تاریخ دادنامه قطعی: 1400/07/26
پیام: در مواردی که زوج بر مبنای عدم تعادل روانی و عدم سلامت زوجه دعوای فسخ نکاح را مطرح نماید درخواست او باید از همین جهت و بر مبنای سلامت زوجه و ماده 1128 قانون مدنی مورد رسیدگی قرار گیرد و دادگاه نمی تواند از این جهت که زوجه دارای جنون نیست دعوا را رد نماید زیرا با مفاد درخواست زوج انطباق ندارد.
خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده ت. م. در مورخه 99/6/1 با تقدیم دادخواست به خواسته فسخ نکاح به دلیل مشکل نازایی و عدم تعادل روانی به طرفیت ه. ص. تودار طرح دعوی نموده و اعلام کرده در 98/11/29 باخوانده ازدواج نموده و مدت سه ماه و ده روز زندگی مشترک کردیم با توجه به عدم تعادل روانی خوانده شامل خود زنی و پرخاشگری و حمله ور شدن و شکستن ظروف و شبگردی حین خواب و داشتن میگرن و دیسک کمر و عدم کنترل ادرار و مدفوع در شب تقاضای فسخ نکاح را دارم. شعبه *در مورخه 99/7/14 تشکیل جلسه داده است.خواهان تقاضای پزشکی قانونی نموده و اینکه مبنای من در ازدواج سلامت جسمانی و روانی بوده است. خوانده گفته من مشکلی ندارم. و سلامتی کامل دارم. حاضرم به پزشکی قانونی بروم. دادگاه زوجه را به پزشکی قانونی معرفی نموده است. تا سلامت جسمی و روانی وی مورد بررسی قرارگیرد. پزشکی قانونی به شرح برگ 16 پرونده اعلام کرده زوجه مبتلا به کم توانی ذهنی (عقب ماندگی ذهنی) میباشد. و عدم توانایی درکنترل ادرار و مدفوع و اختلال در راه رفتن و نازایی احراز نگردید. و کم توانی ذهنی وی متصل به زمان صغر است. (ص 23 نظریه بعدی پزشکی قانونی) و در نظریه بعدی اعلام شده این کم توانی به امورات زندگی زناشویی خلل وارد می کند و باعث رنج و مشقت زوج میگردد. ص 29 ) و در نظریه بعدی به شرح ص 35 کم توانی ذهنی را مصداق سفاهت دانسته است. دادگاه از شورای روحانیت سنندج استعلام نموده است.و پاسخ به شرح ص 37 حاکیست که اگر کم توانی در حدی باشد. که عاقل محسوب نشود. حکم مجنون داشته و نکاح قابل فسخ است. لیکن اگرعنوان مجنون اطلاق نشود. مستوجب فسخ نیست. دادگاه با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/02/07 با توجه به نظریه پزشکی قانونی در مورد سفاهت زوجه و استفتای شورای روحانیت سنندج که صرفا جنون را قابل فسخ دانسته دعوی خواهان را وارد ندانسته و حکم بر بطلان ان صادر نموده است. اقای ت. م. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/03/23 دادنامه بدوی را تایید نموده است. اقای م. ع. خ. به وکالت از ت. م. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 00/3/23 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
رای شعبه
فرجامخواهی اقای م. ع. خ. به وکالت از ت. م. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/03/23 صادره از شعبه *که به موجب ان حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا خواسته فرجامخواه در دادخواست اولیه عدم تعادل روانی و عدم سلامت زوجه جهت فسخ نکاح اعلام شده که موضوع ان مشمول ماده 1128 قانون مدنی است. لیکن علیرغم نظریه پزشکی قانونی به شرح صفحات 23 ٫ 29 و 35 که صراحتا اعلام شده 1 - زوجه عقب ماندگی ذهنی دارد. 2 - کم توانی ذهنی وی مربوط به قبل از عقد و متصل به زمان صغر است. 3 - این کم توانی به امورات زندگی زناشویی خلل وارد می کند و باعث رنج و مشقت زوج میگردد. 4 - شرایط روحی زوجه مصداق سفاهت است.و از طرفی قطعا عقد مطابق ماده 1128 مذکور متبانیا بر سلامت زوجه واقع شده است.بدیهی است.درخواست فسخ فرجامخواه باید از این جهت و بر مبنای خواسته ایشان مورد رسیدگی قرار گیرد. ثانیا اینکه رد دعوی فرجامخواه از این جهت که زوجه دارای جنون نیست با مفاد خواسته ایشان انطباق ندارد. و از ناحیه خواهان بدوی از ابتدا ادعای جنون صورت نگرفته است.والا موضوع مشمول ماده 1121 قانون مدنی ازجهت فسخ بود که بدیهی است.نوع خواسته بامفاد ماده مذکور مغایر است. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد مطابق خواسته فرجامخواه به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع میگردد./ا 400/7/27
شعبه *
رییس: ج. ق. مستشار: س. م. ت.