صدور حکم طلاق مبتنی بر دو جهت متفاوت

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/13
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در دعوی طلاق از ناحیه زوجه، در صورتی که حکم طلاق بر مبنای تحقق شرط ضمن عقد نکاح و احراز عسروحرج زوجه صادر شده باشد، از آنجایی که این دو قضیه، ماهیتا متفاوت بوده وآثار حقوقی منحصر به خود را دارند رای صادره مخدوش است. زیرا صدور رای نسبت به خواسته واحد با جهات و آثار متفاوت مطابق با موازین آیین دادرسی نیست.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/13

خلاصه جریان پرونده

خانم س. ن. دادخواستی به طرفیت آقای ب. ح. به خواسته صدور حکم طلاق به علت عسروحرج وفق مواد 1129 و 1130 قانون مدنی و محکومیت قطعی خوانده به 15 سال حبس طی پرونده کلاسه --- - 930 متشکله در شعبه --- دادگاه انقلاب و بند 9 عقدنامه و کراهت زوجه از زوج به استناد ماده 1146 قانون مدنی منضم به تصویر عقدنامه و شناسنامه به دادگاه‌های شهریار تقدیم ومضمونا مرقوم داشته طی عقدنامه رسمی وقانونی همسرشرعی خوانده هستم ثمره ازدواج 2 فرزند مشترک است خوانده به لحاظ ارتکاب اعمال خلاف قانون در رابطه با مواد مخدر دستگیر وطبق رای قطعی صادر شده از دادگاه انقلاب به تحمل حبس به مدت 15 سال محکوم شده و اینجانبه در بلاتکلیفی بسر می برم و به لحاظ اینکه فاقد منبع کسب و درآمد هستم و سرپرست خانواده روانه زندان شده و این امر موجب دوری فرزندانم گشته این ضربه جبران ناپذیر بوده و در عسروحرج واقع شده ام و ادامه زندگی را میسر نمی بینم لذا تقاضای صدور حکم طلاق را دارم. پرونده به شعبه هفتم دادگاه ارجاع گردیده در تاریخ 93/10/10 جلسه دادگاه تشکیل شد و خواهان خواسته خود را تکرار کرده و اضافه نموده باردار نیستم از مهریه یک سکه می بخشم وسایر حقوق خود را بذل می نمایم جهیزیه تحویل خودم است وتقاضای اعطای حق حضانت فرزندان به پدرشان را دارم، دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده که هرکدام از زوجین احدی از اقارب خویش را به عنوان داور معرفی نمایند و موضوع حضورا به خواهان ابلاغ شد.(ص 7 ) آقای ح.(ناخوانا) به عنوان داور از طرف خواهان معرفی شده و در نظریه اعلامی عنوان کرده دو نشست با زوجه برگزار کرده تا او را از گرفتن طلاق منصرف نماید لکن به لحاظ محکومیت زوج به 15 سال حبس و بلاتکلیفی ماندن و عدم تحمل وضع موجود منصرف نشده است (ص 11 )خوانده نیز از زندان لایحه ای ارسال داشته مضمونا مرقوم داشته به علت دسیسه واتفاقی که برایش افتاده و هیچ اطلاعی از مواد مخدر نداشته مدت 14 ماه است که زندانی شده وتقاضا نموده کمک کنند تا همسرش جدا نشود چون دو فرزند مشترک دارند و علاقه شدیدی به آنها دارد و دوست ندارد بخاطر این اتفاق زندگی و همسرش را از دست بدهد (البته طی دو لایحه جداگانه مطالب فوق را تکرار کرده است عضو ممیز) به علت عدم معرفی داور از طرف خوانده آقای ح. ش. ن. به عنوان داور زوج تعیین و جهت ملاقات با وی به زندان معرفی شده است(ص 16 ) و ایشان در نظریه مورخ 93/11/26 خطاب به دادگاه مضمونا مرقوم داشته جهت انجام امر داوری به زندان قزلحصار مراجعه و با زوج ملاقات وموضوع داوری را به وی تفهیم کردم و زوج بخاطر دو فرزند مشترک به هیچ وجه حاضر به طلاق همسرش نبوده واظهار می‌دارد زندگیم را دوست دارم سعی می کنم همسرم را جهت ادامه زندگی مشترک راضی کنم.(ص 17 ) خوانده از زندان لایحه ای ارسال داشته ومضمونا مرقوم نموده همسرم بدون اجازه منزل را ترک کرده لذا الزام وی به تمکین را از دادگاه تقاضا دارم(ص 21 ) طبق نظریه پزشکی قانونی خواهان باردار نیست النهایه دادگاه در تاریخ 94/2/5 ختم رسیدگی را اعلام دادگاه با توجه به پاسخ شماره 1201386 شعبه اوّل دادگاه انقلاب که دلالت بر محکومیت خوانده به لحاظ نگهداری مواد مخدر می‌نماید و با امعان نظر به بند 9 عقدنامه و بند ب شرایط ضمن عقد نکاح و احراز تخلف زوج از بندهای 9 و 7 مزبور و تحقق وکالت موضوع بند ب شرایط ضمن عقدنکاح و مستندا به ماده 8 قانون حمایت خانواده ومواد 1129 و 1130 قانون مدنی ضمن احراز رابطه زوجیت میان طرفین و عدم امکان سازش فیمابین و با توجه به بذل یک سکه از مهریه دعوی خواهان را ثابت تشخیص و به زوجه اجازه داده که به وکالت از زوج باحق توکیل به غیر با مراجعه به یکی از دفاتر مراجعه و ضمن بذل یک سکه از مهریه خود را به طلاق خلع مطلقه نماید. و با عنایت به وضعیت فعلی زوج حضانت فرزندان مشترک را به خواهان واگذار نموده است. (رای در فرمهای از پیش تنظیم شده صادرشده است عضو ممیز) آقای ط. ز. از طرف خوانده اعلام وکالت نموده و با اعتراض به رای مذکور و تقاضای تجدیدنظر خواهی لایحه ای تقدیم و مضمونا مرقوم داشته تجدیدنظرخوانده 8 ماه قبل از دستگیری موکل منزل مشترک را ترک نموده بود و با قصد و نیت قبلی مسئله اعتیاد موکل را پیش کشیده و هدف وی صرفا طلاق بوده است امّا موکل درسلامت کامل بسر می برد و هم اکنون در زندان در صدد ختم قرآن کریم است موکل دلیل اعتیاد خود را بی توجهی و رها کردن همسرش می داند اجرای صیغه طلاق تاثیر ناگوار و مستقیمی به زندگی دختران موکل خواهد گذاشت لذا تقاضای نقض دادنامه را دارد تجدیدنظر خوانده نیز در پاسخ لایحه ای تقدیم ومضمونا و اختصارا ادعای وکیل تجدیدنظر خواه را رد کرده و عنوان نموده عدم پرداخت نفقه، عدم ایفای وظایف زوجیت، عدم حسن معاشرت عدم تشدید مبانی خانواده و اولاد عدم تهیه منزل واثاث البیت....مواردی است که از سوی تجدیدنظر خواه اجرا گردید و هم اکنون خودم و فرزندانم را آواره کرده ریشه این بدبختیها در اعتیاد و مواد مخدر تجدیدنظر خواه دارد در حال حاضر نیز در زندان است که غیرقابل تحمل است لذا تقاضای ابرام رای بدوی را دارم ص( 44 - 41 ) پرونده در شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران مطرح گردیده در شعبه مذکور با اصدار دادنامه شماره --- - 940 مورخ 94/7/12 اعتراض تجدیدنظرخواه را وارد ندانسته وبا استدلال به اینکه رای براساس مقررات وقوانین قانونی صادر شده و ایراد شکلی و ماهوی به آن وارد نیست و استدلال محکمه بدوی و نیز مستندات آن صحیح است و تجدیدنظرخواه دلیلی که موجبات نقض یا بی اعتباری دادنامه را فراهم نماید ارائه ننموده وفق قسمت اخیر ماده 358 قانون آیین دادرسی و دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن رد اعتراض دادنامه معترض عنه را با اصلاح در اجرای ماده 33 قانون حمایت خانواده مدت اعتبار حکم طلاق را شش ماه پس از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجامخواهی اعلام کرده و با رعایت تبصره ماده 33 قانون مرقوم رای را نتیجتا تایید نموده است(ص 49 ) پس از ابلاغ رای به طرفین مورد فرجامخواهی زوج واقع ولایحه ای از زندان ارسال و مطالب قبلی را از جمله دادن شانس مجدد برای زندگی مشترک بخاطر دو فرزند دختر تقاضای نقض دادنامه فرجامی است را نموده زوجه نیز در پاسخ مرقوم داشته همسرم دو سال است که در حبس است قبلا شیشه مصرف می کرد مرا اذیت می کرد تامین جانی نداشته و بعضی شبها کارتون خوابی داشت 2 فرزندم گرسنه می ماندند یکبار بخاطر مصرف شیشه دستم را چاقو زد به هیچ عنوان حاضر به ادامه زندگی باوی نیستم. پرونده پس از تکمیل به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای حسین اکبری عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:

در مورد فرجامخواهی آقا ب. ح. نسبت به دادنامه شماره --- - 940 مورخ 94/7/12 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران بامداقه در محتویات پرونده ملاحظه می‌گردد اولا فرجامخوانده در دادخواست تقدیمی به تحقق بند 9 شروط مندرج در عقدنامه استناد نموده لکن تصویر مصدق کلیه اوراق سند ازدواج ارائه نگردیده و امضا بند مذکور توسط فرجامخواه مجهول می‌باشد ثانیا دادنامه بدوی بندهای 9 و 7 موضوع بند ب شرایط ضمن عقد نکاح یعنی تحقق وکالت و همچنین مواد 1129 و 1130 قانون مدنی یعنی احراز عسروحرج زوجه مبنای رای اصداری قرار داده و حال آنکه این دو قضیه ماهیتا متفاوت بوده وآثار حقوقی منحصر به خود را دارند وصریحا و منجزا خواسته خواهان مشخص نشده است و چون صدور رای نسبت به خواسته واحد با جهات و آثار متفاوت مطابق با موازین آیین دادرسی نمی‌باشد. لذا رای فرجامخواسته مخدوش و غیرقابل ابرام تشخیص و به موجب بند سوم ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض وبه تجویز بند ج ماده 401 قانون مرقوم به دادگاه هم عرض ارجاع می‌شود و مقرر می‌دارد پرونده به مرجع مربوطه ارسال گردد.

شعبه اول دیوان عالی کشور - عضو معاون و عضو معاون

حسین اکبری - عنایت حیاتی