بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه- ع/ 0100009
شماره دادنامه سیلور: 140231390000300590 تاریخ: 11/02/1402
شاکی: آقای رضا محمودی
طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی (وزارت راه و شهرسازی (دفتر حقوقی) - سازمان ثبت اسناد و املاک کشور- اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین - اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 400/16751 مورخ 11/2/1400 وزارت راه و شهرسازی (معاون مسکن و شهرسازی) - ابطال بخشنامه شماره 30054/1400 مورخ 19/2/1400 سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (معاونت اسناد و املاک) - ابطال بخشنامه شماره 8405/1401/127 مورخ 29/4/1401 اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین- ابطال بخشنامه شماره 13804/100 مورخ 25/4/1401 اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازی (وزارت راه و شهرسازی (دفتر حقوقی) - سازمان ثبت اسناد و املاک کشور- اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزویناداره کل راه و شهرسازی استان قزوینبه خواسته ابطال بخشنامه شماره 400/16751 مورخ 11/2/1401 وزارت راه و شهرسازی (معاون مسکن و شهرسازی) - ابطال بخشنامه شماره 30054/1400 مورخ 19/2/1400 سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (معاونت اسناد و املاک) - ابطال بخشنامه شماره 8405/1401/127 مورخ 29/4/1401 اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین- ابطال بخشنامه شماره 13804/100 مورخ 25/4/1401 اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بخشنامه شماره 400/16751 مورخ 11/2/1401 وزارت راه و شهرسازی (معاون مسکن و شهرسازی)
جناب آقای دکتر خدائیان - رئیس محترم سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
جناب آقای ممبینی - رئیس محترم اتاق اصناف ایران
همانگونه که مستحضرید عملیات اجرایی طرح اقدام ملی مسکن و ثبت نام متقاضیان آن از سال 1398 آغاز گردیده و اغلب متقاضیان این طرح با پرداخت مراحل اولیه سهم آورده خود در پروژه های شروع شده جانمایی شده اند. لیکن از آنجا که بر اساس شیوه نامه اجرایی این طرح، تخصیص واحد به متقاضیان در مراحل پایانی اجرای پروژه صورت خواهد پذیرفت؛ در اغلب پروژه های این طرح، فرآیند انتخاب واحد قابل تخصیص به متقاضیان و بالتبع آن انعقاد قرارداد واگذاری تا کنون صورت نپذیرفته است. بر این اساس و با توجه عدم انعقاد قرارداد، خرید و فروش و انجام معاملات ثانویه این واحدها غیر قانونی بوده و به رسمیت شناخت نخواهد شد. این در حالی است که بر اساس گزارشات واصله، امتیاز طرح اقدام ملی مسکن در برخی از مناطق کشور مورد معامله قرار گرفته و دفاتر اسناد رسمی نسبت به ثبت این معاملات اقدام نموده اند. لذا خواهشمند است دستور فرماید تا به منظور پیشگیری از تبعات آنی و طرح دعاوی متعدد در این بخش از انجام هرگونه معامله مربوط به واحدهای طرح مذکور و ثبت رسمی آن ها در دفاتر اسناد رسمی ممانعت به عمل آورند.
محمود محمودزاده
بخشنامه شماره 30054/1400 مورخ 19/2/1400 سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (معاونت اسناد و املاک)
اداره کل ثبت اسناد و املاک استانها
با سلام
احتراماً به پیوست تصویر نامه 400/16751 مورخ 11/2/1400 معاون محترم مسکن و سازمان وزارت راه و شهرسازی در خصوص واگذاری امتیاز طرح ملی مسکن ارسال خواهشمند است دستور فرمائید در چارچوب ضوابط و مقررات به وظایف قانونی خود عمل نمایند.
سید صادق سعادتیان - معاون امور املاک و کاداستر
بخشنامه شماره 8405/1401/127 مورخ 29/4/1401 اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین
روسا محترم ادارات ثبت اسناد و املاک آبیک، البرز، الموت شرقی، الموت غربی، آوج، بویین زهرا، تاکستان، خرمدشت، شال، ضیاآباد و نمایندگی ها، اداره ثبت شرکتها و اجرا اسناد رسمی
پیرو نامه شماره 14400/1400/127 - 15/8/1400 یک نسخه تصویر نامه شماره 13804/100 - 25/4/1401 در خصوص تاکید بر عدم تنظیم هر گونه سندی اعم از وکالتنامه و سایر عقود به منظور واگذاری امتیاز طرح اقدام ملی مسکن به هر نحو به دلیل منع قانونی آن به پیوست جهت اطلاع و اقدام ارسال میگردد.
حسن غلامحسینی - سر پرست اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین - از طرف مصطفی سواری
بخشنامه شماره 13804/100 مورخ 25/4/1401 اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین
کانون سردفتران و دفتریاران استان قزوین
موضوع: اطلاع رسانی منع قانونی خرید و فروش امتیاز طرح اقدام علی مسکن به کلیه دفاتر اسناد رسمی استان قزوین
احتراماً پیرو نامه های شماره 22937/100 مورخ 26/7/1400 و 22479/100 مورخ 27/6/1399 در راستای اجرای طرح اقدام ملی و نهضت ملی مسکن بعضاً طی مراجعات به این اداره کل مشاهده میگردد برخی اشخاص که در سامانه مذکور ثبت نام مورد تایید سامانه قرار گرفته اند اقدام به واگذاری امتیاز حاصله از طریق تنظیم وکالتنامه و سایر عقود مینمایند لذا با عنایت به منع قانونی انتقال خرید و فروش امتیاز طرح اقدام ملی مسکن به هر نحو مقتضی است اطلاع رسانی لازم مبنی بر عدم تنظیم هر گونه وکالتنامه و سایر روشها در خصوص طرح اقدام ملی صورت پذیرد.
سید علی هاشمی- مدیر کل
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
بخشنامه های مورد درخواست ابطال از ناحیه وزارت راه و شهرسازی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین، و اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین از این حیث که برای جلوگیری از انتقال مسکن ملی اشخاص واجد الشرایط تشخیص داده شده حق تنظیم وکالت در دفاتر اسناد رسمی را ندانسته باشند مغایر با مواد 656 الی 683 قانون مدنی بوده و قابل ابطال است.
در پاسخ به شکایت مذکور، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به موجب لایحه شماره 200/86240/9000 مورخ 9/11/1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی عملیات اجرایی طرح اقدام ملی مسکن و ثبت نام از متقاضیان آن از سال 1398 آغاز و اغلب متقاضیان با پرداخت اولیه سهم آورده خود در پروژه های شروع شده جانمایی شده اند. لیکن از آنجا که بر اساس شیوه نامه اجرایی این طرح تخصیص واحد به متقاضیان با پرداخت مراحل اولیه سهم آورده خود در پروژه های شروع شده جانمایی شده اند لیکن از آنجا که بر اساس شیوه نامه اجرایی این طرح، تخصیص واحد به متقاضیان در مراحل پایانی اجرای پروژه صورت خواهد پذیرفت. در اغلب پروژه های این طرح فرایند انتخاب واحد قابل تخصیص به متقاضایان و بالتبع انعقاد قرارداد واگذاری تاکنون صورت نپذیرفته بر این اساس و با توجه به عدم انعقاد قرارداد خرید و فروش و انجام معاملات ثانویه این واحدها غیرقانونی بوده و به رسمیت شناخته نخواهد شد این در حالی است که بر اساس گزارشهای واصله امتیاز طرح اقدام ملی مسکن در برخی از مناطق کشور مورد معامله قرار گرفته و دفاتر اسناد رسمی ثبت به نسبت این معاملات اقدام نمودهاند لذا به منظور پیشگیری از تبعات آنی و طرح دعاوی متعدد از انجام هرگونه معامله جلوگیری شده است و استناد به مواد 656 الی 683 قانون مدنی و تاکید بر این موضوع که «از وکالت بیع معاوضه و سایر عقود تملیکی استنباط نمی گردد و بخشنامه مورد شکایت قابل ابطال است» صحیح نیست زیرا وکالت به عنوان پوششی برای عقد بیع میباشد زیرا عقد وکالت برای نیابت و عقد بیع برای انتقال مالکیت است و آثار این دو متفاوت است و هر چند طرفین عنوان وکالت را در این گونه عقود انتخاب می کنند اما اراده طرفین و قصد آنان در ابتدا بیع بوده است نه وکالت؛ شعبه 5 دیوان عالی کشور در دادنامه شماره 22- 10/3/1378 وکالت به منظور بیع را تابع احکام بیع دانسته است و مرگ وکیل در انحلال التزام موکلان را بی اثر شناخته است.
بسمه تعالی
پرونده شماره 0100009 (ه- ع؍0106242) مبنی بر درخواست ابطال بخشنامه شماره 400/16751 مورخ 11/2/1400 وزارت راه و شهرسازی، بخشنامه شماره 30054/1400 مورخ 19/2/1400 معاون امور املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، بخشنامه شماره 8405/1401/127 مورخ 29/4/1401 اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین و بخشنامه شماره 13804/100 مورخ 25/4/1401 اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین، در جلسه مورخ 20؍1؍1402 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا در رابطه با بخشنامه شماره 8405/1401/127 مورخ 29/4/1401 اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین و بخشنامه شماره 13804/100 مورخ 25/4/1401 اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین اقدام به صدور رای نمودند و در خصوص بخشنامه شماره 400/16751 مورخ 11/2/1400 وزارت راه و شهرسازی و بخشنامه شماره 30054/1400 مورخ 19/2/1400 معاون امور املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به شرح ذیل اظهار نظر کردند:
نظریه اکثریت اعضای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
با توجه به صلاحیت های هیات عمومی مقرر در بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 و نظر به اینکه بخشنامه های مورد شکایت متضمن قاعده الزام آوری نبوده و صرفاً در جهت ابلاغ یا پیشنهاد انجام امور صادر شده است، لذا بخشنامه های مذکور قابل طرح و امعان نظر در هیات عمومی و به تبع آن هیات تخصصی دیوان عدالت اداری نیست.
سعید کریمی
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری
بسمه تعالی
پرونده شماره 0100009 (ه- ع؍0106242) مبنی بر درخواست ابطال بخشنامه شماره 400/16751 مورخ 11/2/1400 وزارت راه و شهرسازی، بخشنامه شماره 30054/1400 مورخ 19/2/1400 معاون امور املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، بخشنامه شماره 8405/1401/127 مورخ 29/4/1401 اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین و بخشنامه شماره 13804/100 مورخ 25/4/1401 اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین، در جلسه مورخ 20؍1؍1402 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا در رابطه با بخشنامه شماره 400/16751 مورخ 11/2/1400 وزارت راه و شهرسازی و بخشنامه شماره 30054/1400 مورخ 19/2/1400 معاون امور املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اقدام به صدور نظریه نمودند و در خصوص بخشنامه شماره 8405/1401/127 مورخ 29/4/1401 اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین و بخشنامه شماره 13804/100 مورخ 25/4/1401 اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین به شرح زیر رای صادر کردند:
رای اکثریت اعضای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
اولاً براساس ماده 662 قانون مدنی: «وکالت باید در امری داده شود که خود موکل بتواند آن را بجا آورد. وکیل هم باید کسی باشد که برای انجام آن امر اهلیت داشته باشد.» و ثانیاً با عنایت به منع قانونی نقل و انتقال و خرید و فروش امتیاز طرح اقدام ملی مسکن، تنظیم وکالتنامه در این رابطه نیز غیرموجه و مغایر قانون است؛ بنابراین بخشنامه های شماره 8405/1401/127 مورخ 29/4/1401 اداره کل ثبت اسناد و املاک استان قزوین و شماره 13804/100 مورخ 25/4/1401 اداره کل راه و شهرسازی استان قزوین که تنظیم هرگونه سند اعم از وکالتنامه و سایر عقود به منظور واگذاری امتیاز طرح اقدام ملی مسکن را واجد منع قانونی اعلام کرده است، برابر مقررات صادر شده و براساس آرای اکثریت اعضای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور ازجانب رئیس دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
سعید کریمی
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری