قسمت دوم - تسهیلات، مزایا و مصونیتهای ماموران کنسولی کاریری و دیگر اعضای پست کنسولی

حمایت از ماموران کنسولی: دولت پذیرنده با ماموران کنسولی رفتار محترمانه‌ای که در شان آنهاست خواهد داشت و اقدامات لازم برای ممانعت از وارد آمدن لطمه به شخص و آزادی و حیثیت آنها اتخاذ خواهد کرد.

مصونیت شخصی ماموران کنسولی از تعرض:
1 - ماموران کنسولی را نمیتوان مگر در صورت ارتکاب جنایتی بزرگ (‌درجه یک) و متعاقب تصمیم مقام قضایی صلاحیتدار توقیف یا در انتظار محاکمه بازداشت نمود.
2 - به استثنای مورد مذکور در بند 1 ماده حاضر - ماموران کنسولی نمیتوان زندانی نمود یا آزادی شخصی آنها را به نحو دیگری محدود ساخت مگر در اجرای یک تصمیم قضایی که جنبه قطعی داشته باشد.
3 - اگر مامور کنسولی تحت تعقیب جزایی قرار گیرد باید نزد مقامات صلاحیتدار حاضر شود. معذلک[معذالک] این تعقیب باید با رعایت احترامی که در شان مقام رسمی مامور کنسولی است - به عمل آید و جز در مورد مذکور در بند 1 ماده حاضر تا حد امکان کمتر مانع از انجام وظایف کنسولی او گردد. هنگامی که در شرایط مذکور در بند 1 این ماده بازداشت مامور کنسولی ضروری باشد رسیدگی به دعوای اقامه شده علیه او باید هر چه زودتر شروع گردد.

اعلام موارد توقیف و بازداشت و تعقیب: در صورت توقیف یا بازداشت یکی از کارکنان کنسولی یا تعقیب جزایی علیه او - دولت پذیرنده فوراً موضوع را به رئیس پست کنسولی مربوط اطلاع خواهد داد. اگر شخص اخیرالذکر خود موضوع اینگونه اقدامات قرار گیرد - دولت پذیرنده مراتب را از مجرای دیپلماتیک به اطلاع دولت فرستنده خواهد رساند.

مصونیت قضائی:
1 - ماموران کنسولی و کارمندان کنسولی در مورد اعمالی که در انجام وظایف کنسولی خود به عمل میآورند در برابر مقامات قضایی یا اداری دولت پذیرنده مصونیت قضایی خواهند داشت.
2 - معذلک[معذالک] مقررات بند 1 ماده حاضر شامل دعاوی حقوقی زیر نمیشود:
الف - دعوای حقوفی[حقوقی] ناشی از قراردادی که توسط یک مامور کنسولی یا کارمند کنسولی منعقد گردیده لکن او قرارداد مزبور را تصریحاً، یا تصریحاً به عنوان نماینده و کارگزار دولت فرستنده منعقد نساخته است.
ب - دعوای حقوقی شخص ثالث در مورد خسارت ناشی از تصادف وسیله نقلیه و کشتی یا هواپیما، در قلمرو دولت پذیرنده.

الزام به ادای شهادت:
1 - اعضاء پست کنسولی را میتوان به عنوان شهادت در محاکمات قضایی یا اداری احضار نمود. کارمندان کنسولی و خدمتگزاران نمیتوانند مگر در‌موارد مذکور در بند 3 این ماده از ادای شهادت خودداری کنند. هرگاه مامور کنسولی از ادای شهادت خودداری کند هیچ نوع اقدام قهری یا مجازات درباره او به عمل نخواهد آمد.
2 - مقامی که از مامور کنسولی تقاضای شهادت مینماید - باید از مداخله در انجام وظایف او احتراز نماید - مقام فوق‌الذکر میتواند در صورت امکان شهادت را در محل اقامت مامور یا در پست کنسولی استماع یا به صورت شهادت کتبی بپذیرد.
3 - اعضاء یک پست کنسولی موظف نیستند در مورد اموری که با انجام وظایف آنها ارتباط پیدا میکند شهادت داده و مکاتبات و اسناد رسمی مربوط بآن را ارائه دهند و همچنین حق دارند از ادای شهادت به عنوان کارشناس حقوق داخلی دولت فرستنده امتناع ورزند.

سلب مزایا و مصونیتها:
1 - دولت فرستنده میتواند هر یک از مزایا و مصونیتهای مذکور را در مواد 41 و 43 و 44 را از یک عضو پست کنسولی سلب کند.
2 - سلب مزایا و مصونیتها در تمام موارد با رعایت مقررات بند 3 ماده حاضر باید صریح بوده و کتباً به دولت پذیرنده ابلاغ گردد.
3 - هرگاه مامور کنسولی یا کارمند کنسولی در خصوص موضوعی اقامه دعوی نماید که طبق ماده 43 میتواند در آن موضوع از مصونیت قضایی برخوردار باشد - در این صورت نمیتواند در مورد هرگونه دعاوی متقابل که مستقیماً با دعوای اصلی مربوط میشود بمصونیت قضایی استناد نماید.
4 - سلب مصونیت قضایی به منظور دادرسی حقوقی یا اداری در حکم سلب مصونیت از اقدامات اجرایی ناشی از حکم دادگاه نخواهد بود. در مورد اینگونه اقدامات اجرایی - سلب مصونیت باید جداگانه صورت گیرد.

معافیت از مقررات ثبت نام بیگانگان و پروانه اقامت:
1 - ماموران و کارمندان کنسولی و اعضاء خانواده آنها که اهل خانه آنها باشند از کلیه تعهدات ناشی از قوانین و مقررات دولت پذیرنده در خصوص ثبت‌نام بیگانگان و پروانه اقامت معاف خواهند بود.
2 - معذلک[معذالک] مقررات بند 1 ماده حاضر شامل یک کارمند کنسولی که کارمند دائمی دولت فرستنده نبوده یا در سرزمین دولت پذیرنده به کار خصوصی انتفاعی اشتغال دارد و همچنین شامل اعضای خانواده او نخواهد بود.

معافیت از پروانه کار:
1 - اعضاء پست کنسولی در مورد خدماتی که برای دولت فرستنده انجام میدهند از هرگونه الزامات مربوط به پروانه کار که به موجب قوانین و مقررات دولت پذیرنده درباره استخدام کارکنان بیگانه وضع میگردد - معاف خواهند بود.
2 - خدمتکاران شخصی ماموران کنسولی و کارمندان کنسولی نیز اگر دولت قلمرو پذیرنده به هیچگونه کار انتفاعی اشتغال نداشته باشند از الزامات مذکور در بند 1 ماده حاضر معاف خواهند بود.

معافیت از مقررات بیمه اجتماعی:
1 - تحت مقررات بند 3 ماده حاضر اعضاء پست کنسولی در مورد خدماتی که برای دولت فرستنده انجام میدهند و همچنین اعضاء خانواده آنها که اهل خانه آنها باشند از مقررات بیمه اجتماعی که ممکن است در سرزمین دولت پذیرنده مجری باشد - معاف خواهند بود.
2 - معافیت مقرر در بند 1 ماده حاضر شامل خدمتکاران شخصی که منحصراً در استخدام اعضای پست کنسولی هستند نیز میگردد - مشروط بر آنکه:
الف - خدمتکاران مذکور تابعیت دولت پذیرنده را نداشته یا در سرزمین آن دولت مقیم دائم نباشند.
ب - مقررات بیمه‌های اجتماعی دولت فرستنده یا یکی از دولت ثالث در مورد خدمتکاران مذکور اعمال گردد.
3 - اعضاء پست کنسولی باید در مورد اشخاصی که در خدمت آنها هستند و مشمول معافیت مذکور در بند 2 ماده حاضر نمیباشند تکالیف ناشی از‌مقررات بیمه‌های اجتماعی دولت پذیرنده را که به کارفرمایان تحمیل میشود- رعایت نمایند.
4 - معافیت مذکور در بندهای 1 و 2 ماده حاضر مانع از قبول اختیاری و استفاده از مقررات بیمه‌های اجتماعی دولت پذیرنده تا حدودیکه مورد قبول این دولت باشد نخواهد بود.

معافیت مالیاتی:
1 - ماموران کنسولی و کارمندان کنسولی و همچنین اعضاء خانواده آنها که اهل خانه آنها هستند از پرداخت کلیه عوارض و مالیاتهای شخصی یا مالی یا مملکتی یا منطقه‌ای یا شهری جز در موارد زیر معاف خواهند بود:
الف - مالیاتهای غیر مستقیم که معمولا جزو قیمت کالا یا خدمات محسوب میشود.
ب - عوارض و مالیاتهای مربوط باموال غیر منقول خصوصی واقع در سرزمین دولت پذیرنده با رعایت مقررات ماده 32
ج - مالیات بر ارث و عوارض مربوط بانتقال که از طرف دولت پذیرنده دریافت میگردد با رعایت مقررات بند (ب) ماده 51.
د - عوارض و مالیاتهای ماخوذه از درآمدهای شخصی از جمله سود سرمایه حاصل در قلمرو دولت پذیرنده و همچنین مالیات بر سرمایه‌های بکارافتاده در بنگاههای تجارتی یا مالی آن دولت.
ه- - مالیات و عوارضی که در قبال انجام خدمات خاص وصول میشود.
و - هزینه‌های ثبت و دادرسی و رهن و تمبر با رعایت مقررات ماده 32
2 - خدمه از پرداخت مالیات و عوارض بابت مزدی که در قبال انجام وظیفه دریافت میدارند - معاف میباشند.
3 - اعضاء پست کنسولی که اشخاصی را که دستمزد یا حقوق آنها در سرزمین دولت پذیرنده از مالیات بر درآمد معاف نیست استخدام مینمایند - باید تکالیفی را که قوانین و مقررات دولت پذیرنده در مورد دریافت مالیات بر درآمد به عهده کارفرمایان گذارده - رعایت کنند.

معافیت از حقوق گمرکی و بازرسی گمرکی:
1 - دولت پذیرنده طبق قوانین و مقرراتی که ممکن است وضع نماید ورود اشیاء زیر را با معافیت از حقوق گمرکی و عوارض و سایر هزینه‌های فرعی - جز مخارج انبارداری و باربری و هزینه‌های ناشی از خدمات مشابه - اجازه خواهد داد.
الف - اشیاء مورد استفاده رسمی پست کنسولی.
ب - اشیاء مورد استفاده شخصی مامور کنسولی و یا اعضاء خانواده او که اهل خانه او هستند از جمله اثاثه‌ای که برای منزل خود لازم دارد. اشیاء مصرفی نباید از مقداری که برای استفاده مستقیم اشخاص ذینفع لازم است تجاوز کند.
2 - کارمندان کنسولی از مزایا و معافیتهای مذکور در بند 1 ماده حاضر در مورد اشیائی که هنگام استقرار اولیه خود وارد میکنند برخوردار میباشند.
3 - اثاثه شخصی همراه ماموران کنسولی و اعضاء خانواده آنها که اهل خانه آنها هستند از بازرسی گمرکی معاف خواهد بود مگر اینکه دلایل جدی دال بر وجود اشیائی در آن که مشمول معافیت‌های مندرج در قسمت (ب) بند 1 ماده حاضر نیست در دست بوده و یا ورود یا صدور آن اشیاء به موجب قوانین و مقررات دولت پذیرنده ممنوع یا مشمول قوانین و مقررات قرنطینه باشد. این بازرسی در حضور مامور کنسولی یا عضو ذینفع خانواده او به عمل خواهد آمد.

ما ترک عضو پست کنسولی یا عضو خانواده او: در صورت فوت عضو پست کنسولی یا عضوی از خانواده او که اهل خانه او باشد دولت پذیرنده ملزم است:
الف - خروج اموال منقول متوفی را به استثنای اموال منقولی که در قلمرو دولت پذیرنده تحصیل شده و در زمان فوت او ممنوع‌الصدور بوده است اجازه دهد.
ب - از اموال منقولی که وجود آن در قلمرو دولت پذیرنده صرفاً به نسبت حضور متوفی در آنجا به عنوان عضو پست کنسولی یا عضو خانواده یک عضو پست کنسولی بوده حقوق و عوارض مملکتی یا منطقه‌ای یا شهری مربوط بارث و انتقال اخذ نخواهد کرد.

معافیت از خدمات و کمکهای شخصی: دولت پذیرنده اعضاء پست کنسولی و اعضاء خانواده آنها را که اهل خانه آنها هستند از انجام خدمات شخصی و خدمات عمومی بهر صورت و شکل و الزامات نظامی از قبیل مصادره و بیگاری و اسکان افراد نظامی معاف خواهد داشت.

آغاز و پایان مزایا و مصونیتهای کنسولی:
1 - هر عضو پست کنسولی به مجرد ورود بسرزمین دولت پذیرنده جهت تصدی ماموریت خود یا اگر قبلا در سرزمین آن دولت باشد - از لحظه‌ای که در پست کنسولی مربوط شروع بانجام وظیفه میکند - از مزایا و مصونیتهای مذکور در این کنوانسیون بهره‌مند خواهد شد.
2- اعضاء خانواده یک عضو پست کنسولی که اهل خانه او هستند و همچنین خدمتکاران شخصی او از تاریخی که عضو پست کنسولی نامبرده بر طبق مقررات بند یک ماده حاضر از مزایا و مصونیتها برخوردار شده یا از تاریخ ورود آنها بسرزمین دولت پذیرنده یا از تاریخی که آنها جزو اعضای خانواده یا جزو خدمتکاران شخصی عضو پست کنسولی مزبور درآمده‌اند (‌هر تاریخی که موخر باشد) از مزایا و مصونیتهای مذکور در این کنوانسیون بهره‌مند خواهند شد.
3 - وقتیکه ماموریت عضو پست کنسولی پایان مییابد مزایا و مصونیتهای او و اعضاء خانواده او که اهل خانه وی هستند و همچنین خدمتکاران شخصی او از لحظه‌ای که شخص مربوط سرزمین دولت پذیرنده را ترک میکند یا پس از انقضای مهلت مناسبی که بدین منظور به او داده شده است (‌هر‌تاریخی که مقدم باشد) طبیعتاً قطع خواهد شد. لیکن این مزایا و مصونیتها حتی در صورت وجود منازعات مسلحانه تا این مواعد ادامه خواهد داشت. مزایا و مصونیتهای اشخاص مذکور در بند 2 ماده حاضر از تاریخی که آنها دیگر اهل خانه عضو پست کنسولی نباشند یا از خدمت او بر کنار شوند قطع میگردد معذلک[معذالک] بدیهی است که اگر این اشخاص قصد داشته باشند سرزمین دولت پذیرنده را ظرف مهلت مناسبی پس از تاریخ مزبور ترک کنند مزایا و‌مصونیتهای ایشان تا زمان عزیمت ادامه خواهد یافت.
4 - معهذا مصونیت قضایی نسبت به اعمالی که مامور کنسولی یا کارمند کنسولی در اجرای وظایف خود انجام داده - بدون محدودیت زمانی همچنان ادامه خواهد یافت.
5 - در صورت فوت یک عضو پست کنسولی - اعضاء خانواده او که اهل خانه او هستند همچنان از مزایا و مصونیتهای اعطاء شده به آنها تا وقتی که سرزمین دولت پذیرنده را ترک کنند یا تا انقضای مهلت مناسبی که بدین منظور به آنها داده شده است (‌هر تاریخی که مقدم باشد) بهره‌مند خواهند بود.

تکالیف دولتهای ثالث:
1 - اگر مامور کنسولی به قصد تصدی پست یا مراجعت به محل ماموریت خود یا برای مراجعت به قلمرو دولت فرستنده از سرزمین دولت ثالثی که در صورت لزوم برای او روادید صادر نموده عبور میکند یا در آنجا حضور دارد دولت ثالث کلیه مصونیتهای مذکور در سایر مواد این کنوانسیون را که برای تامین عبور یا بازگشت مامور کنسولی لازم باشد به او اعطاء خواهد نمود. همین مقررات از طرف دولت ثالث در مورد اعضای خانواده مامور کنسولی که اهل خانه او هستند و مزایا و مصونیتها بهره‌مندند و همراه مامور کنسولی میباشند یا برای پیوستن به او یا مراجعت به سرزمین دولت فرستنده جداگانه مسافرت میکنند اعمال خواهد شد.
2 - دولتهای ثالث نباید در شرایط مشابه آنچه در بند اول ماده حاضر مقرر است عبور سایر اعضای پست کنسولی یا اعضای خانواده آنها را که اهل خانه آنها هستند - از سرزمین خود دچار اشکال سازند.
3 - دولتهای ثالث نسبت به مکاتبات و سایر ارتباطات رسمی از جمله پیامهای «کد» و رمز که از خاک آنها میگذرد همان آزادی و حمایتی را اعطاء خواهند کرد که دولت پذیرنده طبق این کنوانسیون ملزم به رعایت آن است و نسبت به پیکهای کنسولی که در صورت لزوم روادید تحصیل کرده‌اند و نسبت به کیسه‌های کنسولی عبوری همان مصونیت از تعرض و حمایتی را که دولت پذیرنده طبق این کنوانسیون ملزم به رعایت آن است- اعطاء خواهند کرد.
4 - تکالیف دولتهای ثالث طبق بندهای 1 و 2 و 3 ماده حاضر همچنین نسبت باشخاص مذکور در این بندها و ارتباطات رسمی و کیسه‌های کنسولی نیز که به علت «‌فورس‌ماژور» در سرزمین دولت ثالث میباشند- مجری خواهد بود.

احترام بقوانین و مقررات دولت پذیرنده:
1 - کلیه اشخاصی که از مزایا و مصونیتها بهره‌مند میباشند بدون آنکه به مزایا و مصونیتهای آنان لطمه‌ای وارد آید مکلفند قوانین و مقررات دولت پذیرنده را محترم شمرده و از مداخله در امور داخلی آن دولت خودداری کنند.
2 - اماکن کنسولی طوری مورد استفاده قرار خواهد گرفت که با انجام وظایف کنسولی مغایر نباشد.
3 - مقررات بند 2 ماده حاضر مانع از آن نخواهد بود که دفاتر سازمانها یا آژانسهای دیگر در قسمتی از بناهائی که اماکن کنسولی در آن قرار دارد مستقر گردد مشروط بر آنکه اماکنی که باین امور اختصاص داده میشود از اماکن مورد استفاده پست کنسولی مجزا باشد. در این صورت از لحاظ این کنوانسیون دفاتر مزبور به عنوان قسمتی از اماکن کنسولی تلقی نخواهد شد.

بیمه خسارات وارده به شخص ثالث: اعضای پست کنسولی باید خود را با الزامات قوانین و مقررات دولت پذیرنده در مورد بیمه خسارات وارده به شخص ثالث ناشی از استفاده از وسیله نقلیه زمینی و کشتی یا هواپیما منطبق سازند.

مقررات خاص درباره اشتغال به امور خصوصی انتفاعی:
1 - ماموران کنسولی کاریری نباید در سرزمین دولت پذیرنده مبادرت به فعالیت حرفه‌ای یا تجارتی به قصد انتفاع شخصی بنمایند.
2 - مزایا و مصونیتهای مذکور در این فصل به اشخاص زیر اعطاء نخواهد شد:
الف - کارمندان کنسولی یا خدمه کنسولگری که در قلمرو دولت پذیرنده یا مشاغل خصوصی انتفاعی اشتغال دارند.
ب - اعضاء خانواده یکی از اشخاص مذکور در قسمت الف این بند یا خدمتکاران شخصی او.
ج - اعضاء خانواده عضو پست کنسولی که خود آنها در قلمرو دولت پذیرنده به مشاغل خصوصی انتفاعی اشتغال دارند.