تاریخ نظریه: 1404/11/06
شماره نظریه: 7/1404/130
شماره پرونده: 1404-168-130ک
استعلام:
چنانچه تجویز اعاده دادرسی توسط دیوان عالی کشور به موجب یکی از بندهای ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 صورت گرفته باشد، آیا دادگاه هم‌عرض می‌تواند با استناد به بندهای دیگر ماده قانونی یادشده اتخاذ تصمیم نماید؟ آیا در این وضعیت رای اخیر وجاهت دارد و قابل اجرا است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اعاده دادرسی از طرق فوق‌العاده دادرسی و استثنایی بر اعتبار امر مختومه است که باید تنها در موارد منصوص قانونی صورت پذیرد. از این رو قانونگذار در ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، آن را تنها به جهات خاصی محدود کرده و همچنین به سبب اهمیت خاص آراء کیفری، رسیدگی به تقاضای اعاده دادرسی در خصوص این آراء را به احراز انطباق درخواست اعاده دادرسی با یکی از موارد مندرج در ماده 474 قانون یادشده و تجویز از سوی دیوان عالی کشور منوط دانسته است؛ بنابراین، دادگاه هم‌عرض که پس از تجویز اعاده دادرسی از سوی دیوان عالی کشور به لحاظ یکی از جهات مزبور پرونده برای رسیدگی مجدد به آن ارجاع می‌شود، تنها در خصوص تجویز انجام شده، مجاز به رسیدگی مجدد است و حق رسیدگی به دیگر جهاتی که نسبت به درخواست توسط دیوان عالی کشور تجویز نشده است را ندارد؛ زیرا چه بسا جهات مذکور قبلاً مطرح و از سوی دیوان عالی کشور مردود اعلام شده باشد.
شایسته ذکر است در فرضی که دادگاه هم‌عرض به جهات دیگری غیر از جهت تجویز شده از سوی دیوان عالی کشور، به اعاده دادرسی رسیدگی و رای صادر کند، رای صادره تا زمانی که از طرق قانونی نقض نشود، به قوت و اعتبار خود باقی است.