شماره پرونده: ه- ع/0004150 شماره دادنامه: 140109970906000324 تاریخ: 24/05/1401
شاکی: آقای محمدعلی اوجی
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 14 نکات مهم مندرج در صفحه 19دفترچه راهنمای آزمون پذیرش دستیار تخصصی پزشکی 49 دوره (سال تحصیلی 1402-1401(
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال بند 14 نکات مهم مندرج در صفحه 19دفترچه راهنمای آزمون پذیرش دستیار تخصصی پزشکی 49 دوره (سال تحصیلی 1402-1401(به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
سند تعهد محضری خدمت پذیرفته شدگان با درنظر گرفتن شرایط پذیرش مطابق مقررات میبایست در بدو شروع به آموزش به دانشگاه محل تحصیل ارائه گردد. از آموزش افرادی که سند تعهد محضری را در موعد مقرر ارائه ننمایند جلوگیری به عمل خواهد آمد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1.حق آموزش یکی از حقوق اصلی و بنیادی افراد است و مصوبه مورد شکایت، سبب جلوگیری از تحقق حق بر آموزش میگردد. و با اصل 30 قانون اساسی و نیز بند 3 اصل این قانون نیز مغایرت دارد.
2.حدود اختیارات شورای آموزش پزشکی محدود و در چهارچوب شقوق الف و ب و ج بند 4 ماده 1 قانون تشکیل شورای آموزش پزشکی کشور است و هیچ یک از شقوق مزبور مفید جواز وضع مقررات امره در زمینه جلوگیری از حق آموزش نیست.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1.بر اساس ماده واحده خروج تصمیمات و آرای صادره از هیات ها و کمیته های تخصصی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی در خصوص امور شئون علمی، آموزشی و پژوهشی از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی آن دسته از تصمیمات و آرای نهایی و قطعی صادره در هیات ها و کمیته های تخصصی فعال در وزارتین مزبور، از جمله تصمیمات و آرای نهایی هیات های امناء، ممیزه و انتظامی اساتید، کمیته انضباطی دانشجویان، بورس دانشجویان، فرصت مطالعاتی و... قابل شکایت و رسیدگی در دیوان عدالت اداری نیست.
2. در بند 7-1 سیاستهای کلی سلامت، تولیت نظام سلامت شامل سیاست گذاری های اجرایی، برنامه ریزی های راهبردی، ارزشیابی و نظارت بر عهده وزارت بهداشت قرار دارد.
3.بر اساس ماده 8 لایح قانونی تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی دستگاه های پذیرنده با توجه به نیازها و برنامه های خود نسبت به پذیرش و اعطای بورس به متقاضیان اقدام نموده و پذیرفته شده نیز باید سند تعهد محضری سپرده و تهعد به خدمت را ایفاد نماید.
4.همچنین این امر بر در بند 7 مصوب جلسات 429-430 مورخ 21/7/1377 و نیز 5/1/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی مورد توجه قرار نگرفته است.
5.هیات عمومی دیوان عدالت اداری در آرای شماره 494 و نیز 534-536 اختیار قانونی این وزارتخانه را در اخذ تعهد محضری مورد پذیرش قرار داده است.
پرونده شماره ه- ع / 0004150 مبنی بر درخواست ابطال بند (14) ذیل قسمت «نکات مهم» مندرج در صفحه 19 دفترچه راهنمای آزمون پذیرش دستیار تخصصی پزشکی چهل و نهمین دوره (سال تحصیلی 1402 - 1401)، در جلسه مورخ 05/05/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: مطابق ماده 8 لایحه قانونی اصلاح مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب 26/07/1358: «دانشجویان و هنرجویان دانشگاهها، دانشکدهها و موسسات آموزش عالی وابسته به وزارتخانهها و موسسات عامالمنفعه که برای خدمت در دانشگاهها، وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای مذکور آموزش میبینند، مکلّفند طبق تعهدنامه رسمی که در بدو ورود برابر مقررات مربوط از آنان اخذ میشود، تعهدات خود را انجام دهند. در آگهی پذیرش دانشجو و هنرجو برای این نوع موسسات، دانشگاهها و دانشکدهها و تعهدنامه مزبور باید شرایط تحصیل و کیفیت و ضمانت اجرای تعهدات قید میشود». ثانیاً: به موجب بندهای 1، 6 و 7 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367، برنامهریزی برای فعالیتهای مربوط به تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی، توزیع عادلانه نیروی انسانی به منظور رفع نیاز مناطق محروم و فراهم نمودن تسهیلات لازم برای برخورداری همگان از خدمات درمانی از جمله وظایف و ماموریتهای وزارتخانه یادشده میباشد. ثالثاً: براساس بند 7 مصوبه جلسه 429 و 430 مورخ 21/07/1377 و 05/08/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی: «هر وزارتخانه حسب نیاز و تشخیص خود درباره اخذ تعهد خدمت یا لغو تعهد دانشجویان تصمیمگیری میکند». بنابراین از آنجا که پذیرش دستیاران تخصصی پزشکی از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با توجه به نیاز کشور به خدمات ایشان و به ویژه نیاز مبرم نقاط محروم و دورافتاده، جهت خدمت در وزارتخانه مزبور صورت میگیرد لذا این اشخاص از مشمولان ماده 8 قانون الذکر بوده و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میتواند به تجویز این ماده نسبت به اخذ تعهد از آنها اقدام نماید.
بنا به مراتب فوق، بند (14) ذیل قسمت «نکات مهم» مندرج در صفحه 19 دفترچه راهنمای آزمون پذیرش دستیار تخصصی پزشکی چهل و نهمین دوره (سال تحصیلی 1402 - 1401) مبنی بر لزوم تودیع سند تعهد محضری جهت خدمت در مناطق مورد نیاز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری