عدم رعایت مقررات مربوط به تعدد قاضی در رسیدگی به جرایم مواد مخدر در دادگاه انقلاب

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/30
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: چنانچه دادگاه انقلاب در رسیدگی به جرایم مواد مخدر مستوجب اعدام،تشریفات رسیدگی را از لحاظ تعدد قاضی رعایت ننموده و با یک قاضی رای صادر کند،رای صادره در مرجع عالی نقض می‌شود.

آقایان 1 - الف. ر. 2 - م. م. هر دو دارای سابقه کیفری به اتهام مشارکت در نگهداری 423 گرم مواد مخدر هروئین تحت تعقیب قرار گرفته‌اند بدین شرح که: در مورخ 1392/03/31 مامورین در حین گشت‌زنی به یک دستگاه خودرو سمند به شماره انتظامی... فاقد پلاک عقب مشکوک می‌شوند در بازرسی آن از زیر صندلی عقب مواد مذکور کشف می‌شود (ص 1 ) در تحقیقات انجام شده متهمین اتهام انتسابی را انکار نمودند و متهم ردیف اول در دادگاه به اتهام نگهداری مواد مکشوفه اقرار کرده است که مواد را امانت نگهداری می‌کرده (ص 70 الی 76 ) راننده خودرو متهم ردیف دوم از مواد مکشوفه از اتومبیل خود اظهار بی‌اطلاعی نموده از مامورین کاشف در مورد نحوه کشف مواد و عکس‌العمل متهمان تحقیق شده احد از مامورین اظهار داشته راننده خودرو اقرار کرده مواد از خودش است و شخص ناشناس صبح همان روز با کیف قهوه‌ای که همراه داشت و اعلام کرد حاوی سی میلیون تومان پول است درخواست مواد را تا حد قابل توجهی کم نمائید و پول‌ها را بگیرید، به گوشی موبایل راننده پیام آمده بود که بخدا 548 تا بیشتر ندارم امشب نمی‌یارم فردا شب می‌یارم جات و همسر وی طی تماسی اعلام می‌کرد خودرو را درب منزل نیاور که این مواد مامورین را به ظن قوی انداخته و خود را به کلانتری انتقال داده. نظامی دیگر م. ک. نیز به پیامک رسیده به موبایل راننده خودرو به شرح مذکور اشاره کرده است. ( 36 تا 42 ) پس از انجام تحقیقات از مامورین قرار مجرمیت و کیفرخواست صادر شده و پرونده به دادگاه ارسال می‌گردد (ص 43 و 44 ) (دو برگ پرونده بدون شماره است) نتیجه آزمایش مواد هروئین اعلام شده (ص 45 و 46 ) در جلسه دادگاه که به تاریخ 1392/06/13 با حضور نماینده دادستان و متهم الف. ر. و وکیل ایشان تشکیل شده متهم اتهام انتسابی را انکار نموده و اظهار داشته مواد مال من نیست (ص 54 ) وکیل وی اعلام نموده بنا به اظهارات موکل در ایست و بازرسی هیچگونه موادی کشف نشده پس از بردن اتومبیل به کلانتری پس از حدود چند ساعت آقای ن. مامور کلانتری گفته مواد کشف شده تحقیق از مامورین را تقاضا دارم. بنا به اظهارات خانواده موکل آقای ن. در حضور آقای خ. اعلام کرده مواد کشف شده متعلق به موکل نمی‌باشد (ص 54 ) آقای م. ص. با ارائه وکالتنامه خود را وکیل متهمان معرفی می‌نماید (ص 66 و 68 ) در جلسه دادگاه به تاریخ 1392/815 راننده خودرو اتهام انتسابی را انکار می‌نماید آقای الف. ر. می‌گوید من می‌خواهم حقیقت را بگویم این مواد از من است با یک افغانی رفیق شده بودم گفت امانتی دارم. بگیر تا شب پیش تو باشد من هم گرفتم نمی‌دانستم کجا ببرم مهمان پسردائیم بودم نمیخواستم آن‌ها بفهمند سوئیچ ماشین پسردائیم را برداشتم و مواد را در صندلی عقب گذاشتم او خبر نداشت مهمان‌ها که رفتند ما با هم رفتیم آشغال‌ها را خالی کنیم ما را گرفتند من هم ترسیدم خواستم فرار کنم (در گزارش به فرار الف. اشاره شده است) وکیل نامبردگان در دفاع ماهوی اظهار داشته موکل م. مُصرانه اتهام را انکار کرده و با توجه به اظهارات الف. ر. در جلسه دادگاه تقاضای صدور حکم برائت م. مورد استدعاست. در ادامه جلسه دادگاه الف. می‌گوید از من است رحم کنید به جوانی من، م. می‌گوید روحم خبر نداشت (ص 69 الی 72 ) در دادگاه آقای م. ن. سراکیپ گشت موتوری کلانتری 26 در خصوص نحوه دستگیری و کشف مواد و مطالبی مرتبط با متهمان مطالبی را که با گذشته تطبیق می‌نماید بیان نموده و اظهار داشته مواد در کلانتری توسط آقای ک. کشف شده (ص 72 ) در جلسه دادگاه به تاریخ 1392/10/14 مجددا متهم الف. ر. به اتهام انتسابی اقرار کرده است (ص 75 ) در تاریخ 1392/10/17 طی رای صادر شده از شعبه سوم دادگاه انقلاب اصفهان آقای م. م. با درخواست یک درجه تخفیف مجازات به اعدام و آقای الف. ر. به اتهام معاونت در نگهداری مواد مکشوفه به بیست سال حبس و از اتهام مشارکت در نگهداری مواد تبرئه می‌گردد (ص 79 و 80 ) با اشاره به نواقص تحقیقاتی و ابهامات موجود در پرونده و عدم رعایت موازین قانونی دادنامه موصوف نقض و رسیدگی به شعبه هم‌عرض محول شده است (ص 87 و 88 ) پس از انجام تحقیقات در دادسرا پرونده به دادگاه اعاده شده در جلسه دادگاه که به تاریخ 1394/04/24 تشکیل گردیده م. م. همچون گذشته اظهار داشته از مواد کشف شده از خودرو خود بی‌اطلاع بوده. الف. ر. اظهارات قبلی خود را که در شعبه سوم بیان نموده است در جلسه دادگاه (شعبه دوم) اعلام کرده که مواد را از یک افغانی که دوست او بوده گرفته به صورت امانت و در خودرو م. گذاشته است، جنس متعلق به من نبوده م. م. بی‌گناه است میشه کسی الکی گردن بگیرد. (ص 134 الی 138 ) پس از اعلام ختم رسیدگی طی رای صادره متهمان هر دو به اتهام مشارکت در نگهداری مواد مکشوفه به مجازات اعدام و مصادره اموال ناشی از بزه ارتکابی و ضبط خودرو حامل مواد محکوم گردیده‌اند دادنامه حضورا به وکلا ابلاغ شده و در مهلت مقرر قانونی بیست روز از رای صادره فرجام‌خواهی به عمل آمده و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای حسن سلیمانی نیا عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمدرضا سعیدنیا دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر اینکه با توجه به مقررات قانونی قانون آیین دادرسی کیفری اخیرالتصویب که تعدد قاضی را در رسیدگی تکلیف کرده پس از رعایت مقررات شکلی مذکور رای قابلیت بررسی ماهوی دارد در خصوص دادنامه شماره --- تجدیدنظرخواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد:

در خصوص فرجام‌خواهی آقای ع. ع. به وکالت از آقای الف. ر. و آقای د. ا. به وکالت از آقای م. م. نسبت به دادنامه صادر شده از شعبه دوم دادگاه انقلاب اسلامی اصفهان که طی آن نامبردگان به اتهام مشارکت در نگهداری 423 گرم هروئین به مجازات اعدام و مصادره اموال ناشی از جرم ارتکابی و نیز ضبط خودرو حامل مواد مذکور محکومیت یافته‌اند صرف‌نظر از ماهیت رای دادگاه و اعتراض وکلا با توجه به اتهام انتسابی و مجازات قانونی آن و تاریخ جلسه دادرسی ( 1394/04/24 ) به استناد ماده 296 و تبصره 3 آن و مواد 297 و 302 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/04 و اصلاحیه 1394/03/24 به لحاظ عدم رعایت مقررات تعدد قاضی جلسه دادگاه از رسمیت قانونی برخوردار نبوده فلذا مستندا به بند 4 شق ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری رای صادره نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض دادگاه رسیدگی کننده ارجاع می‌گردد.

رئیس و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور

هادی احتشامی - حسن سلیمانی نیا