در این پرونده س. ی. م. به وکالت از ا. ن. در مورخه 99/4/16 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به لحاظ عسر وحرج به طرفیت پ. ا. ز. ت. طرح دعوی نموده است.و اعلام کرده در 93/6/16 با خوانده ازدواج نموده لیکن زوج معلولیت ذهنی داشته و اعتیاد به مواد مخدر دارد. و 5 ماه است.زوجین جدا زندگی می کنند. زوجه استشهادیه محلی (ص1) ارائه داده که امنیت جانی ندارد. چون همسرش باتوجه به اعتیاد و توهم اتهامات ناشایست می زند شعبه *در مورخه 99/5/14 با حضور قاضی مشاور تشکیل جلسه داده است. وکیل خواهان به مفاد دادخواست استناد نموده و اعلام کرده موکل 250 سکه از مهریه را در قبال طلاق بذل می نماید. وکیل خوانده گفته: موکل صرفا یک تیک عصبی دارد. از بیمارستان قابل استعلام است. وکیل زوجه گفته در مورد اعتیاد از مرکز ترک اعتیاد پرتو می توان استعلام کرد. در ضمن سوی پیشینه کیفری خیانت در امانت و رابطه نامشروع نیز خوانده دارد. تقاضای بررسی سلامتی زوج از پزشکی قانونی را دارد. موکل در مورد نفقه و اجرت المثل هم ادعایی ندارد. و بذل می کند دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است.از نظر اعتیاد پزشکی قانونی اعلام کرده نتیجه منفی بوده و درصورت 48 ساعت از زمان مصرف ارزش علمی ندارد. ص 47. داور زوج اعلام کرده طلاق به صلاح نمیباشد. لیکن داور زوجه نظر به عدم سازش داده است.قاضی مشاور نظر به بطلان دعوی داده است. دادگاه به موجب دادنامه شماره *99/6/11 حکم بر بطلان دعوی خواهان داده است. س. ی. م. به وکالت اززوجه نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *در 99/7/28 تشکیل جلسه داده است. زوجه گفته من کراهت شدید دارم. همسرم بی مسئولیت است. توهم می زد. معتاد است.قرص مصرف می کند حاضرم کلیه مهریه را در قبال طلاق بذل نمایم. (ص 75) وکیل وی نیز ادامه داده که اجرت المثل را هم موکل بذل می کند. و اینکه سابقه ترک اعتیاد وی و سابقه کیفری استعلام نشده است. و طبق استشهادیه محلی گواهان هم حاضر به شهادت هستند. زوج گفته: معتاد نیست و سابقه ای هم ندارد. دادگاه تجدیدنظر در مورد سوابق کیفری زوج و ترک اعتیاد استعلام نموده است. در یک فقره زوج به موجب دادنامه مورخه 88/5/26 شعبه *به اتهام رابطه نامشروع محکوم شده است. ص 89) و گواهی بیمارستان اعصاب و روان حاکیست (ص 91) که زوج در 97/8/16 به علت مصرف مواد مخدر بستری شده و در 97/8/30 مرخص شده است. علت هم مصرف ترک و شیره بوده است. (ص 91) و مطابق دادنامه صادره از شعبه *زوج به اتهام مشارکت در حمل تریاک دستگیر شده و با حکم برائت به لحاظ حسن سابقه و فقد ادله صرفا مواد مخدر و وسایل مصرف ان ضبط شده است. دادگاه تجدیدنظر در 99/8/17 تشکیل جلسه داده است. زوجه مجددا به اعتیاد همسرش اشاره و اینکه یکبار خودم او را بستری کردم.که ترک کند دو ماه ترک کرد کار نمی کرد. زوج گفته علت جدایی ما این بود که همسرم بدون اجازه از منزل خارج شده بود قهرکردیم. و پدرش امد او را برد من اعتیاد نداشتم. طلاق هم نمی دهم. از شهود هم استماع شهادت شده است.1 ش. خ.: من دعوایی ندیدم. اقای ا. معتاد نیست. فقط بخاطر داروی صرع یکبار بستری شده است. 2 ر. ک.: دوست ا.: اعتیاد ندارد. نمی دانم مشکل چیست. زوجه نمیتواند با همسرش ادامه دهد. 3 م. ن. پ.: دوست زوج: اعتیاد ندارد. بیماری صرع دارد. دارو مصرف می کند کار می کند. 4 ح. ک.: سه سال است.اختلاف دارند زوج سرکار نمی رفت بیشتر خانه بود. من شنیدم که معتاد است.و به کمپ رفته است. 5 ج. ک.: زوج سرکار نمی رفت یکبار کوه رفتیم بی حال شد. و یکبار در خانه بودیم رنگ وی زرد شد اکثرا خواب بود. از همسرش و مادر همسرش شنیدم به کمپ رفته است. 6 م. ن. پدر زوجه: بعد از دو سال زندگی متوجه شدم سرکار نمی رود و مادرش پول به دخترم می داد. از مسئول کمپ پرتو شنیدم که جهت ترک اعتیاد مراجعه کرده است. یکبار بعد از توهم وی رسیدم دیدم سیم برق و تلویزیون را کنده است.دادگاه مجددا زوج را به پزشکی قانونی معرفی کرده (90/8/17) و آزمایش در 90/8/27 انجام شده و اعلام شده مواد مخدر یافت نگردید.و پس از 48 ساعت ارزش علمی ندارد. دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره *99/9/29 دادنامه بدوی را تایید نموده است. خانم س. ی. م. به وکالت از ا. ن. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده ع. ز. در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده و پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره*1399/09/29 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجامخواهی خانم س. ی. م. به وکالت از ا. ن. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/9/29 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست طلاق به لحاظ عسر و حرج صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا مطابق دو فقره گواهی صادره از مرکز درمانی پرتو در دو مرحله زوج برای درمان مصرف مواد مخدر مراجعه و بستری شده است. بدیهی است.که مشارالیه شخصا یا باتوصیه اطرافیان به لحاظ مصرف مواد مخدر بستری شده و علت مراجعه وی هم همین مطلب عنوان شده است. لذا سابقه اعتیاد وی محرز است.ثانیا اینکه گواهی پزشکی قانونی صراحت به این دارد. که در صورت عدم مصرف مواد مخدر بعد از 48 ساعت آزمایش فاقد ارزش علمی است.و استناد به ان معنایی ندارد. ثالثا اینکه زوجه اعلام کرده به خاطر مصرف مواد مخدر و رفتار سوی ناشی از ان نسبت به زوج کراهت پیدا نموده و به جهت کراهت حاضر شده مهریه و اجرت المثل خود را در قبال طلاق بذل نماید. باتوجه به اینکه کراهت امری درونی است.و اعلام ان کافی است.و ایجاد کراهت خود از موارد عسر وحرج میباشد. دادگاه باید در راستای عسر وحرج و مفاد ماده 1146 قانون مدنی به این درخواست زوجه نیز رسیدگی نموده لیکن این موضوع مورد توجه دادگاه بدوی و تجدیدنظر قرار نگرفته است. رابعا اینکه باتوجه به کراهت ایجاد شده زوجین جدای از هم زندگی می کنند و نظریه داور زوجه نیز در تایید ادعای زوجه بر عدم سازش میباشد. لذا باتوجه به مراتب ذکر شده مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید.
با نقض دادنامه و اعاده پرونده شعبه *در مورخه 1400/02/15 تشکیل جلسه داده است. زوجه اظهار داشته دو سال بعد از زندگی متوجه اعتیاد وی شدم کار نمی کرد و همیشه در خانه بود. یکبار او را برای ترک به بیمارستان بردم. دو هفته بستری بود ولی امد و دوباره مصرف کرد. برای بار دوم خودم و خانواده او را برای ترک اعتیاد بردم. ولی ترک نکرد. و یک سال است.که دیگر با شوهرم زندگی نمی کنم. کل مهریه را برای طلاق می بخشم. و اجرت المثل و نفقه را هم می بخشم فرزند نداریم. وکیل زوجه گفته ایشان به دلیل کراهت حاضر به ادامه زندگی نیست. زوج گفته: من مواد مخدر مصرف می کردم. در بیمارستان بستری بودم. و ترک کردم. زوجه محکوم به تمکین شده ولی جواب نمی دهد. از من کراهت ندارد. دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره *1400/02/22 باتوجه به سابقه اعتیاد زوج به مواد مخدر و سابقه بستری جهت ترک در بیمارستان وباتوجه به کراهت زوجه که حاضر به بذل مهریه و اجرت المثل و نفقه شده و اجبار او به زندگی ممکن نیست با احراز عسر و حرج و نقض دادنامه بدوی حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر نموده است. اقای ع. ز. به وکالت از زوج فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ وکیل زوجه س. ی. م. در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *1400/02/22 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
فرجامخواهی اقای ع. ز. به وکالت از پ. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/02/22 صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم به الزام فرجامخواه به طلاق فرجامخوانده صادر گردیده وارد و موجه نمیباشد. و دادنامه فرجامخواسته باتوجه به سابقه اعتیاد زوج که منجربه کراهت شدید زوجه گردیده و زوجه بابت کراهت خود حاضر به بذل مهریه اجرت المثل ونفقه در قبال طلاق شده و نظریه داوری بر عدم سازش و جدایی یک ساله زوجین مطابق مقررات و موازین قانونی صادر و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را مطابق مقررات مندرج در ماده 371 قانون ایین دادرسی مدنی ایجاب نماید. از ناحیه وکیل فرجامخواه ارائه نگردیده است. لذا مستندا به مواد 370 و 396 قانون مارالذکر با رد فرجامخواهی به عمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید. /ا400/6/20
شعبه *
رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: س. ت.