تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/10
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: 1 - حکم صادره در دعوی مطالبه مهریه، خصوصا در فرضی که نسبت به آن تجدیدنظرخواهی شده باشد، قابل فرجام خواهی نیست؛ با این وجود اگر مطالبه مهریه مبتنی بر ازدواج موقت باشد که آن هم مورد اختلاف، خدشه و تردید است، دیوان عالی کشور واجد صلاحیت رسیدگی به این امر میباشد. 2 - به صرف تعیین مهریه در مجلس خواستگاری و وقوع عقد موقت متعاقب آن، نمی توان مهریه مورد توافق را منتسب به عقد موقت دانست و جهت کشف انتساب آن به عقد موقت واقع شده و یا عقد دائم مورد نظر در آینده، شرایط طرفین، میزان مهریه و نوع توافقات باید مورد نظر قرار بگیرد.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه هجدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/03/10 - 11 : 20 قاضی: حسین جان طالبی قاضی: سعید عمرانی
خلاصه جریان پرونده
در پرونده پیوست آقای خ. اتقائی کرد کلایی به وکالت از خانم س. ع. دادخواستی به طرفیت آقای م.ع. ع. به خواسته اثبات زوجیت و سپس مطالبه مهریه مقوم به سه میلیون و یکصدهزار ریال به انضمام خ س. ت قانونی از جمله هزینه های دادرسی حق الوکاله وکیل و کارشناس و غیره به دادگستری بابلسر تقدیم که پس از ثبت در تاریخ 94/3/3 جهت رسیدگی به شعبه اول حقوقی ارجاع شده است خواهان در توضیح خواسته مرقوم داشته « موکله اینجانب به تاریخ 93/1/7 به عقد موقت (به مدت یک سال و با مهریه معلوم) در آمده است عقد نکاح با صیغه عقد توسط عاقد در حضور خانواده زوجین و گواهان خوانده شده است و موارد و میزان مهریه نیز با حضور گواهان در صیغه نامه عقد موقت با امضا زوجین پدر آنان و گواهان مشخص و معین گردیده است در ضمن کل مراسم عقد و شرایط و مدت آن فیلمبرداری شده است...»; شعبه مرجوع الیه پس از طی تشریفات قانونی دادرسی از جمله صدور دستور ابلاغ نسخه ثانی و تعیین وقت رسیدگی، تشکیل جلسه دادرسی، استماع گواهی گواهان واستماع اظهارات وکیل خوانده اجمالا مبنی بر اینکه «ادعای خواهان و وکیل خوانده وجاهت قانونی ندارد صحیح ایجاب و قبول نسبت به ادعای خواهان توسط موکله انجام نگرفته و شهادت شهود طبق ماده 1427 قانون مدنی اختلاف فاحش دارد ایضا رای شعبه اول همین دادگاه با استدلال کلاسه پرونده 931039 دلیل عقد را مردود اعلام داشته است و جالب توجه این است که اینجانب از عاقد خواندن صیغه را تقاضا نموده ام که عاجزاز خواندن در دادگاه بود و نامبرده دفتر ازدواج ندارد »;دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره --- مورخ 94/10/6 چنین رای داده است:« در خصوص دعوی خانم س. ع. فرزند الف. با وکالت آقای خ. اتقائی کرد کلایی به طرفیت آقای م.ع. ع. فرزند س. با وکالت خانم ف. ب.ک. و ر. ن. مبنی بر اثبات زوجیت و الزام به پرداخت مهریه به تعداد پانصد سکه ی تمام بهار آزادی مقوم به 3/100/000 ریال بانضمام خ س. ت دادرسی ملخص ادعای خواهان این است که در تاریخ 1393/01/07 به عقد موقت خوانده به مدت یک سال با مهریه ی معلوم از جمله پانصد سکه ی تمام بهار آزادی درآمده است قرار بود بعد از مدتی عقد دائم جاری شود خوانده از عقد دائم امتناع ورزیده است اثبات رابطه ی زوجیت موقت یک ساله و الزام به پرداخت مهریه به تعداد پانصد سکه ی تمام بهار آزادی درخواست شده است ملخص دفاع خوانده و وکلای وی این است که تنها صحبت های مقدماتی انجام شده و وعده ی ازدواج بوده و صیغه ی عقد جاری نشده است دادگاه با توجه به رسیدگی های به عمل آمده از جمله دو حلقه سی دی تهیه شده از مراسم عقد که توسط قاضی رسیدگی کننده مشاهده و خلاصه ی آن به موجب صورتجلسه ی مورخ 1394/06/23 در پرونده درج شده است و حسب فیلم تهیه شده عاقد وصیغه ی عقد موقت یک ساله از تاریخ 1393/01/07 لغایت 1394/01/07 به وکالت زوجین با مهریه ی مقرر بین طرفین جاری نموده است و گواهی گواهان در جلسه ی مورخ 1394/09/30 این دادگاه که همگی بر جاری شدن صیغه ی عقد موقت گواهی داده اند به نظر دادگاه هیچ تردیدی برجاری شدن عقد نکاح موقت از تاریخ 1393/01/07 لغایت 1394/01/07 نمیباشد به استناد مواد 1062 ، 1070 ، 1082 قانون مدنی و مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی در امور مدنی حکم به احراز رابطه ی زوجیت موقت خواهان و خوانده از تاریخ 1393/01/07 لغایت 1394/01/07 با مهریه ی مقرر بین طرفین که از جمله پانصد سکه ی تمام بهار آزادی است و الزام خوانده به پرداخت مهریه به تعداد پانصد سکه ی بهار آزادی و مبلغ 1/230/000 ریال بابت هزینه دادرسی و مبلغ 300/000 ریال بابت حق الوکاله ی وکیل (براساس مبلغ مندرج در وکالتنامه) در حق خواهان صادر میگردد. رای دادگاه حضوری پس از ابلاغ ظرف بیست روز قابل تجدید نظر خواهی در محاکم تجدید نظر استان است.دادنامه صادره در تاریخ 94/10/23 ابلاغ شده آقای ر. ن. به وکالت از آقای م.ع. ع. با تقدیم دادخواستی که به شماره 94000270 مورخ 94/10/23 ثبت گردیده از رای دادگاه نخستین تجدیدنظر خواهی نموده است پرونده جهت رسیدگی به شعبه دوازدهم دادگاه تجدیدنظر مازندران ارجاع شده و شعبه مرجوع الیه مطابق دادنامه شماره --- مورخه 94/12/17 چنین رای داده است «...در این پرونده خانم س. ع. باوکالت آقای خ. اتقائی کرد کلائی به طرفیت آقای م.ع. ع. دادخواستی به خواسته اثبات زوجیت موقت و مطالبه مهریه تقدیم دادگستری بابلسر نمود که به شعبه اول ارجاع گردید شعبه یادشده پس از رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- - 1394/10/06 حکم به احراز رابطه زوجیت موقت بین تجدیدنظرخواه و تجدیدنظر خوانده از تاریخ 1393/01/07 لغایت 1394/01/07 با مهریه معلوم از جمله پانصد سکه تمام بهار آزادی و در بخش دیگر حکم به محکومیت نامبرده به تادیه پانصد عدد سکه تمام بهار آزادی بابت مهریه و پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل صادر نمودند از این رای آقای م.ع. ع. باوکالت آقای ر. ن. اعتراض و تقاضای تجدیدنظر نمود پرونده به دادگاه تجدیدنظر ارسال و سپس به این شعبه ارجاع گردید در این مرحله از رسیدگی دادگاه با توجه به اینکه از ناحیه تجدیدنظرخواه ایراد واعتراض موجه موثری که موجبات نقض دادنامه صادره را فراهم نماید به عمل نیامد زیرا با توجه به آدرس اعلامی از سوی خواهان بدوی و نیز ارتباط دو دعوی ایراد شکلی وکیل تجدیدنظرخواه از حیث صلاحیت دادگاه و نیز طرح دو دعوی قابل پذیرش نیست و در ماهیت امر نیز در مجموع با توجه به اظهارات عاقد و گواهان تعرفه شده توسط خواهان بدوی اوراق پرونده جاری شدن صیغه عقد نکاح موقت با مهریه معلوم نیز ثابت است لذا رای صادره با توجه به جهات و دلائل استنادی صحیح و صائب بوده و از حیث رعایت اصول و تشریفات دادرسی فاقد ایراد و اشکال موثر قانونی است از اینرو ضمن رد تجدیدنظرخواهی به عمل آمده به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته تایید میگردد این رای به استناد ماده 397 و بند الف ماده 368 قانون مذکور ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ در قسمت مربوط به اثبات زوجیت موقت قابل فرجام خواهی در دیوانعالی کشور و در بخش مربوط به مهریه قطعی است.»; رای اخیرالصدور در تاریخ 95/1/19 ابلاغ شده آقای م.ع. ع. با وکالت آقای ن. و تقدیم دادخواست که به شماره 95000111 مورخ 95/1/29 ثبت گردیده از رای دادگاه تجدیدنظر فرجام خواهی نموده است، دادگاه پس از انجام تشریفات مربوط به تبادل لوایح پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال کرد. که پس از وصول و ثبت در دفتر کل در تاریخ 95/2/27 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است ،مشروح لوایح هنگام شور قرائت خواهد شد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای سعید عمرانی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجام خواهی آقای م.ع. ع. با وکالت آقای ن. از دادنامه شماره --- مورخ 94/12/17 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان مازندران با این توضیح که « هرچند مطالبه مهریه با توجه به تجدیدنظر خواهی انجام گرفته از مواردی نیست که مشمول ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی و قابل فرجام باشد لیکن چون مطالبه مهریه در پرونده امر به ازدواج موقت مبتنی گردیده و ازدواج موقت با توجه به وضعیت موجود پرونده مورد تردید و خدشه جدی و واجد ابهام میباشد.»; وارد است زیرا آنچه از محتویات پرونده و مفاد محتویات فیلم ضمیمه پرونده مستفاد میشود جلسه فی مابین خواهان و خواندگان مراسم خواستگاری بوده که برای زندگی دائم زوجین مذاکراتی صورت گرفته و طبق عرف مهریه و سایر شرایط زندگی مشترک تعیین و مکتوب و به امضا طرفین رسیده است در اثناء گفتگوها مقرر شده بین عروس وداماد به مدت یک سال عقد محرمیت (عقد موقت) جاری شود و پس از یک سال عقد دائمی و رسمی منعقد و پس از یک سال نیز مراسم عروسی برگزار شود شخصی که صیغه عقد را جاری می کند از روی ظاهرا رساله عملیه فقط به این نکته به سنده کرده که از عروس و داماد وکالت بگیرند و در مورد مدت و مهریه عقد موقت به صراحت حرفی به میان نیامده است در حال حاضر این امر مکتوم مانده که دادگاه محترم با ملاحظه خواسته، اظهارات خواهان و دفاعیات خوانده و ملاحظه فیلم مربوط به خواستگاری و عقد بر این امرکه میزان مهریه مکتوب در آنچه به عنوان توافقات ارائه شده ( 500 عدد سکه بهار آزادی، سه سفر زیارتی، سه سفر سیاحتی به امریکا، انگلیس و ژاپن، 72 مثقال طلای 18 عیار، سه دانگ منزل مسکونی در تهران و...) برای یک سال عقد موقت بوده است !!؟ و یا در واقع برای یک عقد و زندگی دائم، این امر کماکان در ابهام و نقصی در تحقیقات است فلذا در حال حاضر مستعد اتخاذ تصمیم قطعی نیست فلذا با اختیار حاصله از بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض میشود و جهت تجدید رسیدگی به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع میشود دادگاه محترم مجددا با بررسی دقیقتر و احراز اینکه مهریه مذکور برای یک سال عقد موقت بوده که عرفا مورد تردید است و از جهات تزلزل عقد موقت نیز خواهد بود و یا اینکه مربوط به عقد دائم بوده که در خواستگاری و بله برون میزان آن تعیین میشود، استدلال و تصمیم شایسته اتخاذ نمایند.
حسین طالبی - رئیس سعید عمرانی - مستشار