تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/12
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: دادگاه موظف است تکلیف حقوق مالی زوجه را مشخص نماید. بنابراین با اعلام گذشت زوجه علیرغم استحقاق وی دادگاه نمی تواند خود را مواجه با تکلیفی نداند، بلکه بعد از تعیین تکلیف نسبت به حقوق مالی زوجه توسط محکمه،در مقام اجرا و ثبت طلاق،زوجه میتواند اعلام کند که راضی به ثبت طلاق بدون اخذ حقوق مالی است.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و ششم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/02/12 - 09 : 24 قاضی: جعفر الهی قاضی: محمد ربانی نژاد
خلاصه جریان پرونده
پیرو گزارش و دادنامه شماره --- - 94/6/18 صادر شده از این شعبه که پرونده به شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کهگیلویه و بویراحمد ارجاع شده است. آن شعبه طرفین را جهت رسیدگی دعوت کرده است. جلسه دادگاه در تاریخ 94/10/20 با حضور زوجه و وکیل وی تشکیل شد و زوج با وجود ابلاغ حاضر نشده است. ولی لایحه ای تسلیم داشته است با شرح مطالبی در اطراف زندگی مشترک بیان داشت من نه او را در تنگنا قرار دادم و نه موجب تحقق شرط ضمن عقد شدم راضی به طلاق زوجه نیستم. زوجه گفت چند بار توسط شوهرم مورد ضرب و جرح قرار گرفتم و گواهی پزشکی قانونی ضمیمه پرونده است اما چون در شهر غریب بودم شکایت نکردم. وکیل زوجه گفت دو فقره گواهی پزشکی در پرونده موجود است زوج نفقه پرداخت نکرده است. پرونده های مطالبه مهریه و الزام به تمکین حاکی از کراهت شدیده زوجه به زوج است و کراهت شدید شدید شدید است. تقاضای صدور حکم طلاق را دارم. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 94/10/22 با این استدلال که دادنامه ها و گواهی پزشکی های پیوست بر اختلاف شدید و مفارقت طولانی مدت زوجین حاکی است و ادامه این وضع به مصلحت زوجین نمیباشد لذا با تحقق عسروحرج برای زوجه به استناد ماده 1130 ق.م و تبصره همین ماده از قانون مدنی و مواد 29 و 33 قانون حمایت خانواده حکم به اجبار زوج به طلاق صادر و اعلام نموده است و ادامه داده است: چون زوجه در جلسه دادگاه کلیه حقوق مالی خود را بذل نموده است لذا دادگاه در این خصوص مواجه با تکلیفی نمیباشد. زوج از این رای فرجام خواهی نموده است و پرونده به این شعبه ارجاع شده است. ایراد زوج اختصارا این است: این حکم از احکام نادری است که در تاریخ تشکیل عدالت خانه صادر شده است و مغایر با قانون میباشد به علاوه در نحوه رسیدگی و صدور حکم و اعلام به اصحاب دعوی هم غیرمتعارف عمل شده است زیرا حکم در تاریخ 1394/10/22 صادر شده و در 9 صبح روز 1394/10/22 در تلگرام خانم ن. رای مورد اعتراض را ارسال نموده که به امضا مستشاران رسیده است که جهت ملاحظه ضمیمه میباشد. خلاصه پاسخ وکیل فرجام خوانده این است: 1 - فرجام خواه طبق شقوق ماده 348 ق.آ.د.م صورت نگرفته است. 2 - زوجه با بذل مهریه و تقاضای طلاق موجب اطاله دادرسی نشده است بلکه با استعلام از مخابرات (حدفاصل تاریخ های 94/10/20 تا 94/10/30 ) دقیقا قصد نامبرده را مبنی بر دریافت وجه روشن می کند. 3 - زوجین جمعا 6 ماه زندگی مشترک داشته اند با بذل مهریه از سوی زوجه و کراهت شدیده ادامه این حالت خارج از انصاف میباشد. 4 - زوج نسبت به همه اعم از زوجه و دادگستری توهین می کند و یکبار حاضر در جلسه نشده است. 5 و 6 - اگر در متن لایحه توجه شود ایشان بیشتر به حواشی می پردازد چه اشکالی دارد که در روز صدور رای از طریق پیامک به زوجه ابلاغ شده باشد؟ و بعد از 5 روز به این جانب ابلاغ شده است. 7 - خواهش دارم از مخابرات تمامی پیامک های موکله و زوج را مطالبه نمائید تا تکلیف این مجموعه با اصحاب دعوی روشن گردد. 8 - دادنامه شماره --- - 88/10/24 حاکی است زوجه مهریه اش را بذل کرده است. زوج در استناد به مدارک قائل به تفکیک است و اظهارات فرجام خواه مستند نمیباشد لذا تصمیم مقتضی مورد استدعاست.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای جعفر الهی عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره --- - 94/10/22 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد:
رای شعبه
با توجه به محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی طرفین دادنامه فرجام خواسته مخدوش است زیرا: 1 - صرف نظر از استدلال دادگاه در خصوص مبانی تحقق عسروحرج برای زوجه اینکه دادگاه با استناد به اظهارات زوجه که کلیه حقوق مالی خود را بذل نموده و دادگاه در این خصوص مواجه با تکلیف نمیباشد با وجودی که وکیل زوجه در سطر 5 ص 219 صورت جلسه دادگاه مطالبه مهریه را احدی از موارد موجب اختلاف بیان داشته و در خاتمه صورت جلسه بیان داشته زوجه کلیه حقوق مالی خود را در قبال طلاق بذل نموده است ولی مشخص ننموده چه حق مالی از وی به عهده زوج باقی مانده است؟ از طرفی دادگاه مشخص ننموده است نوع طلاقی که وی مجوز آن را صادر نموده چیست؟ تا سردفتر بتواند در ثبت طلاق نوع آن را ذکر نماید به ویژه اینکه در صدر ماده 29 ق.ح.خ دادگاه ها را مکلف نموده است تکلیف جهیزیه، مهریه و نفقه..... را مشخص نماید نه اینکه با اعلام گذشت از سوی زوجه در صورت استحقاق خود را مواجه با تکلیف نداند بلی در ذیل ماده 29 آمده است بعد از آنکه دادگاه تکلیف حقوق مالی زوجه را مشخص نمود در مقام اجراء و ثبت طلاق زوجه میتواند اعلام کند که راضی به ثبت طلاق بدون اخذ حقوق مالی میباشد نه اینکه دادگاه هنگام صدور حکم طلاق از تعیین تکلیف حقوق مالی زوجه شانه خالی کند ضمنا مطالب ابرازی زوج در لایحه نهایی در خصوص ابلاغ قابل تامل رئیس محترم شعبه میباشد. علی هذا با نقض دادنامه فرجام خواسته به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 ق.آ.د.م رسیدگی را به همان شعبه محوّل مینماید./ر
جعفر الهی (مستشار) محمد ربّانی نژاد (عضو معاون)