فصل چهارم - بازرسی و بازدید

از آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور
مقام های مجاز برای ورود به موسسه عبارتند از: رئیس قوه قضاییه و معاونان وی، رئیس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور، رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح و معاونان وی در مورد متهمان و محکومان مربوط به آن سازمان، وزیر دادگستری، دادستان انتظامی قضات و معاونان و دادیاران انتظامی، رئیس و بازرسان دفتر حقوق شهروندی و ستاد حقوق بشر قوه قضاییه،رئیس کل دادگستری استان و معاونان وی، رئیس سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی و معاونان وی، مدیران کل سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی و معاونان ایشان، فرمانده یگان حفاظت، مأموران بازرسی، حفاظت و اطلاعات و یگان سازمان، بازرسان اعزامی رئیس قوه قضاییه، دادستان و معاونان وی، رئیس و دادستان سازمان قضایی نیروهای مسلح استانها، بازرسان اعزامی از سوی سازمان بازرسی کل کشور بر اساس ابلاغ صادر شده و با هماهنگی مدیر کل زندان های استان، مسئولان دفتر صیانت از حقوق زندانیان سازمان و مسئولان واحدهای استانی این دفتر در حوزه قضایی استان محل خدمت، روسای دادگستری، قاضی اجرا و قضات دادگاه ها و دادسراها در مواردی که پرونده زندانی نزد آنان مفتوح است و همچنین بازرسان و کارشناسان اعزامی از سوی سازمان و یا اداره کل استان.
بازدید مقام‌های دستگاه های اجرایی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و ائمه جمعه از موسسه با موافقت مدیرکل زندان های استان و سایر افراد با هماهنگی و اجازه از رئیس سازمان امکان پذیر است.
بازدید هیأت های خارجی از موسسه پس از هماهنگیهای لازم و اخذ مجوز از رئیس سازمان امکان پذیر است.
ورود نمایندگان و بازرسان سازمان تعزیرات حکومتی کشور به موسسه با معرفی مدیر کل تعزیرات استان و تنها برای بازرسی از فروشگاه های موسسه و رسیدگی به امور زندانیان آن مرجع امکان پذیر است.

غیر از مقام‌های مذکور در ماده 97 این آیین نامه و مسئولان موسسه مشتمل بر رئیس و معاونان، فرمانده یگان حفاظت، رئیس حفاظت و اطلاعات، نماینده بازرسی و نمایندگان اعزامی سازمان که برای نظارت و سرکشی اجازه ورود به بند زنان را دارند، ورود دیگر کارکنان مرد به این بند ممنوع است مگر در صورت ضرورت و تنها با مجوز صادرشده از سوی رئیس موسسه و با حضور کارکنان زن.

مدیران و نمایندگان انجمن، ستاد دیه، بنیاد و کارکنان دفاتر خدمات الکترونیک قضایی می‌توانند با اجازه رئیس موسسه و رعایت مقررات این آیین‌نامه برای انجام وظایف خود وارد موسسه شوند و همچنین کارآفرینان، خیرین و گروه های مردم نهاد در راستای اجرای تفاهم نامه ها و تحقق سیاست ها و برنامه های سازمان، با هماهنگی و تایید واحد حفاظت و اطلاعات و رئیس موسسه، می‌توانند از بخش‌های ذی‌ربط در موسسه بازدید نمایند.

ورود و خروج مأموران اطلاعاتی و امنیتی به موسسه به منظور انجام امور محول‌شده با مجوز صادرشده از سوی دادستان یا قاضی رسیدگی‌کننده و پس از هماهنگی با رئیس موسسه و با رعایت مقررات این آیین نامه و ثبت مشخصات در دفتر موسسه امکان پذیر است. تردد وسیله نقلیه آنان نیز مشمول مقررات این آیین نامه است.
تبصره - به منظور احراز هویت صحیح مأموران مراجعه کننده به موسسه جهت تحویل زندانی به مراجع انتظامی یا امنیتی، ضروری است علاوه بر احراز هویت متداول و بررسی اصالت نامه‌های ارسالی در سامانه، نسبت به ارسال پیامک تایید به تلفن اعلامی مراجعه کننده (ثبت شده در سامانه ثنا) اقدام و پس از درج کد تایید در سامانه سجازا و تایید سامانه نسبت به تحویل زندانی به وی اقدام شود. تا زمانی که زیرساخت های فنی لازم تأمین نگردیده است، حتی المقدور از طریق تماس تلفنی با مقام مافوق ضابطان مربوط، احتیاط و اطمینان لازم بابت احراز هویت مأموران به عمل می‌آید.

همراه داشتن سلاح گرم یا سرد هنگام ورود مقام‌ها و اشخاص بازدید کننده از موسسه ممنوع است. همچنین بازدیدکنندگان نمی‌توانند اشیای ممنوع از قبیل تلفن همراه و تجهیزات ضبط صوتی و تصویری به همراه داشته باشند یا مبادرت به تصویربرداری و یا مبادله هر گونه اشیاء و نوشته‌جات با زندانی نمایند.
تبصره - مبادله نوشته‌جات از سوی مقامات ذیصلاح و همچنین همراه داشتن گوشی تلفن توسط مقامها و اشخاص مذکور در مواد 97 و 98 این آیین‌نامه در موارد ضروری بلامانع است. تهیه و انتشار فیلم یا عکس از زندانی و یا انتشار شرح احوال وی به گونه‌ای که باعث شناسایی، هتک حیثیت او نشود، با رضایت کتبی زندانی و مجوز مدیر کل زندان های استان و دفتر حفاظت و اطلاعات سازمان مجاز است.

پژوهشگران رشته‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، جامعه‌شناسی، روان شناسی، روان پزشکی، علوم تربیتی و دیگر رشتههای مرتبط با زندان و امور زندانیان که در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تحصیل می‌نمایند و افراد دارای مدرک تحصیلی در همین مقاطع که در رشته‌های پیشگفته تدریس یا تحقیق علمی میکنند، تنها با ارائه معرفی نامه از رئیس دانشگاه محل تحصیل یا مرجع علمی اعم از دانشگاه، حوزه علمیه یا پژوهشگاه سفارش‌دهنده تحقیق و همچنین اعلام نظر کتبی مدیرکل زندان های استان میتوانند از موسسه بازدید کنند. در پژوهش هایی که با تأیید پژوهشگاه قوه قضاییه ارسال می‌شود، تهیه فیلم، تصویر و گزارش از زندانی، انجام مصاحبه با وی یا مطالعه پرونده های شخصیت تنها در صورت ذکر در معرفینامه و مشروط به رضایت زندانی و اعلام نظر مدیرکل زندان های استان و موافقت سازمان و با تأیید و نظارت واحد حفاظت و اطلاعات امکان پذیر است. به هر حال افشای هویت زندانی ممنوع است.
بازدیدکنندگان باید به هنگام ورود احراز هویت شوند و مجوز کتبی آنان، ساعات ورود و خروج، مشخصات کامل و علت بازدید در دفتر وقایع و دفتر مخصوص بازدیدکنندگان ثبت شود. نظرات اصلاحی، انتقادی و یا نتیجه مشاهدات و استنباط بازدیدکننده در دفتر مذکور منعکس و از طریق ادارات کل زندان ها به سازمان گزارش می‌شود تا در جهت بهبود وضعیت موسسه مورد استفاده قرار گیرد.