شماره پرونده: ه- ع/9902127 شماره دادنامه: 140009970906011021 تاریخ: 23/8/1400
شاکی: آقای یاسین غلامی
طرف شکایت: سازمان سنجش آموزش کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای (4) و (5) قسمت «تذکرات مهم» ذیل بند «ب» با عنوان سهمیه ایثارگران مندرج در صفحه 7 دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون ورودی دورههای کارشناسی ارشد ناپیوسته سال 1399
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان سنجش آموزش کشور به خواسته ابطال بندهای (4) و (5) قسمت «تذکرات مهم» ذیل بند «ب» با عنوان سهمیه ایثارگران مندرج در صفحه 7 دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون ورودی دورههای کارشناسی ارشد ناپیوسته سال 1399 به دیوان عدالت اداری تقدیم نموده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به شرح ذیل است:
تذکرات مهم:
4. براساس مصوبه چهارمین جلسه شورای سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی مورخ 18/10/1395، آن دسته از داوطلبانی که با استفاده از سهمیه رزمندگان و ایثارگران یک بار در دوره روزانه آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته پذیرفته شده باشند، حق استفاده مجدد از سهمیه ایثارگران و رزمندگان در آزمونهای سالهای بعد در همان مقطع را نخواهند داشت.
5. براساس مصوبه چهارمین جلسه شورای سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی مورخ 18/10/1395، آن دسته از داوطلبان سنوات قبل که با استفاده از سهمیههای شاهد و ایثارگر در ردیف پذیرفتهشدگان رشتههای تحصیلی دورههای شبانه و نیمه حضوری دانشگاهها و موسسات آموزش عالی، دانشگاه پیام نور، موسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی و یا دورههای مجازی و پردیس خودگردان قرار گرفتهاند، در صورت انصراف از رشته قبولی خود فقط یک بار دیگر، مجاز به استفاده مجدد از سهمیههای مربوط در آزمونهای سال بعد در همان مقطع خواهند بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
به استحضار میرساند اینجانب در سال 1396 با استفاده از سهمیه ایثارگران در مقطع کارشناسی ارشد دوره روزانه رشته حقوق جزا و جرمشناسی در دانشگاه علامه طباطبایی پذیرفته و پس از اخذ انتقالی در دانشگاه بوعلی سینا همدان به صورت نوبت دوم (شبانه) ادامه تحصیل داده و نهایتاً پس از مدتی به علت بروز مشکلات از تحصیل انصراف دادم. در سال 1398 مجدداً در آزمون کارشناسی ارشد شرکت نمودم که پس از ثبت نام، پیامکی مبنی بر درخواست ارسال مدارک انصراف از تحصیل از سوی سازمان سنجش آموزش کشور فرستاده شد و با ارسال مدارک انصراف از تحصیل در دوره نوبت دوم دانشگاه بوعلی سینا، مطابق بند (5) مصوبه مورد اعتراض که حق استفادهی مجدد از سهمیه را برای کسانی که از تحصیل در دوره شبانه انصراف دادهاند، سهمیه برای اینجانب اعمال شد هرچند که موفق به قبولی در آزمون سال 1398 نشدم. دوباره در آزمون سال 1399 شرکت نمودم لکن در این مرتبه سازمان سنجش آموزش کشور به استناد بند (4) مصوبه مورد شکایت با این استدلال که در سال 1396 ابتدائاً در دوره روزانه پذیرفته شدهام حق استفاده از سهمیه ایثارگران را از اینجانب سلب نمود. علیایحال با عنایت به اینکه ماده (70) قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران و اصلاحات و الحاقات بعدی آن هیچ محدودیتی در خصوص دفعات مجاز استفاده از سهمیه در یک مقطع قائل نشده و ماده (6) قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب سال 1394 نیز شورای سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات و تکمیلی را از هرگونه دخالت در سهیمههای مصوب مجلس شورای اسلامی و شورای عالی انقلاب فرهنگی منع نموده فلذا خواهان ابطال بندهای مورد اعتراض هستم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1. طبق تبصره (2) ماده (10) آییننامه اجرایی قانون تسهیلات برای ورود رزمندگان و جهادگران داوطلب بسیجی به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی مصوب سال 1368 هیات وزیران، چنانچه داوطلبی با استفاده از سهمیه در دوره روزانه قبول شود دیگر حق استفاده از سهمیه در آن مقطع را نخواهد داشت.
2. شاکی محترم در آزمون کارشناسی ارشد سال 1396 با استفاده از سهمیه در دوره روزانه رشته حقوق جزا و جرمشناسی در دانشگاه علامه طباطبایی (ره) پذیرفته شده و مشغول به تحصیل شدهاند بنابراین حق استفاده از سهمیه در مقطع کارشناسی ارشد را ندارد.
3. با توجه به مراتب مذکور و با عنایت به اینکه بندهای مندرج در دفترچه راهنمای آزمون کارشناسی ارشد دقیقاً منطبق با آییننامه اجرایی قانون تسهیلات برای ورود رزمندگان و جهادگران داوطلب بسیجی به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی بوده است لذا ابطال مصوبه مزبور موجب خواهد شد تعداد کمتری از ایثارگران از سهمیه برخوردار شوند چرا که اگر ایثارگر از سهمیه استفاده کند و سپس از رشته محل قبولی انصراف دهد تضییع حقوق سایر ایثارگران است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
با عنایت به اینکه به موجب تبصره 2 ماده 10 آییننامه اجرایی قانون تسهیلات برای ورود رزمندگان و جهادگران داوطلب بسیجی به دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی مصوب سال 1368 هیات وزیران: «پذیرفته شدگان هر یک از مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد پیوسته و دکترای حرفه ای در صورت انصراف، حق استفاده مجدد از امتیازات داده شده در این آییننامه را ندارند.» و تبصره مذکور فاقد هرگونه حکمی مبنی بر عدم جواز داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته در خصوص استفاده از سهمیه ایثارگران در آزمون سال بعد در صورت انصراف از تحصیل است و با توجه به اینکه اعمال محدودیت نیاز به نص قانون دارد فلذا عقیده به ابطال مصوبه مورد اعتراض دارم./ط
تهیه کننده گزارش:
احمد اشرفی
پرونده شماره ه- ع / 9902127 مبنی بر درخواست ابطال بندهای (4) و (5) قسمت «تذکرات مهم» ذیل بند «ب» با عنوان سهمیه ایثارگران مندرج در صفحه 7 دفترچه راهنمای ثبتنام و شرکت در آزمون ورودی دورههای کارشناسی ارشد ناپیوسته سال 1399، در جلسه مورخ 03/08/1400 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و بند (4) مصوبه مورد شکایت به اتفاق آراء قابل ابطال تشخیص نشد و راجع به ابطال بند (5)، اعضاء به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
نظریه هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اعضای حاضر در جلسه، بالاتفاق نظر به ابطال بند (5) داشتند لکن از دو جهت متفاوت:
اکثریت 13 نفر از 15 نفر اعضای حاضر در جلسه بر این عقیده بودند: نظر به اینکه رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 1709 مورخ 14/11/1399 بیان میدارد: «امکان استفاده مجدد از سهمیه ایثارگران توسط پذیرفتهشدگان در دورههای غیرروزانه دانشگاهها که انصراف از تحصیل دادهاند مغایر اطلاق مندرج در تبصره (2) ماده (10) آییننامه اجرایی قانون ایجاد تسهیلات برای رزمندگان مصوب سال 1368 میباشد که منع استفاده مجدد از سهمیه در صورت انصراف از تحصیل مندرج در آن شامل تمامی مصادیق و حالات پذیرفتهشدگان اعم از روزانه، نوبت دوم، خودگران و مجازی میشود...». فلذا با اخذ وحدت ملاک از رای یادشده، مشمولین برخورداری از سهمیه ایثارگران صرفاً برای یک مرتبه قادر به استفاده از این سهمیه در هر مقطع تحصیلی جهت ورود به دانشگاه هستند چه اینکه از رشته قبولی انصراف داده و یا در رشته قبولی ثبتنام کرده یا نکرده باشند و تحت هیچ عنوان حق استفاده مجدد از سهمیه مذکور در تمامی دورهها اعم از روزانه، نوبت دوم (شبانه)، غیرانتفاعی، پیام نور، شهریه پرداز، پردیس خودگردان، مجازی، دانشگاه آزاد اسلامی و... در آزمون همان مقطع را ندارند. بنابراین مقرره مورد اعتراض خارج از حدود اختیارات مرجع وضع و مغایر با قوانین و مقررات بوده و قابل ابطال تشخیص میشود و پرونده در اجرای بند «الف» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 جهت اتخاذ تصمیم به هیات عمومی ارسال میگردد.
اقلیت 2 نفر از 15 نفر اعضای حاضر در جلسه بر این عقیده بودند: نظر به اینکه در تبصره (2) ماده (10) آییننامه اجرایی قانون تسهیلات برای ورود رزمندگان و جهادگران داوطلب بسیجی به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی مصوب سال 1368 هیات وزیران، به پذیرفتهشدگان مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته اشارهای نشده است و بر همین اساس ممنوعیت موضوع تبصره پیشگفته منصرف از پذیرفتهشدگان مذکور میباشد لذا اطلاق بند (5) از حیث شمول آن نسبت به داوطلبانی که قبلاً در مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته پذیرفته شدهاند و انصراف دادهاند، خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب کننده و خلاف قانون بوده و قابل ابطال تشخیص میشود.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری
پرونده شماره ه- ع / 9902127 مبنی بر درخواست ابطال بندهای (4) و (5) قسمت «تذکرات مهم» ذیل بند «ب» با عنوان سهمیه ایثارگران مندرج در صفحه 7 دفترچه راهنمای ثبتنام و شرکت در آزمون ورودی دورههای کارشناسی ارشد ناپیوسته سال 1399، در جلسه مورخ 03/08/1400 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و بند (5) مصوبه مورد شکایت با اتفاق نظر اعضاء قابل ابطال تشخیص شد و راجع به بند (4)، اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
نظر به اینکه قانون ایجاد تسهیلات برای ورود رزمندگان و جهادگران داوطلب بسیجی به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی مصوب سال 1367 با اصلاحات و الحاقات بعدی و آییننامه اجرایی این قانون مصوب سال 1368 هیات وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی آن در مقام بیان تعداد دفعات مجاز استفاده از سهمیه ایثارگران در آزمونهای سراسری در همه مقاطع تحصیلی اعم از کاردانی، کارشناسی (پیوسته و ناپیوسته)، کارشناسی ارشد (پیوسته و ناپیوسته) و دکتری (حرفهای و تخصصی) و در تمامی دورهها است و با توجه به اینکه اعطای سهمیه به برخی از افراد یک امر استثنایی بوده و استثنا را باید به قدر متیقّن آن تفسیر نموده و مستنبط از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 1709 مورخ 14/11/1399 که بهرهمندی از سهمیه را علیالاطلاق برای یک مرتبه در تمامی دورهها اعم از روزانه، نوبت دوم (شبانه)، غیرانتفاعی، پیام نور، شهریه پرداز، پردیس خودگردان، مجازی و دانشگاه آزاد اسلامی مجاز شمرده که میتوان آن را حمل بر استفاده از سهمیه مذکور صرفاً برای یکبار در هر مقطع تحصیلی نیز نمود فلذا مصوبه معترض عنه در حدود اختیارات مرجع مصوِّب بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری