوجه ندارد ص 139 وکیل فرجام خوانده در پاسخ بیان داشت 1 - زوج قبلا محکومیت کیفری استعمال و نگهداری مواد داشت و با افراد ولگرد و ناباب مصرف می کرد 2 - مواقعه جنسی انجام شد و چند ماه موکله در منزل فرجام خواه زندگی نمود ولو زندگی رسمی آغاز نشد 3 - در مدت 6 سال فقط 12 سکه از مهریه اخذ شد که آن هم با ورود مامورین به مخفی گاه زوج و فرار وی از طریق پشت بام و امثال آن وصول شد 4 - زندگی با فرد معتاد و احتمال انتقال انواع بیماری های مهلک چگونه ممکن است ص 143 پرونده پس از سیر مراحل قانونی به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردید اکنون با تهیه گزارش لازم معد برای صدور رای مقتضی می‌باشد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای یوسف هاشم پور عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 94/10/13 تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

با توجه به محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی طرفین دادنامه فرجام خواسته از حیث نقص در تحقیقات مخدوش است زیرا: اولا زوجه در دادخواست و در جلسه اول رسیدگی از جهت اعتیاد زوج و محکومیت کیفری وی (تحقق شروط) تقاضای طلاق نموده و مسئله عسر و حرج را طرح نکرده است و زوج مدعی است اعتیاد ندارد اما دادگاه‌ها وی را به پزشکی قانونی معرفی ننموده‌اند ثانیا یکی از موارد تحقق شرط بند 7 و یکی از موارد تحقق شرط بند 9 از شروط عقدنامه می‌باشد دادگاه بدوی به این دو مورد در دادنامه اشاره ننموده است و تحقیق درباره تحقق این شروط نکرده است و یا بفرض تحقیق در این خصوص در رای به آن استناد ننموده است ثالثا تحقق عسر و حرج در صورتی است که زوجین زندگی مشترک را شروع نموده و زوج مسائلی را بوجود آورد که مصداق تبصره ذیل ماده 1130 ق.م باشد که در این پرونده چنین نشده است. علیهذا به تجویز بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 ق.آ.د.م دادنامه فرجام خواسته نقض و رسیدگی به همان شعبه جهت تحقیق در راستای ادعای زوجه و انکار زوج محول می‌شود.

شعبه پنجاه و دوم دیوان عالی کشورجعفر الهی (رئیس) یوسف هاشم پور (عضو معاون)