شماره پرونده: ه- ع/0101697 شماره دادنامه: 140109970906010827 تاریخ: 19/10/1401
شاکی: آقایان امیرحسین مهاجریان و امید ارجمندی
طرف شکایت: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره ماده 6 آییننامه دوره های تحصیلی کاردانی / کارشناسی / کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی از تاریخ تصویب
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به خواسته ابطال تبصره ماده 6 آییننامه دوره های تحصیلی کاردانی / کارشناسی / کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی از تاریخ تصویب به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 6: حضور دانشجو در تمام جلسات کلاس درس دوره های تحصیلی حضوری الزامی است.
تبصره: اگر دانشجو در دروسی بیش از 16/3 جلسات کلاس و یا در جلسه امتحان پایان نیمسال همان درس، غیبت کند، نمره آن درس صفر خواهد شد. در صورتی که به تشخیص شورای آموزشی دانشگاه، غیبت دانشجو موجه تشخیص داده شود، آن درس صفر، از مجموع درس های آن نیمسال حذف میشود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
تبصره مورد اعتراض با اعمال نمره صفر در محاسبه میانگین کل و نیمسال، باعث کاهش معدل و ناتوانی برای اتمام تحصیل در سنوات مجاز و حتی اخراج دانشجو میشود در نتیجه مغایر اصل 30 و 36 و ماده 1 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل... است.
ضمناً این موضوع در دانشگاه های آزاد اسلامی نمره صفر در میانگین نیمسال و کل تاثیری ندارد در نتیجه موجب اعمال تبعیض ناروا بوده و مغایر بند 9 اصل 3 است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1- مقرره مورد شکایت در چارچوب اختیارات وزارت علوم بوده و جنبه تنبیهی برای دانشجویان مسئول دارد. تاثیر آن در معدل نیز با هدف انعکاس این بی مبالاتی نسبت به تحصیل در معدل ایشان در نظر گرفته شده است چرا که تحصیل در دانشگاه علاوه بر ابعاد آموزشی، دارای ابعاد انضباطی نیز هست. دانشجوی مشمول این تبصره بنا به قاعده اقدام، خودش باعث این تنبیه انضباطی شده است و انعکاس نتیجه آن در معدل ارتباطی به تسلط علمی دانشجو ندارد. حتی اینکه موجه شدن غیبت در شورای آموزشی دانشگاه، مانع اعمال نمره صفر خواهد شد.
2- در خصوص رویه متفاوت دانشگاه آزاد اسلامی، اولاً دلیل و مدرکی برای امکان آن ارائه نشده است، ضمن اینکه چنین قیاسی با عنایت به شخصیت حقوقی مستقل و ساختار متفاوت دانشگاه آزاد اسلامی به ویژه از اهمیت اخذ شهریه، مع الفارق است.
پرونده شماره ه- ع / 0101697 مبنی بر درخواست ابطال تبصره ماده (6) آییننامه دورههای تحصیلی کاردانی/کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی (ویژه دانشگاههای سطح 1 و 2 دولتی) مصوب جلسه شماره 889 مورخ 30/10/1396 شورای عالی برنامهریزی آموزشی (موضوع ابلاغیه شماره 43069/2 مورخ 01/03/1397 معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) از زمان تصویب، در جلسه مورخ 11/10/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
هرچند براساس ملاک آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامههای 1254 مورخ 12/07/1401 و 1434 مورخ 17/08/1401 دائر بر عدم جواز احتساب نمره مردودی در میانگین کل نمرات، نمره صفر ناشی از غیبت غیرموجه نیز نباید در میانگین کل لحاظ شود لکن از آنجا که در تبصره مورد اعتراض حکمی در این خصوص تجویز نشده و صرفاً بر مبنای مفهوم مخالف قسمت اخیر تبصره، نمره صفر ناشی از غیبت غیرموجه از مجموع درسهای آن نیمسال حذف نمیشود که این امر نیز با ایراد قانونی مواجه نمیباشد فلذا تبصره ماده (6) آییننامه دورههای تحصیلی کاردانی/کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی (ویژه دانشگاههای سطح 1 و 2 دولتی) مصوب جلسه شماره 889 مورخ 30/10/1396 شورای عالی برنامهریزی آموزشی (موضوع ابلاغیه شماره 43069/2 مورخ 01/03/1397 معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) در حدود اختیار مرجع تصویبکننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری