تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/06
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در مواردی که با صدور حکم بر تمکین زوجه، اصل استحقاق وی نسبت به مطالبه نفقه منتفی میشود، زوجه نمی تواند به استناد عدم تادیه نفقه و عسر و حرج ناشی از آن تقاضای طلاق کند زیرا عدم تادیه نفقه و عسر و حرج، منتسب به زوج نبوده و ناشی از اقدام خود اوست.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه دوازدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/06/06 - 15 : 08 قاضی: سیدقدرت اله طیبی قاضی: حیدرعلی حیدری
خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 1393/06/15 خانم س. الف. به استناد تصاویر مصدق عقدنامه - شناسنامه- کارت شناسایی ملی دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش برای اجرای صیغه طلاق به طرفیت آقای س. چ. تقدیم و چنین توضیح می دهد، نظر به اینکه برابر سند ازدواج پیوستی اینجانب همسر خوانده می باشم و به لحاظ وجود عسر و حرج ادامه زندگی مشترک ممکن و میسر نمیباشد لذا با تقدیم کپی مصدق مدارک و دلائل عسرو حرج استدعای رسیدگی و صدور گواهی عدم امکان سازش برای اجرای صیغه طلاق وجود عسر و حرج را دارم پرونده برای رسیدگی به شعبه --- دادگاه خانواده شهرستان فردیس ارجاع میگردد. خانم ف. ج. با تقدیم وکالتنامه ای خود را به عنوان وکیل خواهان معرفی می کند شعبه مذکور در تاریخ 1393/11/13 با حضور طرفین و وکیل خواهان تشکیل جلسه مید هد وکیل خواهان اظهار داشت خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است. با استناد به دادنامه های پیوستی به پرونده مبنی بر ت رک انفاق از مورخ 1392/04/01 و همچنین دادنامه محکومیت خوانده به پرداخت نفقه از تاریخ 1379/07/03 از ماده 1130 قانون مدنی که مقرر میدارد: عسر و حرج این ماده عبارت است از بوجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن برای زوجه مشکل باشد در این صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر و حرج محسوب میگردد. که بند 1 ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه است که موجبات عسر و حرج را برای زوجه فراهم میسازد و همچنین مطابق شروط ضمن عقد نکاح نیز زوج به زوجه وکالت با حق توکیل به --- داده است که در صورت ترک زوجیت وترک نفقه ایشان بتواند با مراجعه به دادگاه صالحه خود را مطلقه سازد لذا تقاضای صدور قرار داوری جهت صدور گواهی عدم امکان سازش مورد استدعاست. با عنایت به ترک زوجیت به مدت دو سال که از طریق دادنامه های فوق الاشاره قابل اثبات است تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش مورد استدعاست خوانده در پاسخ اظهار داشت دعوی خواهان را قبول ندارم من زن نگرفته ام که طلاق بدهم من دادخواست تمکین داده ام و مهریه اش را پنج عدد سکه به صورت پیش قسط داده ام و الان نیز ماهیانه نیم سکه یعنی هر دو ماه یک سکه پرداخت می نمایم من نه معتاد هستم و نه دزد هستم و نه چیز دیگر من به هیچ عنوان حاضر به طلاق نیستم من دوست دارم همسرم به زندگی برگردد و دوست دارم با هم زندگی مشترک را ادامه بدهیم من حاضرم همچنین الان زندگی مشترک را ادامه بدهیم، دادگاه قرار ارجاع امر بداوری را صادر می کند داور زوجه طی نظریه ثبت شده شماره 682 - 93/12/27 نظر میدهد زوجه باردار نمیباشد و فرزند مشترک ندارند- زوجه جهیزیه خود را در ید خود دارد لذا تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق مورد استدعاست داور زوج طی نظریه ثبت شده شماره 776 - 93/12/16 نظر میدهد، آقای س. چ. زندگی مشترک و همسر خویش را دوست دارد راضی به جدا شدن و فسخ زندگی مشترک نمیباشد. دادگاه در تاریخ 1394/05/06 با حضور طرفین تشکیل جلسه می دهد. خواهان اظهار داشت خواسته به شرح لایحه شماره 556 - 1394/05/06 وکیل تقدیم دادگاه شده است. خوانده اظهار داشت بنا به گفته همسرم که مدعی میباشد مهریه و نفقه همسرم را پرداخت کردم که ضمیمه پرونده میباشد من زندگی مشترک را دوست دارم راضی به جدا شدن نمی باشم و طلاق نمی دهم و راضی به جاری شدن صیغه طلاق نیستم دوست دارم همسرم به زندگی مشترک برگردد و هیچ سابقه کیفری ندارم باقیمانده نظرات را به داور خود گفتم داخل پرونده ضمیمه شده است. دادگاه پس از نظر مشاور قضایی در تاریخ 1394/09/04 در وقت فوق العاده تشکیل جلسه داده و با بررسی پرونده ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 1394/09/18 ضمن شرح دعوای خواهان و انعکاس اظهارات وی و وکیل وی چنین رای میدهد: با توجه به مراتب فوق و بررسی مجموع اوراق و محتویات پرونده و اظهارات طرفین و وکیل خواهان وتصویر دادنامه های محکومیت خوانده دعوی خواهان را به کیفیت مطروحه وارد و ثابت تشخیص و وقوع زوجه در عسر و حرج برای دادگاه ثابت میباشد لذا مستندا به ماده 1129 و 1130 اصلاحی و تبصره الحاقی آن مصوب 1381/04/29 مجمع تشخیص مصلحت نظام از قانون مدنی گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به لحاظ وقوع زوجه در عسر و حرج با شرایط ذیل صادر و اعلام مینماید که در صورت استنکاف زوج از اجرای صیغه طلاق زوجه میتواند جهت استیذان به این شعبه دادگاه مراجعه نماید 1 - زوجه کلیه مهریه و نفقه ایام عده و اجرت المثل ایام زناشوئی را در حق زوج بذل نمود 2 - زوجین فرزند مشترک ندارند 3 - نوع طلاق خلعی و نوبت اول میباشد. متعاقب آن خانم س. الف. طی لایحه ثبت شده شماره 1413 مورخ 1394/10/14 به دادگاه اعلام مینماید بنده کل مهریه خود را بذل نکرده فقط نفقه ایام عده و اجرت المثل خود را بذل نموده ام تقاضای اصلاح رای و حذف مهریه را دارد. دادگاه طی رای شماره --- مورخ 1394/10/28 با حذف بدل کلیه مهریه از دادنامه شماره --- رای اصلاحی صادر می کند. پس از ابلاغ رای آقای س. چ. نسبت بآن اعتراض و تقاضای تجدیدنظرخواهی می کند پرونده جهت رسیدگی به شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان البرز ارجاع میگردد شعبه مذکور نسبت به موضوع رسیدگی و با بررسی پرونده پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1395/02/27 چنین استدلال می کند. با توجه به محتویات پرونده نظر به اینکه دلایلی که خواهان دعوا در این مقام ارائه کرده عمدتا موضوع ترک انفاق زوج بوده که طی دادنامه های شماره --- مورخ 93/4/29 شعبه --- دادگاه جزایی کرج و شماره 93000126 مورخ 93/1/31 شعبه --- دادگاه خانواده کرج زوج محکومیت یافته است و زوجه از این حیث خود را مواجه با عسر و حرج دانسته است حال اینکه دلایل مذکور دلالتی بر ثبوت خواسته نداشته و استناد به دلایل ذکر شده نامومجه میباشد. زیرا در خصوص نفقه ایام گذشته زوجه قطع نظر از اینکه مطابق مستنداتی که زوج ارائه نموده نفقه نامبرده پرداخت شده است. زوجه براساس دادنامه شماره --- شعبه --- دادگاه خانواده فردیس که طی دادنامه شماره --- مورخ 1394/05/12 این دادگاه قطعی شده است ملزم و محکم به تمکین زوج گردیده است که با توجه به مراتب اصل استحقاق زوجه نسبت به مطالبه نفقه منتفی بوده و براین اساس با فرض وقوع زوجه در عسر و حرج نیز به لحاظ اینکه این امر منتسب به زوج نبوده بلکه ناشی از اقدام زوجه به لحاظ ترک م نزل مشترک میباشد. موضوع خارج از مصادیق عسر و حرج ماده 1130 اصلاحی محسوب شده همچنین خارج از شمول ماده 1129 قانون مدنی نیز قرار میگردد که با این وصف با توجه به اینکه امری که منشاء آن ارتکاب اعمال و رفتار خلاف قانون و شرع توسط زوج بوده باشد به مرحله فعلیت نرسیده است، استناد به دلایل خواهان الزام زوج به طلاق را توجیه نمینماید. بنابراین با توجه به جهات و مستندات ذکر شده و با توجه به مخالفت زوج با طلاق و با در نظر گرفتن قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق دادنامه معترض عنه مغایر با قانون تلقی و در خور نقض میباشد لذا دادگاه با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض و حکم به بطلان دعوی خواهان را صادر واعلام مینماید. این رای در تاریخ 1395/02/30 ابلاغ و خانم س. الف. با وکالت خانم ف. چلالی در تاریخ 1395/03/17 نسبت بآن اعتراض و تقاضای فرجامخواهی می کند. پرونده جهت رسیدگی پس از تبادل لوایح به دیوانعالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع میگردد مشروح مفاد لوایح طرفین به هنگام ملاحظه گزارش مطالعه خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید، پس از قرائت گزارش آقای حیدرعلی حیدری عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
اعتراض فرجامخواه خانم س. الف. با وکالت خانم ف. ج. نسبت به رای شماره --- - 1395/02/27 صادره از شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان البرز با توجه به مندرجات پرونده و رسیدگیهای به عمل آمده وارد نیست رای دادگاه بنا به جهات و دلائل منعکس در آن و اظهارات و توضیحات داده شده و مستندات ارائه شده و رعایت تشریفات دادرسی مخالف قانون نمیباشد فلذا مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجامخواسته ابرام و پرونده عینا اعاده میگردد./ 4
شعبه دوازدهم دیوانعالی کشوررئیس: قدرت الله طیبی مستشار: حیدرعلی حیدری