شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/06/30
رای دادگاه
در مورد دعوی آقای پ. ز. با وکالت آقای ش. ن. و خانم پ. ر.ط. به طرفیت آقایان ش. ع. با وکالت خانم الف.الف. س. و ح. ش.ز. و الف. ش.ز. به خواسته تایید فسخ قرارداد (تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر تایید فسخ معامله مورخ 93/9/8 به لحاظ غبن فاحش مستندا به مواد 416 و 417 قانون مدنی با احتساب خسارات قانونی) و دعوی آقایان ش. ع. و ح. ش.ز. و الف. ش.ز. به طرفیت آقای پ. ز. به خواسته الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی (به عنوان دعوی تقابل در پرونده 930928 نسبت به ششدانگ یک واحد تجاری به پلاک ثبتی --- فرعی از --- واقع در بخش --- تهران حوزه ثبتی غرب) ارزش منطقه ای ملک 32299800 ریال با احتساب خسارات دادرسی نظر به اینکه حسب نظریه کارشناس منتخب دادگاه قیمت و ارزش حقوق کسبی و صنفی مغازه سیزده میلیارد ریال ارزیابی گردیده است و اعتراض طرفین دعوی نسبت بدان موثر نمیباشد و نظریه برای دادگاه قابلیت متابعت دارد و با توجه به اینکه ثمن معامله یازده میلیارد ریال میباشد و حسب شرط 6 - 6 مبایعه نامه خیار غبن ساقط گردیده و سقوط این حق موافق تراضی طرفین میباشد و عنایتا به اینکه پرداخت عوارض شهرداری و مالیات نقل و انتقال بر عهده خریداران میباشد و توافق بر کسر این دیون از ثمن معامله ناشی از تراضی و توافق میباشد و مسامحه در تعیین ثمن و مابه التفاوت آن دلالت بر قصد واقعی و باطنی طرفین از ارزش معاوضی عوضین مینماید و اختلاف قیمت ثمن معامله بانظریه کارشناس بالحاظ دیون تقبل شده و کسر آن قابل اعتراض میباشد لذا مستندا به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی اصلی و ثانیا به لحاظ تعهدات قرارداری و عرفی و ضرورت تنظیم سند رسمی و اعمال حقوق مالکانه خریداران و مستندا به مواد 10 و 219 و 220 قانون مدنی وماده 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده تقابل به حضور در دفترخانه مورد توافق و تنظیم سند رسمی ششدانگ واحد تجاری پلاک --- فرعی از --- بخش ده تهران به عنوان اصل خواسته و مبلغ 11038994 ریال هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل بر اساس تعرفه له خواهانها تقابل صادر واعلام میگردد حکم دادگاه حضوری و ظرف مدت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران میباشد.
رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران- نوید مداحی
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/12
رای دادگاه
دادنامه تجدیدنظرخواسته به شماره --- مورخ 1394/06/30 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب قسمتی از آن حکم بر بطلان دعوی تجدیدنظرخواه پ. ز. با وکالت پ. ر.ط. به خواسته تایید فسخ قرارداد عادی مورخ 1393/09/08 راجع به ششدانگ منافع یک باب مغازه به پلاک ثبتی --- فرعی از --- واقع در بخش --- تهران به لحاظ غبن فاحش و به موجب قسمت دیگر حکم بر محکومیت مشارالیه به حضور در دفتر اسناد رسمی و تنظیم سند رسمی انتقال منافع ششدانگ پلاک ثبتی مورد ترافع و پرداخت خسارت دادرسی و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه در حق ش. ع. - ح. و الف. شهرتین ش.ز. اصدار یافته است در هر دو قسمت مخالف قانون و مقررات موضوعه و مدارک ابرازی بوده و اعتراض به شرح لایحه اعتراضیه وارد و متضمن جهت موجه در نقض آن میباشد زیرا که اولا هر چند مطابق قواعد فقهی لزوم و صحت اصل بر اصالت و لزوم قرارداد های تنظیمی فی ما بین اشخاص است لیکن این نفوذ تا زمانی اعتبار دارد که قرارداد واقع شده به طریق قانونی منتهی به انحلال یا بی اعتباری نگردیده باشد ثانیا یکی از طرق انحلال قرارداد های لازم اعمال خیار از ناحیه یکی از متعاقدین میباشد که از زمره خیارات مختص عقد بیع خیار غبن و غبن فاحش میباشد در تعریف غبن می توان گفت زیانی است که به هنگام داد و ستد و در نتیجه نا برابری فاحش بین ارزش آنچه باید پرداخته یا انجام شود و ارزشی که در برابر آن دریافت میگردد به طرف ناآگاه میرسد بنابر این جوهر غبن در عدم تعادل بین دو عوض در زمان معامله است و اسقاط حق خیار یک عمل حقوقی است و اراده بر آن حکومت دارد که این اسقاط حق خیار ممکن است به صورت صریح یا ضمنی باشد که فرد ذوخیار در حین انعقاد عقد خیارات را از خود ساقط می کند البته این اسقاط صرفا ناظر به خیاراتی است که در زمان معامله وجود داشته و شامل خیاراتی که بعد از وقوع عقد حاصل میگردد نمی شود که در دو سیه مطمح نظر مبنای روابط حقوقی و قراردادی فی ما بین متداعین مبتنی بر قرارداد عادی مورخ 1393/09/08 میباشد که به موجب قرارداد مدرکیه تجدیدنظرخواندگان مبادرت به ابتیاع منافع ششدانگ پلاک مورد ترافع در قبال مبلغ یازده میلیارد ریال از تجدیدنظرخواه نمودهاند و به شرح عقد منعقده حق خیار غبن را از خود ساقط کرده اند که اسقاط این حق صرفا ناظر به خیار غبن بوده و تسری به غبن فاحش و افحش ندارد ثالثا آنچه خواهان به شرح دادخواست تقدیمی درخواست نموده تایید فسخ قرارداد به لحاظ غبن فاحش است که این حق اسقاط نشده است و این غبن شامل مواردی است که تفاوت قیمت به میزان خمس یا بیشتر باشد و یا اگر کمتر از خمس است عرفا قابل مسامحه و گذشت نباشد و خواهان با تمسک به نظریه ابرازی کارشناس در پرونده تامین دلیل که مفاد آن حاکی از ارزش مورد معامله به میزان سیزده میلیارد و پانصد میلیون ریال میباشد دعوی خود را اقامه نموده است رابعا اثر غبن ایجاد حق فسخ برای مغبون است و تنها به مغبون اختیار می دهد که عقد را منحل سازد که فروشنده با توسل به حق ایجاد شده به فاصله یک روز از تاریخ وقوع عقد با ارسال اظهارنامه شماره 1393220174769632 مورخ 1393/09/10 مراتب اعمال حق فسخ خود را نسبت به معامله واقع شده به لحاظ خیار غبن فاحش به اطلاع خریداران رسانیده و در تعقیب ارسال اظهارنامه با تقدیم دادخواست در مقام تایید این واقعه حقوقی بر آمده که از این حیث خللی به این اقدام وارد نمی شود خامسا مفاد نظریه ابرازی کارشناس منتخب دادگاه نخستین حاکی از تفاوت قیمت از مصادیق بارز غبن فاحش میباشد که نظریه ابرازی مصون از هر گونه تعرضی باقی مانده است سادسا یکی دیگر از شرایط اساسی تحقق غبن فاحش آنان به عنوان مغبون از بهای واقعی مورد معامله است که مفهوم مخالف ماده 418 قانون مدنی موید این مطلب است که فروشنده در زمان انعقاد قرارداد از قیمت واقعی اطلاعی نداشته و به محض اطلاع بلافاصله در مقام فسخ قرارداد بر آمده است سابعا تنظیم سند رسمی انتقال ناظر به عقودی است که به طریق قانونی منتهی به انحلال نشده باشند که با امتناع متعهد متعهد له میتواند با مراجعه به حاکم الزام وی را ایفای تعهد درخواست نماید این در حالیست که در ما نحن فیه با احراز واقعه فسخ به لحاظ غبن فاحش و منتهی شدن قرارداد به انحلال دیگر موجبی برای الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی انتقال نمیباشد از این رو دادگاه با قبول لایحه اعتراضیه و با استناد به قسمت اول از ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 417 و 418 قانون مدنی ضمن نقض دادنامه معترض عنه در هر دو قسمت حکم بر تایید فسخ قرارداد مختلف فیه و بطلان دعوی تقابل به خواسته الزام به تنظیم سند رسمی صادر و اعلام مینماید و در اجرای ماده 519 قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان محکوم به پرداخت خسارات دادرسی و حق الوکاله وکیل در حق تجدیدنظرخواه میباشند. رای صادره حضوری و قطعی است.
شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار
عزت اله امانی شلمزاری - علی کرمی صادق آبادی