هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: ه- ع/97/96 شماره دادنامه: 9809970906010001 تاریخ: 31/1/98
شاکی: آقای علی اصغر کاشفی
طرف شکایت: 1- هیات وزیران 2- منطقه آزاد تجاری صنعتی انزلی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند یک تصویب نامه شماره 137368-41147 - 9/8/1387
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- هیات وزیران 2- منطقه آزاد تجاری صنعتی انزلی به خواسته ابطال بند یک تصویب نامه شماره 137368-41147 - 9/8/1387 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
هیات وزیران در جلسه مورخ 25/7/1387 که در مرکز استان گیلان تشکیل شد، موافقت نمود: حوزه مشاورت رئیس جمهور در امور مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی موظف است با هماهنگی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و همکاری استانداری و با رعایت قوانین و مقررات مربوط نسبت به اجرای تصمیمات زیر اقدام نماید:
1- شروع به احداث اسکله بندری کاسپین با ظرفیت دو میلیون تن در فاز اول در منطقه آزاد تجاری - صنعتی انزلی (محدوده حسن رود روستای گلشن) با توجه به مطالعات انجام شده با مشارکت بخش غیر دولتی.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- بر خلاف بند (ه-) ماده 35 قانون برنامه چهارم توسعه مصوب 1383 بوده چون برخلاف ترتیبات مذکور در آن قانون مستلزم خروج از قلمرو خشکی و ورود به قلمرو دریایی است بدون اینکه به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده باشد.
2- با ماده واحده قانون راجع به اجازه تاسیس سازمان بنادر و کشتیرانی مصوب 1339 مغایرت دارد. زیرا اداره نمودن امور بندری بنادر کشور قابل احاله به مشاورین رئیس جمهور نیست بلکه بر عهده سازمان بنادر نهاده شده است.
3- با بندهای 2 و 22 ماده 3 قانون آییننامه سازمان بنادر و کشتیرانی مصوب 1348 کمیسیونهای دارایی مجلسین مخالف است. برای اینکه امور مذکور از وظایف سازمان بنادر بوده قابل واگذاری به مشاورین رئیس جمهور نیست.
4- با تبصره الحاقی به بند 22 آییننامه فوق الذکر مغایرت دارد. چون ساخت و ساز بدون مجوز از سازمان بنادر ممنوع است.
5- با بند (و) ماده 112 قانون برنامه پنجم توسعه مصوب 1389 و نیز با بند (ج) ماده 65 قانون احکام دائمی برنامه های توسعه مصوب 27/11/1395 و ماده 2 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری مصوب 1372 مغایرت دارد.
از این حیث که اسکله های منطقه آزاد انزلی به عمق تقریبی 1500 متر یعنی دو برابر قلمرو دریایی پیش بینی شده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی دولت به موجب لایحه شماره 122730/36156 مورخ 19/9/1397 به طور خلاصه توضیح داده است که: 1- اقدامات حوزه مشاورت رئیس جمهور در امور مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی منوط به رعایت قوانین و مقررات مربوط بوده است. لذا ایراد شاکی در این خصوص وارد نیست. زیرا احداث اسکله بندری کاسپین بر اساس مجوز های صادره و با استفاده از اعتبارات مربوط سازمان منطقه آزاد تجاری - صنعتی انزلی تاسیس و با همکاری قرارگاه خاتم الانبیاء احداث و در سال 1396 افتتاح شده است. 2- مطابق بند (و) ماده 112 قانون برنامه پنجم توسعه و بند (ج) ماده 65 قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور، محدوده آبی مناطق آزاد تجاری - صنعتی مورد حکم قرار گرفته است. لذا ادعای شاکی مبنی بر خروج اسکله کاسپین از محدوده منطقه آزاد موصوف فاقد پشتوانه قانونی است. 3- به موجب مصوبه شماره 146282/ت 54141 مورخ 17/11/1396 هیات وزیران که در راستای تبصره 1 ماده 103 قانون امور گمرکی تصویب شده، اسکله کاسپین در حال حاضر به عنوان مرز رسمی و مجاز دریایی تعیین شده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: متعاقب تصویب نامه مورد شکایت مجدداً هیات وزیران به موجب تصویب نامه شماره 146282/ت 54141 - 17/11/96 و اصلاحیه شماره 169263/ت 55195 ه- - 28/12/1396 اسکله کاسپین را به عنوان مرز رسمی و مجاز دریایی تعیین نموده و شاکی درخواست ابطال مصوبه اخیر را نیز نموده مطابق دادنامه صادره از هیات تخصصی اداری و امور عمومی به شماره 368 - 13/11/97 رای به رد شکایت صادر گردیده است.
از طرفی طرح اجرا و با تکمیل آن در سال 1396 افتتاح شده است. بنابراین اولاً رسیدگی به آن سالبه به انتفاء موضوع بوده و قابل طرح نیست. ثانیاً در صورت قابل طرح بودن خلاف قوانین استنادی نبوده و غیر قابل ابطال است و در حدود اختیارات قانونی بوده است. تهیه کننده گزارش: سیدکاظم موسوی
رای هیات تخصصی
تصویب نامه مورد شکایت، حوزه مشاورت رئیس جمهور در امور مناطق آزاد تجاری صنعتی را موظف نموده با هماهنگی مراجع و مسئولین ذیربط و با رعایت قوانین و مقررات مربوط نسبت به شروع به احداث اسکله بندری کاسپین در منطقه آزاد تجاری - صنعتی انزلی با مشارکت بخش غیر دولتی اقدام نمایند. نظر بر اینکه اولاً مصوبه اصلاح گردیده و اصلاحیه آن نیز به شماره 146282/ت 54141 ه- - 17/11/96 مورد شکایت قرار گرفته و مغایرت آن محرز نگردیده و بر اساس دادنامه شماره 10368 - 13/11/97 رای به رد شکایت از سوی همین هیات صادر گردیده است و علی رغم اینکه مصوبه اجرا و فاز اول در سال 1396 افتتاح گردیده اما از حیث اینکه موضوع دو تصویبنامه با هم متفاوت هستند و در بازه زمانی قبل از اصلاح دارای آثار قانونی بوده قابل طرح در هیات تشخیص داده شد. ثانیاً با لحاظ مواد استنادی شاکی از جمله بند (ه-) ماده 35 قانون برنامه چهارم توسعه مصوب 1383 و ماده واحده قانون راجع به اجازه تاسیس سازمان بنادر و کشتیرانی مصوب 1339 با لحاظ این که مصوبه مورد شکایت منوط به رعایت قوانین و مقررات مربوط بوده و احداث اسکله با استفاده از اعتبارات سازمان منطقه آزاد، پیش بینی شده مغایرتی با مواد استنادی ندارد. لذا به استناد بند « ب » ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر میگردد. رای صادره از تاریخ صدور ظرف بیست روز از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
سید کاظم موسویرئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری