بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه ت/ 0300281 شماره دادنامه سیلور: 140431390002862250 تاریخ:1404/11/06
شاکی: آقای طاهر اسدی کناری
طرف شکایت: وزارت جهاد کشاورزی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه نظارت بر ساخت و ساز واحدهای تولیدی دام و طیور و آبزیان مندرج در صفحات 6 و 7 بخشنامه تعرفه های ارایه خدمات فنی و مهندسی بخش کشاورزی در بخش غیر دولتی سال 1403 ابلاغی تحت نامه شماره 020/207871 مورخ 1403/08/09 وزیر جهاد کشاورزی
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت جهاد کشاورزی به خواسته ابطال تعرفه نظارت بر ساخت و ساز واحدهای تولیدی دام و طیور و آبزیان مندرج در صفحات 6 و 7 بخشنامه تعرفه های ارایه خدمات فنی و مهندسی بخش کشاورزی در بخش غیر دولتی سال 1403 ابلاغی تحت نامه شماره 020/207871 مورخ 1403/08/09 وزیر جهاد کشاورزی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
"نظارت بر ساخت واحدهای تولیدی دام و طیور:
شرح - تعرفه خدمات (ریال)
عملیات نظارت بر کل فرآیند اجرای طرح واحدهای دام طیور - 1 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی حداقل 40 میلیون ریال
نظارت بر ساخت واحدهای پرورش میگو و سایر آبزیان آب شور نیمه متراکم:
تعرفه خدمات
1 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی
پرورش متراکم و فوق متراکم:
تعرفه خدمات
1 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی
نظارت بر ساخت واحدهای تکثیر میگو و ماهی و سایر آبزیان:
تعرفه خدمات
1 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی
تهیه گزارش فنی و نظارت بر ساخت واحدهای پرورش ماهی در قفس:
ردیف ظرفیت تعرفه خدمات
1 1 تا 100 تن 2 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی
2 101 تا 500 تن 5/1 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی
3 501 تا 1500 تن 1 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی
4 1501 تا 5000 تن 5/0 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی
تعرفه نظارت بر ساخت واحدهای پرورش ماهی در قفس آبهای داخلی برابر 1 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی تعیین می‌گردد.
تهیه گزارش فنی و نظارت بر ساخت واحدهای ماهیان سردآبی، گرم آبی، خاویاری، میگو و سایر آبزیان آب شیرین:
ردیف ظرفیت تعرفه خدمات
1 تمام ظرفیت ها 1 در هزار ارزش سرمایه گذاری ثابت مندرج در طرح توجیهی
تعرفه نظارت بر ساخت واحدهای پرورش ماهی دریایی در استخرهای خاکی و بتونی معادل پرورش ماهیان گرمایی تعیین می‌گردد.
تعداد دفعات بازدید و شرح خدمات مورد نیاز جهت نظارت بر ساخت واحدهای مذکور براساس دستورالعمل ابلاغی سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی قابل انجام میباشد."
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- در ماده 2 قانون افزایش بهره وری و تبصره 3 آن، در خصوص نظارت بر ساخت واحدهای دام و طیور و آبزیان تکلیفی وجود ندارد.
2-تبصره 3 مذکور به خدمات مورد نیاز تولید کنندگان و بهره برداران بخش کشاورزی اشاره می کند و الزامی در آن نیست لکن ابلاغیه وزیر، سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی تولید کنندگان را الزام به تنظیم قرارداد با مهندسین دامپروری و کشاورزی جهت نظارت بر ساخت واحدهای تولیدی می نماید.
3- وفق ماده 30 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، کارشناسان دامپروری و عضو نظام مهندسی کشاورزی صلاحیت نظارت بر ساخت و ساز ندارند.
4- ماده 10 آیین‌نامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تاسیسات خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها مصوب 1391/02/20 مرجع صدور پروانه ساختمانی و نظارت بر ساخت و ساز موضوع این ماده توسط معاون امور عمرانی استانداری تعیین می‌گردد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
در ماده 2 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی بند الف "ارایه مشاوره فنی، اجرایی، ترویجی و مدیریتی برای بهبود شرایط و افزایش کمی و کیفی محصولات، اصلاح و بهبود شیوه های مصرف عوامل تولید و نهاده ها در محصولات و تولیدات کشاورزی و منابع طبیعی" به صراحت مشاوره فنی، اجرایی و مدیریتی بیان گردیده که با توجه به عامل بودن کلمه مدیریت احداث، پرورش و اقدامات مرتبط را شامل می‌گردد.
در بند "ج" ماده 2 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی سطر آخر به صراحت صدور مجوز کشت ورزی و نظارت بر آن قید گردیده است.
وفق تبصره 3 ماده 2 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مراکز موضوع این ماده، خدمات مورد نیاز تولیدکنندگان و بهره برداران بخش کشاورزی را براساس تعرفه های اعلامی از سوی وزارت جهاد کشاورزی به انجام می رساند. تعرفه ارایه خدمات مزبور، در سه ماهه اول هر سال با پیشنهاد مشترک سازمانهای نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، نظام دامپزشکی ج.ا.ایران و به تایید وزیر جهاد کشاورزی رسیده و ابلاغ می‌گردد.
در بند "ب" ماده 2 آیین‌نامه اجرایی ماده 15 قانون نظام جامع دامپروری کشور به صراحت به ارایه خدمات مهندسی در زمینه رعایت الزامات دامپروری در تهیه نقشه و نظارت بر ساخت و ساز و تجهیز واحدهای دامپروری اشاره گردیده است.
براساس ماده 5 قانون نظام جامع دامپروری کشور: کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی، تعاونی و خصوصی که مبادرت به فعالیت دامپروری صنعتی و نیمه صنعتی می نمایند، موظف به اخذ موافقت اصولی، پروانه تاسیس، پروانه بهره برداری و پروانه بهداشتی براساس سیاستهای وزارت جهاد کشاورزی و با نظارت وزارت مذکور می‌باشند.
الف - سیاستها، دستورالعمل ها و شیوه نامه صدور مجوزها و پروانه ها توسط وزارت جهاد کشاورزی بر اساس مفاد این قانون در ابتدای هر سال اعلام می‌شود در این راستا سازمان نظام مهندسی و منابع طبیعی موظف است بر اساس سیاستهای ابلاغی وزارت مذکور به استناد قانون فوق نسبت به صدور مجوز اقدام نماید و هدف از صدور پروانه تاسیس مجوز احداث واحد پرورشی بر اساس ضوابط فنی و بهداشتی موجود میباشد.
با عنایت به موارد فوق الاشاره، نظارت بر ساخت و ساز واحدهای دام و طیور و ارایه خدمات فنی و مهندسی بخش کشاورزی توسط واحدهای صادر کننده مجوز یک تکلیف قانونی است که می‌بایست در مراحل صدور مجوز فعالیت واحدهای تولیدی (پروانه تاسیس و پروانه بهره برداری) اجرا و براساس تعرفه های ابلاغی توسط وزارت جهاد کشاورزی رعایت و اعمال گردد و با توجه به اینکه بخشنامه تعرفه نظارت بر ساخت و ساز واحدهای دام و طیور ارایه خدمات فنی و مهندسی بخش کشاورزی منطبق بر مقررات بالا دستی بوده و مخالفتی با قوانین و مقررات ندارد، تقاضای رد دعوای نامبرده را خواستاریم.
پرونده شماره ه ت/0300281 مبنی بر درخواست ابطال تعرفه نظارت بر ساخت و ساز واحدهای تولیدی دام و طیور و آبزیان مندرج در صفحات 6 و 7 بخشنامه تعرفه های ارایه خدمات فنی و مهندسی بخش کشاورزی در بخش غیر دولتی سال 1403 ابلاغی تحت نامه شماره 020/207871 مورخ 1403/08/09 وزیر جهاد کشاورزی در جلسه مورخ 1404/10/14 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست با حضور نمایندگان طرف شکایت مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات با اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
«رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست»
1- بر اساس تبصره 3 ماده 2 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 1389 مقرر گردیده: «مراکز موضوع این ماده، خدمات مورد نیاز تولیدکنندگان و بهره برداران بخش کشاورزی را بر اساس تعرفه های اعلامی از سوی وزارت جهادکشاورزی به انجام می رساند. تعرفه های ارایه خدمات مزبور، در سه ماهه اول هر سال با پیشنهاد مشترک سازمان های نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران نماینده اتحادیه کشوری مراکز موضوع این ماده (حسب مورد) و نماینده تشکّل هر یک از زیربخش های کشاورزی و منابع طبیعی (حسب مورد) به تایید وزیر جهادکشاورزی رسیده و ابلاغ می گردد.»
2- در راستای استفاده از ظرفیت ها و توانایی های فنی و اجرایی و کارشناسی و تسهیل ارایه خدمات به تولیدکنندگان بخش کشاورزی به منظور کاهش هزینه های تولید در تاریخ 1404/02/28 توافق نامه همکاری مابین رییس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و سرپرست سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور منعقد شده است.
بنا به مراتب مذکور تعرفه نظارت بر ساخت و ساز واحدهای تولیدی دام و طیور و آبزیان مندرج در صفحات 6 و 7 بخشنامه تعرفه های ارایه خدمات فنی و مهندسی بخش کشاورزی در بخش غیر دولتی سال 1403 ابلاغی تحت نامه شماره 020/207871 مورخ 1403/08/09 وزیر جهاد کشاورزی در راستای اجرای تبصره 3 ماده 2 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 1389 صادر شده و مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریارقلعه
رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری