تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/21
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: رای دادگاه بدوی در صورتی قابلیت فرجام خواهی دارد که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته باشد، بنابراین فرجام خواهی در مهلت تجدیدنظر خواهی قابل پذیرش نیست. به منظور جلوگیری از تضییع حق، دادخواست تقدیمی میتواند تجدیدنظرخواهی تلقی و در دادگاه تجدیدنظر استان مورد رسیدگی قرار گیرد.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/06/21 - 13 : 51 قاضی: رحمت اله سعیدی قاضی: علی خوشوقتی
خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 90/12/27 آقای ب. الف. وکیل دادگستری به وکالت از بانوان --- س. س. ش. ص. و ز. و آقای ر.الف. ش. دادخواستی به طرفیت آقایان ع. و ر. ک. دهقی به خواسته مطالبه تضامن دیه کامل، به نرخ یوم الادا و خسارات دادرسی به دادگاه عمومی اصفهان تسلیم و توضیح داده اند مورث خواهانها (علی اصغر ش.) در تاریخ 89/5/2 به هنگام رانندگی با اتوبوس مسافر بری به شماره انتظامی 13 - 124936 متعلق به خوانده ردیف اول با یک دستگاه تریلر به شماره 17 - 624419 برخورد میکند و در این تصادف مورث خواهانها راننده اتوبوس مسافربری فوت مینماید 0 با توجه به اینکه راننده اتوبوس (مورث خواهانها) در استخدام خوانده ردیف دوم (آقای ر. ک. دهقی) بوده و اتوبوس نیز به خوانده ردیف اول (آقای ع. ک. دهقی) تعلق دارد که مطابق قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی مصوب 1347 به عنوان مالک و دارنده وسیله نقلیه، مسئول در جبران خسارات و ضرر و زیان وارده و دیه میباشد لذا تقاضای صدور به شرح خواسته دارد 0 رسیدگی به شعبه --- دادگاه مرقوم محول گردیده است 0 ضمنا خواهانها مدعی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی میباشند 0 دادگاه بدوا به ادعای اعسار خواهانها رسیدگی و دعوی آنان را مردود اعلام کرده است 0 آقای ولی اله ک. وکیل دادگستری به وکالت آقایان ر. و ع. ک. وارد دعوی شده و به شرح لایحه تقدیمی اظهار میدارد بنا به اظهار موکلین و مستندات ارائه شده مرحوم شهبازی در زمان وقوع حادثه در استخدام موکلین تحت این عنوان نبوده که به عنوان راننده اتوبوس مسافربری بتواند اقدام به جابه جایی مسافر نماید و موکلین نیز این اذن را به وی نداده اند 0 ایشان اتوبوس را برای انجام سرویس تحویل میگیرد و از این موضوع سوء استفاده کرده و اقدام به سوار کردن مسافر در بیرون از ترمینال به صورت غیر قانونی مینماید همچنین به جهت تخلفاتی که انجام داده بوده در زمان رسیدن پلیس راه از زدن ساعت خود داری و از شرکت مسافربری صورت حساب اخذ نکرده اند 0 تمامی این اقدامات خلاف قانون بوده تقاضای صدور حکم بر بی حقی خواهانها را دارد 0 در تاریخ 91/12/8 وکیل خواهانهای فوق دادخواستی به طرفیت شرکت مسافری --- پیمان سپاهان و شرکت بیمه دانا تحت عنوان جلب ثالث در پرونده فوق و به خواسته مطالبه تضامنی دیه کامل (یوم الاداء) وخسارات دادرسی به دادگاه عمومی اصفهان تسلیم و توضیح داده: مجلوب ثالث ردیف اول به عنوان کارفرما اقدام به استخدام مورث خواهانها(مرحوم علی اصغر ش.) به عنوان راننده اتوبوس مسافربری مینماید 0 با وجود اتمام مدت اعتبار کارت سلامت ویژه رانندگان و با وجود نداشتن کارت هوشمند و بی توجهی به تمام این مسایل اقدامی به تحویل اتوبوس به وی برای حمل مسافر مینماید و در آخرین سرویس حمل مسافر در تاریخ 89/5/2 و در یک سانحه تصادف مورث خواهانها فوت مینماید لذا با توجه به اینکه اتوبوس شماره انتظامی 13 - 124936 متعلق به شرکت مسافرتی --- پیمان سپاهان بوده و راننده متوفی نیز در استخدام شرکت بوده و اتوبوس نزد مجلوب ثالث ردیف دوم (بیمه دانا) بیمه شده بوده تقاضای جلب خواندگان را به دادرسی دارد (صدور حکم محکومیت کلیه خواندگان به نحو تضامنی مورد تقاضاست) اسامی بقیه خواهانها در ذیل دادخواست بانو ص.، ز. و آقای ر.الف. ش. درج گردیده خواهانها مدعی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی شده اند 0 در تاریخ 91/4/20 آقایان ر. و ع. ک. دادخواستی تحت عنوان دعوی تقابل در پرونده شماره 910011 شعبه --- دادگاه عمومی اصفهان مبنی بر مطالبه مبلغ 740 میلیون ریال بابت خسارات وارده به اتوبوس انتظامی 13 / 124936 در پرونده اصلی به دادگاه عمومی اصفهان تقدیم و توضیح داده اند خواندگان مورث مرحوم علی اصغر ش. میباشند، ایشان در زمان وقوع حادثه با دور زدن قانون اقدام به سوار کردن مسافر، خارج از محل ترمینال، بدون اخذ صورتحساب و بدون ساعت زدن در پلیس راه اقدام به جا به جایی مسافر بدون اخذ اجاره از اینجانبان مینماید که سانحه واقع میشود، خودش فوت نموده و سرمایه ما را نیز نابود کرده است در حالی که اگر ساعت زده بود و از ترمینال صورت حساب دریافت کرده بود تمامی دیه خودش و خسارات وارده به ما توسط بیمه جبران میشد ولی به جهت تخلفات وی خسارتی به ما تعلق نگرفته و معادل خواسته زیان دیده ایم تقاضای صدور حکم محکومیت ورثه ایشان را به جبران آن داریم مشارالیها نیز مدعی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی شده اند 0 هر دو پرونده فوق در شعبه --- دادگاه یاد شده و ضمیمه پرونده اصلی در جریان رسیدگی قرار گرفته است 0 آقای ر. ک. احد از خواهانهای تقابل در جلسه دادرسی اضافه میکند از مبلغی که مطالبه کرده ام سی میلیون تومان بابت خسارت وارده به ماشین و الباقی به جهت کار نکردن آنست 0 دادگاه به ادعای اعسار خواهانهای اصلی رسیدگی و حکم بر اعسار آنان از پرداخت هزینه دادرسی صادر مینماید و همچنین در خصوص اعلام اعسار خواهانهای تقابل رای به رد ادعای آنان صادر مینماید 0 از سویی قرار ارجاع امر به کارشناس به منظور بر آورد خسارات وارده به خواهانهای تقابل صادر که ظاهرا دستمزد کارشناس را تودیع ننمودهاند 0 شرکت بیمه دانا نیز لایحه ای تقدیم داشته و اظهار میدارد مرور زمان دعاوی ناشی از بیمه دو سا ل است در حالی که در پرونده حاضر بیش از سه سال از وقوع حادثه گذشته و دعوی خواهانها مسموع نمیباشد، از طرفی ماده 6 قانون بیمه اجباری شخص ثالث بیمه گر را مکلف به جبران خسارت زیان دیده (ثالث) نموده است از آنجا که طبق مدارک موجود مرحوم علی اصغر ش. خود راننده مقصر حادثه بوده، از محل شخص ثالث بیمه نامه مذکور چیزی به ایشان پرداخت نمیشود لکن طبق قانون و مقررات بیمه ای از محل حوادث سرنشین بیمه نامه، غرامت به وراث متوفی پرداخت میگردد که این شرکت به وظیفه قانونی خود عمل کرده و مبالغی به وراث پرداخت کرده است و نامبردگان نمیتوانند مجددا تقاضای مطالبه خسارت کنند و به لحاظ تخلفاتی که داشته بیمه حوادث نیز به ایشان تعلق نمیگیرد و تقاضای رد دعوی خواهانها را دارد 0 دادگاه پس از استماع توضیحات و مدافعات طرفین و وکلای آنان و شرح مفصل دعوی و ذکر ادله و مستندات آنان کفایت رسیدگی را اعلام و نظر به اینکه طبق محتویات پرونده از جمله دادنامه شماره --- - 89/5/25 دادگاه عمومی بخش امام زاده بادرود علت وقوع تصادف تقصیر آقای علی اصغر ش. (مورث خواهانها) تشخیص گردیده با فرض اینکه خواندگان اصلی اتوبوس را برای حمل سافر در اختیار آن مرحوم که فاقد صلاحیت بوده قرار داده باشند موجب مسئولیت آنان در حادثه نمیگردد 0 بلکه متوفی شخصا مسئول وقوع حادثه بوده و میتوانسته از پذیرش رانندگی با اتوبوس مذکور بدون شرایط مقرر قانونی برای حمل مسافر امتناع کند 0 از این جهت نیز مسئولیتی متوجه شرکت مسافر بری --- پیمان سپاهان نیست با فرض که کارگر آن شرکت تلقی گردد از شمول ماده 12 قانون کار و نیز ماده 6 آییننامه حمل بار و مسافر و 000 مصوب 87/8/5 خارج است 0 راننده متوفی با علم به نداشتن صلاحیت رانندگی اقدام به حمل مسافر با اتوبوس نموده و عقلا محال است مالکین اتوبوس را برای این امر (مراحل مسافر) در اختیار راننده ای که فاقد صلاحیت است قرار دهند 0 همچنین مسئولیت شرکت بیمه نسبت به پرداخت دیه راننده مقصر (دیده فوت و نقص عضو) زمانی است که راننده مدارک لازم (صلاحیت رانندگی) را داشته باشد، از طرفی در دعوی خواهانهای تقابل چون بر آورد میزان خسارت نیاز به اظهار نظر کارشناس داشته و خواهانها علیرغم ابلاغ و اطلاع از دستور دادگاه نسبت به تودیع هزینه کارشناسی اقدام ننمودهاند ضمن صدور حکم بر بی حقی خواهانهای اصلی و جلب ثالث قرار ابطال دادخواست خواهانهای تقابل صادر میگردد 0 خواهانهای اصلی به رای دادگاه اعتراض و دادخواست فرجام خواهی تقدیم داشته ومدعی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی شده اند 0 اعتراض های وکیل آنان تکرار مطالبی است که در جریان دادرسی عنوان شده 0 دادگاه به لحاظ اینکه اعسار فرجام خواهان از پرداخت هزینه دادرسی قبلا مورد رسیدگی قرار گرفته و پذیرفته شده است موجبی برای ورود مجدد به این موضوع فراهم ندیده و مقرر داشته پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شود که ارسال شده و در دستور کار این شعبه قرار گرفته و به لحاظ خوانا نبودن خط آقای دادرس مقرر گردیده پرونده به دادگاه ذیربط اعاده شود تا صورتجلسات را بازنویسی نمایند 0 صورتجلسات بازنویسی و قابل بهره برداری شده و پرونده را اعاده داده اند که معد رسیدگی و اتخاذ تصمیم است 0 هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای علی خوشوقتی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
رای شعبه
فرجام خواهی آقای ب. الف. وکیل دادگستری به وکالت از بانو --- س.، س. ش.، ص.، ز. و ر.الف. ش. نسبت به دادنامه شماره --- - 93/11/25 شعبه --- دادگاه عمومی اصفهان قابل پذیرش به نظر نمیرسد زیرا مستفاد از ماده 367 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی اینستکه رای دادگاه بدوی در صورتی قابلیت فرجام خواهی دارد که به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته باشد با توجه به اینکه دادنامه فرجامخواسته در تاریخ 93/12/16 به وکیل فرجامخواهان ابلاغ گردیده و نامبرده در تاریخ 94/1/8 دادخواست فرجام خواهی تقدیم داشته که آخرین روز مهلت تجدیدنظرخواهی بوده است بنا به مراتب فرجام خواهی وکیل مرقوم مستندا به ماده 367 و بند ب ماده 398 قانون یاد شده قابل پذیرش نبوده و مردود اعلام میگردد 0 خاطر نشان میسازد که به منظور جلوگیری از تضییع حق اعتراض خواهانها به حکم بدوی دادخواست تقدیمی میتواند تجدیدنظرخواهی تلقی و در دادگاه تجدیدنظر استان و مورد رسیدگی قرار گیرد 0
شعبه --- دیوان عالی کشور رئیس: رحمت اله سعیدی مستشار: علی خوشوقتی