صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/08/06
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر فریدونکنار
موضوع
ساخت و ساز بر روی بنایی که حکم قلع و قمع آن اجرا نشده
پرسش
شخصی مرتکب تغییر غیرمجاز کاربری اراضی زراعی شده و منزلی را احداث میکند. حکم به پرداخت جزای نقدی و قلع و قمع بنا صادر و قطعی میشود. جزای نقدی پرداخت میگردد اما قلع و قمع اجرا نمیگردد. محکومعلیه پس از چند سال، مجدداً بر روی همان بنای سابق، اقدام به ادامه ساخت مینماید. آیا اقدام جدید مصداقی از تغییر کاربری است؟
نظر هیات عالی
اقدام بعدی متهم چون هیچ اقدامی برای تغییر غیرمجاز اراضی کشاورزی نکرده و صرفاً بر روی ساخته شده قبلی (که قبلاً تغییر کاربری یافته است) بنای جدید ایجاد نموده مشمول عنوان بزه تغییر غیرمجاز اراضی کشاورزی و باغها نمیگردد.
نظر اکثریت
بنای اولیه به علت داشتن حکم قلع و قمع، به منزله عدم است؛ لذا وقتی که متهم اقدام به ادامه ساختوساز کرده مانند آن است که در زمین زراعی اقدام نموده و مرتکب جرم شده است.
نظر اقلیت
از مواد قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها و آییننامه اجرایی آن و دستورالعمل تعیین مصادیق تغییر کاربری غیرمجاز، چنین استنباط میگردد که: اولاً؛ تغییر کاربری، جنبه اعتباری ندارد بلکه باید بهصورت مادی و فیزیکی محقق گردد. ثانیاً؛ رفتار مرتکب در صورتی تغییر کاربری محسوب میشود که بر روی عرصه شروع به احداث بنا کند و در این حالت میتوان گفت که کاربری زراعی را تغییر داده است. مقنن در مقررات مربوطه از تغییر کاربریِ «اراضی» سخن میگوید، همچنین «ایجاد بنا» را مصداقی از تغییر کاربری دانسته (و نه افزایش یا تکمیل بنا را) (مواد 1 و 10 قانون مذکور + بند «د» ماده یک و بند «الف» ماده 6 آییننامه مذکور + بند یک دستورالعمل مذکور). در مانحنفیه، آنچه جدیداً ارتکاب یافته ادامه بنا بر روی اعیانیِ سابق است؛ لذا متهم در رفتار جدیدش، زمین و عرصهای را از حالت زراعی خارج نکرده است. نتیجتاً رفتار جدید جرم نیست.