کلاسه پرونده: 9800100 و 9800138
موضوع: ابطال بند (ب) «امتیازات و سهمیه قانونی» اطلاعیه آزمون استخدامی سال 1396 کارکنان اداری قوه قضائیه
تاریخ رای: چهارشنبه 6 آذر 1398
شماره دادنامه: 9809970906010574 و 9809970906010573
بسمه تعالی
هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده:ه- ع؍ 9800100 و 9800138
شاکی:آقایان عنایت مکی و سعید عربیان
طرف شکایت:1- سازمان سنجش آموزش کشور؛ 2- امور اداری و استخدامی کارکنان اداری قوه قضائیه
موضوع شکایت و خواسته:ابطال بند (ب) «امتیازات و سهمیه قانونی» اطلاعیه آزمون استخدامی سال 1396 کارکنان اداری قوه قضائیه
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- سازمان سنجش آموزش کشور؛ 2- امور اداری و استخدامی کارکنان اداری قوه قضائیه به خواسته ابطال بند (ب) «امتیازات و سهمیه قانونی» اطلاعیه آزمون استخدامی سال 1396 کارکنان اداری قوه قضائیه به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده است.
متن مقرره مورد شکایت:
داوطلبان بومی:
- نمره داوطلبان بومی استان با ضریب یک و دو دهم (2؍1) و بومی شهرستان با ضریب یک و چهاردهم (4؍1) نمره مکتسبه در هر حیطه از آزمون و مصاحبه استخدامی و صرفاً در صورت کسب حد نصاب آزمون در مرحله معرفی برای مصاحبه محاسبه میگردد.
تذکر 1: استخدام برای شغل و محل های دادگستری استان ها که محل خدمت آن ها در مرکز استان قرار دارد برای تمامی داوطلبان همان استان و شهرستان های همان استان بومی استان محسوب گردیده و کلیه داوطلبان بومی اعم از بومی استان و شهرستان صرفاً از امتیاز یک و دو دهم (2؍1) برخوردار خواهند شد.
- در استان های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، هرمزگان صرفاً افراد بومی حق شرکت در آزمون استخدامی را دارند و افراد غیر بومی در صورت پذیرفته شدن مراحل اداری و استخدامی نامبردگان متوقف میگردد.
دلایل شاکیان برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکیان اظهار داشتهاند که یکی از شرایط آزمون استخدامی قوهی قضائیه،استخدام داوطلبان بومیبوده است. شرایط داوطلب بومی در ماده (1) بخشنامهی شماره9757؍93؍200مورخ 19؍7؍1393 معاونت توسعه و سرمایهی انسانی رئیسجمهور مشخص شده، ولی به استناد رای شماره1627الی1629مورخ 17؍7؍1397 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، شرطاعمال امتیاز و اولویت برای افراد بومی در استخدامهای دولتیبهمنظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص و همچنین به استناد قسمت اخیر ماده (13) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، از تاریخ تصویب، ابطالگردیده است. لذا با توجه به بند (9) اصل سوم قانون اساسی مبنی بر عدم تبعیض نسبت به همه و به استناد اصل (28) قانون اساسی مبنی بر امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی برای احراز مشاغل توسط دولت و اینکه اعطای امتیاز و اولویت استخدامی برای افراد بومی در هیچیک از قوانین لحاظ نشده است، اعمال امتیاز بومی در خصوص سایر متقاضیان، خلاف قانون و عدالت استخدامی میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر ریاست، روابط عمومی و امور بین الملل سازمان سنجش آموزش کشور، به موجب لایحه شماره 8963 مورخ 26؍2؍1398 بهطور خلاصه اعلام داشته: طبق ماده (22) «قانون وصول بخشی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین»، مصوب سال (1373)، به سازمان سنجش آموزش کشور اجازه داده شده است که آزمونهای استخدامی و پژوهشی برای اشخاص حقیقی و حقوقی برگزار و 100 درصد درآمد حاصله را به حساب خزانه واریز کند. تعهدات سازمان در آزمون استخدامی، صرفاً برگزاری آزمون کتبی میباشد و در تدوین شرایط و ضوابط آزمون، نحوهی اعطای امتیازات و تسهیلات و غیره، هیچ نقش و صلاحیتی ندارد.
رئیس امور اداری و استخدامی کارکنان اداری قوهی قضائیه، بهموجب لایحه شماره 5000؍54541؍9000 مورخ 13؍5؍1398 چنین اظهار داشته:شاکیان جهت ابطال بند مربوط به داوطلبان بومی، به رای شماره 1627 الی 1629 مورخ 17؍7؍1397 هیات عمومی دیوان عدالت اداری استناد نموده اند، درحالیکه به موجب رای مذکور، بند مربوط به«بومی محل مورد تقاضا»ابطال شده است که ارتباطی به این موضوع ندارد. به استناد رای شماره 1265 مورخ 15؍12؍1396 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، شرایط بومی بودن در آزمونهای استخدامی دستگاههای اجرایی حذف شده است. آزمون استخدامی قوه قضائیه در تاریخ 10؍9؍1396 برگزار شد، درحالی که رای اخیرالذکر، مورخ 15؍12؍1396 صادر شده است و طبق ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری،اثر آرای وحدت رویه، نسبت به آینده است و موجب نقض آرای سابق نمیشود. لذا با توجه به تاریخ ثبت نام و تاریخ برگزاری آزمون، مورد شکایت شاکی در شمول رای هیات عمومی قرار نمیگیرد. شرایط بومیبودن، وفق ماده (1) بخشنامهی شماره9757؍93؍200مورخ 19؍7؍1393 معاونت توسعه و سرمایهی انسانی رئیسجمهور لحاظ شده و عیناً همان متن ماده در آگهی آزمون استخدامی سال (1396) کارکنان اداری قوهی قضائیه منعکس شده است. شکایت بایستی به طرفیتسازمان اداری و استخدامی کشور، بهعنوان تنها مرجع صلاحیتدار قانونیِ صدور مجوز آزمون استخدامی مطرح گردد.
پرونده در جلسه مورخ 13؍8؍1398 هیات تخصصی استخدامی مطرح و پس از استماع گزارش موضوع و بررسی آن، اعضاء هیات به اتفاق آراء قسمت اول مصوبه را قابل ابطال تشخیص دادند که جهت اتخاذ تصمیم به هیات عمومی ارجاع میگردد، لیکن بخش دوم مصوبه مربوط به استخدام افراد بومی در مناطق محرو در سه استان کشور را غیر قابل ابطال تشخیص دادند که به شرح زیر در خصوص آن مبادرت به صدور رای میشود.
رای هیات تخصصی
در خصوص بخش دوم مصوبه که ناظر بر اختصاص سهمیه استخدامی به افراد بومی مناطق محروم در استان های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، هرمزگان میباشد، با توجه به اینکه اولاً زمینه سازی جذب و نگهداری نیروهای متخصص در استان های کمتر توسعه یافته و مناطق محروم در ماده 7 سیاست های کلی نظام اداری در سال 1389 مصوب مقام معظم رهبری مورد تاکید قرار گرفته است فلذا نگه داشت نیروهای های بومی مناطق محروم و جلوگیری از مهاجرت آنها همسو با سیاست های کلی نظام میباشد، ثانیاً اعطای امتیاز به ساکنین مناطق محروم نه تنها تبعیض آمیز نمیباشد بلکه در جهت ایجاد توزیع عادلانه امکانات و جبران فاصله های اجتماعی ایجاد شده با مناطق برخوردار و اقدامی به منظور کاهش محرومیت و اجرای عدالت اجتماعی است و در راستای اجرای بند 12 اصل سوم و اصل 43 قانون اساسی میباشد. ثالثاً هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 2358 مورخ 30؍7؍1398 اختصاص سهمیه بومی به مناطق محروم را خلاف قانون تشخیص نداده است، بنابراین این بخش از مقرره مورد شکایت قابل ابطال تشخیص داده نمی شود و رای به رد شکایت صادر میگردد. این رای مستند به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
رضا فضل زرندیرئیس هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری