تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/19
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: 1 - نظر به اینکه مرجع رسیدگی نسبت به رای غیابی دادگاه نخستین است، لذا ورود دادگاه تجدینظر نسبت به رای غیابی که از سوی خوانده غائب اعتراضی نشده و نقض آن، فاقد وجاهت قانونی است. (ملاحظه: با توجه به اینکه دو خوانده وجود داشته و رای نسبت به یکی حضوری بوده و همان خوانده تجدیدنظرخواهی کرده، به نظر میرسد رای واجد ایراد است) 2 - چنانچه اداره ثبت احوال در دعوی اثبات نسب،محکوم به الزام صدور شناسنامه شود تجدید نظر خواهی این اداره و درخواست رسیدگی در خصوص صلب و بطن فرزند متولد شده، خارج از وظایف آن اداره است و ورود و رسیدگی دادگاه تجدیدنظر نسبت به درخواست و اعتراض به عمل آمده فاقد وجاهت قانونی است.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه دوازدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/04/19 - 15 : 12 قاضی: حیدرعلی حیدری قاضی: سیدقدرت اله طیبی
خلاصه جریان پرونده:
در تاریخ 1392/10/08 آقای ر. م.پ. به استناد تصویر غیرمصدق (شماره ملی) 1 - 023088 - 191 المثنی شناسنامه شماره 465748 / 12 شهرستان رامهرمز متولد 1344/01/01 که در صفحه دوم آن نام نازی حاجی حسینی دره شوری متولد 1350/01/02 صادره از وقفی اردل و تاریخ ازدواج 1363/10/14 دفتر شماره 36 رامهرمز و شماره ثبت ازدواج- 4807 میباشد دادخواستی به خواسته صدور حکم مبنی بر اثبات اینجانب نسبت به طفل دو ساله به نام زهرا و الزام خوانده ردیف دوم به صدور شناسنامه به طرفیت خانم نازی حاج حسینی - دره شوری و اداره ثبت احوال اصفهان تقدیم و توضیح می دهد خوانده ردیف اول همسر شرعی و قانونی اینجانب میباشد در تاریخ 1390/04/15 حین مسافرت در محله بصیران فریدن قبل از موعد بدلیل عدم دسترسی به امکانات با کمک خانم مرجان نشادی دیلم وضع حمل نموده لیکن به واسطه اختلافات به وجود آمده بین اینجانب و همسرم، نامبرده از هر گونه همکاری جهت اخذ شناسنامه خودداری مینماید لذا با تقدیم دادخواست تقاضای رسیدگی و صدور حکم وفق خواسته را دارم.لازم به توضیح است خواهان دلیل ثبت واقعه ازدواج خود با خوانده ردیف اول به همراه دادخواست تقدیم نکرده است پرونده برای رسیدگی به شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی (خانواده) اصفهان ارجاع میشود. دادگاه با تعیین وقت دادرسی و دعوت اصحاب دعوا نسبت به موضوع رسیدگی می کند آقای م. صادقی با تقدیم وکالتنامه خود را وکیل خواهان معرفی می کند. دادگاه در تاریخ 1393/04/09 با حضور خواهان و و کیل او در غیاب خواندگان تشکیل جلسه میدهد و توضیح می دهد از سوی خوانده ردیف دوم لایحه شماره 1262 - 84/11/19 تقدیم شده است وکیل خواهان اظهار میدارد موکل با خانم نازی حاج حسنی دره شوری به صورت رسمی ازدواج نمودند و در صورت نیاز سند نکاحیه تقدیم میگردد لیکن از آنجا که طفل به نام فاطمه زهرا در مسافرت و به علت عدم دسترسی به امکانات بیمارستان- فرزند بدنیا آمده و طفل دارای گواهی تولد از بیمارستان نمیباشد و به این علت خوانده ردیف دوم از صدور شناسنامه خودداری مینماید و از طرفی طفل دارای مشکلات پوستی و موکل فردی که درآمد است و به علت نداشتن شناسنامه هیچ پوشش بیمه ندارد تقاضای صدور حکم شایسته را دارم و در پاسخ به لایحه خوانده ردیف دوم- فی المجلس فتوکپی مصدق کارت واکسن که از بدو تولد یعنی از روز 94/4/17 واکسنهای طفل انجام شده است و عکس متعلق به تولد و همچنین فیلم مربوطه به تولد موجود میباشد که در صورت نیاز آن را تقدیم می کنم و شهود قضیه را آورده ام تقاضای تحقیق از آنها دارم.دادگاه قرار صدور استماع گواهی را صادر می کند و از گواهان معرفی شده در اوراق جداگانه تحقیق می کند آقای فتح اله سلطانی زمانی اظهار میدارد من شهادت می دهم که طفل دو ساله و نیمه به نام فاطمه زهرا متعلق به خواهان آقای ر. م.پ. و خوانده خانم نازی حاج حسینی میباشد و فرزند مذکور در محدوده فریدن دروازه بیمارستان و درمانگاه زایمان زود رءس داشته است و در یکی از منازل زایمان کرده است بعد هم بین زن و شوهر اختلاف واقع شده است (نامبرده اهل و ساکن اصفهان است) گواه دیگر آقای قدرت اله جلالی اظهار میدارد من شهادت می دهم حدود دو سال قبل یا سه سال قبل من عازم فریدن بودم و همسر آقای محمودی همراه او بوده است و حالت وضع حمل به او دست داد و در یکی از منازل وضع حمل کرد من شهادت می دهم اقای محمودی پدر فرزند مذکور میباشد. (شاهد در اصفهان ساکن است. دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1393/04/16 در مورد دعوای خواهان به طرفیت خانم نازی حاجی حسینی دره شوری فرزند علی میرزا و اداره ثبت احوال اصفهان به خواسته اثبات نسب طفل حدود سه سال به نام فاطمه زهرا نسبت به خود و خوانده ردیف اول و صدور شناسنامه به طرفیت خوانده ردیف دوم به این شهر که خواهان و خوانده ردیف اول در حال مسافرت بودند که به علت زایمان زودرس حالت وضع حمل پیدا نموده و به علت دور بودن بیمارستان و زایشگاه در محله بصیران فریدون وضع حمل نموده و موفق به اخذ شناسنامه برای فرزند تولد یافته نشده است و همسرش به منزل پدرش رفته و همکاری نمی کند که ناگزیر به طرح دعوا نموده است. دادگاه با توجه به اظهارات زوج و وکیل او و قرائن و شواهد موجود و شهادت شهود و اینکه زوجه در جلسه دادرسی شرکت نکرده و ملاحظه لایحه خوانده ردیف دوم و مدافعات اداره ثبت احوال به نظر دادگاه موثر نمیباشد لذا دعوای خواهان را محمول به صحت تلقی و به استناد مواد 1273 ، 1315 و 1324 قانون مدنی و مواد 1 و 10 و 35 قانون ثبت احوال حکم بر اثبات نسبت و فرزندی طفل سه ساله بنم فاطمه زهرا نسبت به خواهان و خوانده ردیف اول و الزام خوانده ردیف دوم به صدور شناسنامه وفق مقررات برای فرزند مذکور صادر و اعلام مینماید. رای صادره نسبت به خوانده ردیف اول غیابی است و در مهلت قانونی قابل واخواهی در این دادگاه است و رای دادگاه برای خوانده ردیف اول حضوری و قابل رسیدگی تجدیدنظرخواهی میباشد. پس از ابلاغ رای اداره ثبت احوال اصفهان نسبت به آن تجدیدنظرخواهی می کند و توضیح می دهد اثبات نسب فرزند که پدر مدعی است از زنش متولد شده است نتیجه اش صدور شناسنامه برای فرزند میباشد و در دعوای مطرح شده به لحاظ مخالفت زوجه، ممکن است در دعوای مطرح شده تبانی باشد لذا اعتراض به نسب فرزند نیاز به آزمایش DNA بین طرفین پرونده و فرزند مشترک میباشد.شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان به موضوع رسیدگی و در تاریخ 1394/08/06 تجدیدنظرخوانده را اخطار میکند تا نامبرده به همراه طفل برای انجام آزمایش دقیق علمی در رابطه پدر و فرزند (ابوت) به پزشکی قانونی معرفی شوند لذا خواهان را پزشکی قانونی اصفهان معرفی می کند. پزشکی قانونی اصفهان طی نامه مورخ 1394/08/07 به دادگاه پاسخ می دهد حضور (پدر فرضی) آقای ر. م.پ. و خانم نازی حاجی حسنی (مادر) و طفل دختر منسوب به وی لازم است طرفین در پزشکی قانونی حضور یابند. طرفین باید معرفی نامه عکس دار از محل معرفی کننده و هر نفر چهار قطعه عکس 4 × 3 و ارائه اصل و کپی شناسنامه یا کارت ملی و واریز مبلغ 5/200/000 ریال به حساب سیبای پزشکی قانونی است و توضیح می دهد به علت آزمایش ژنتیک به علت هزینه آن قابل تخفیف نمیباشد.آقای ر. محمودی فرزند م. طی لایحه صفحه 28 پس از اطلاع از نظریه پزشکی قانونی به دادگاه اعلام می کند خانم نازی حاجی حسینی همسرم پس از اطلاع از موضوع، آماده برای آزمایش نشده است و از آمدن به دادگاه خودداری می کند. دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1394/10/12 با شرح دعوای آقای ر. محمود پلکی و اعتراض نسبت به رای شماره --- - 1394/04/16 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی اصفهان در خصوص صدور حکم به اثبات نسب، نسبت به طفل سه ساله به نام فاطمه زهرا و الزام اداره ثبت احوال اصفهان مبنی بر صدور شناسنامه، با توجه به مندرجات پرونده، نظریه اداره پزشکی قانونی برای اثبات نسب نیاز به انجام آزمایش خاص است و در پرونده خواهان دلیلی بر اثبات رابطه پدر و فرزند ارائه نشده و مدارک موجود مبنی بر عدم بارداری (زوجه) باشد ارائه نشده است لذا اعتراض تجدیدنظرخواه را وارد دانسته و به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخوانده حکم بر بطلان دعوای خواهان را صادر و اعلام میدارد و رای صادره را قطعی اعلام می کند رای در تاریخ 1394/11/28 به آقای ر. م.پ. ابلاغ و آقای م. صادقی در تاریخ 1394/12/18 نسبت به آن فرجامخواهی می کند که پرونده پس از تبادل لوایح به دیوانعالی کشور ارسال میگردد و به این شعبه ارجاع میشود. ضمنا وکیل، وکیل فرجامخواه در مورد اثبات نسب برابر دادخواست فرجامی استدلال می کند و لوایح طرفین به هنگام قرائت گزارش و شور مطالعه خواهد گردید.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید، پس از قرائت گزارش آقای قدرت اله طیبی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
قطع نظر از اینکه جهات ذیل بر رسیدگی دادگاه نخستین ایراد وارد است و فقط برای یادآوری آن را به لحاظ جهات موضوع متذکر میشود و دادگاه محترم استان اصفهان تکلیفی برای اجابت ندارد. 1 - شهود معرفی شده در دادگاه بدوی اهل و ساکن اصفهان هستند و منبع اطلاعات آنان با توجه به اینکه زوجه در محله بصیران (فریدن) وضع حمل نموده است اطلاعات آنان به نظر میرسد در مورد وضع حمل ارتباط مستقیم نداشته است. 2 - قبل از تحقیق از شهود که در جلسه دادرسی به عمل آمده مقتضی بود دادگاه با تعیین وقت دادرسی و دعوت زوجه با ذکر جلسه برای تحقیق گواهان است وی را برای رسیدگی دعوت می نمود. 3 - زوجه در محل بصیران (فریدن) با کمک خانم مرجان نشادی دیلم وضع حمل نموده است لذا تحقیق از نامبرده در ایضاح امر موثر تام داشته است. 4 - با تحقیق ازدواج که زوجه در محل مذکور وضع حمل نموده است اشخاص حاضر در آنجا را شناسائی می کرد و از آنان تحقیق می نمود. 5 - به خواهان (زوج) اظهار می شد رونوشت مصدقی از سند ازدواج را به دادگاه تقدیم می کرد اگر برای خواهان دست رسی به سند ازدواج ممکن نبود از دفتر ازدواج شماره 361 رامهرمز تصویر مصدق آن را بخواهد. 6 - چون بین زوجین برابراظهارات زوج اختلاف وجود داشته و مشارالیها در جلسه دادرسی حضور نیافته دادگاه نخستین از طریق مراجع انتظامی مربوطه (قریه بصیران فریدون) در خصوص وضع حمل زوجه را بررسی و علت اختلاف آنان در زمان مذکور و حساس بودن آن تحقیق می کرد که در مندرجات پرونده جهات مذکور رعایت نشده است و مطلب فوق برای یادآوری ذکر شده است علتش اهمیت قضیه میباشد.اما بر رای شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان ایراد وارد است.اولاَ: با مراجعه به رای دادگاه بدوی را صادره نسبت به خانم نازی حاج حسینی دره شوری غیابی اعلام گردید و نامبرده که احد از خواندگان بوده با وجود ابلاغ رای نسبت به آن تقاضای واخواهی نکرده است برابر فصل سوم از قسمت یازدهم قانون دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی به استناد تبصره (یک) از ماده 306 قانون مذکور رای غیابی برابر مقررات حاکم پس از انقضاء مهلت در شرایطی قابل اجراء است.ثانیا: ورود دادگاه تجدیدنظر استان نسبت به رای غیابی از سوی خوانده اعتراض نشده رسیدگی و رای مذکور نقض و حکم به بطلان آن صادر نمود در حالی که مرجع رسیدگی نسبت به رای غیابی با اعتراض واخواه در دادگاه نخستین به عمل می آید.ثالثا: اداره ثبت احوال اصفهان خوانده ردیف دوم برابر خواسته خواهان صدور شناسنامه است اما اداره مذکور از وظائف خود خارج شده است و ضمن لایحه تقدیمی از دادگاه درخواست رسیدگی در خصوص صُلب و بطن فرزند متولد شده را خواستار و دادگاه را برای آزمایش DNA راهنمائی کرده است که دادگاه محترم تجدیدنظر استان اصفهان در این خصوص اقدام کرده است. در حالی که رای صادره نسبت به زوجه غیابی بوده و از آن واخواهی نشده است و اعتراض و تجدیدنظر خواهی اداره ثبت احوال اصفهان در حقیقت ماهیتی بوده است و حال آنکه اداره مذکور براساس خواسته خواهان در خصوص صدور شناسنامه بوده که با شرایط خاص نسبت بانجام آن اقدام خواهد نمود و رسیدگی شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان خارج از قانون تشخیص میشود که دادگاه مذکور نسبت به رای غیابی (اعتراض نشده) رسیدگی کرده است و جهات قانونی آن را در ای خود متذکر نشده است از طرفی با توجه عکس پیوست پرونده در مورد فرزند متولد شده نامبرده ناراحتی پوستی داشته و لازمه اش رسیدگی وفق قانون بوده تا مشکل حل نشود لذا به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب رای فرجامخواسته نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان با توجه به ایرادات مذکور و رفع آن از لحاظ قانونی و اینکه دادگاه تجدیدنظر استان مذکور نسبت به رای غیابی رسیدگی کرده و جهات قانونی آن را تبیین نکرده است ارجاع میشود.
شعبه دوازدهم دیوان عالی کشوررئیس: سیدقدرت اله طیبی مستشار: حیدر علی حیدری