بسمه تعالی
هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ت/ 0200033 شماره دادنامه سیلور: 140231390001767677 تاریخ:12/07/1402
شاکی: آقای مرتضی آقا زاده
طرف شکایت: 1- سازمان تامین اجتماعی 2- وزارت راه و شهرسازی 3- نهاد ریاست جمهوری
موضوع شکایت و خواسته: تقاضای ابطال مصوبه شماره 12750 ت 23904 مورخ 9/3/1380
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت شاکیان فوق به خواسته ابطال مصوبه فوق الاشعار به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
آییننامه اجرایی قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری
9/3/1380-318
نقل از شماره 16402-5/4/1380 روزنامه رسمی
شماره 12750 ت 23904 ه- 28/3/1380
وزارت راه و ترابری- وزارت کشور- سازمان تامین اجتماعی
هیات وزیران در جلسه مورخ 9/3/1380 بنا به پیشنهاد مشترک شماره 86982/52 مورخ 21/9/1379 وزارتخانه های راه و ترابری و کشور و سازمان تامین اجتماعی و به استناد تبصره 6 ماده واحده قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری- مصوب 1379- آییننامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
آییننامه اجرایی قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری
........
ماده 8- رانندگان مشمول قانون (به استثنای رانندگان موضوع ماده 3 این آییننامه) و شاغلان و بازنشستگان وزارتخانه ها و موسسات دولتی و وابسته به دولت و نیروهای نظامی و انتظامی که مشمول قانون خاص حمایتی هستند از شمول این آییننامه مستثنی خواهند بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
طبق ماده واحده قانون بیمه اجتماعی رانندگان مصوب 1379 مقرر گردیده است از تاریخ تصویب این قانون کلیه رانندگان وسایط نقلیه و مسافر بین شهری و درون شهری مشمول قانون تامین اجتماعی قرار گرفته و مکلف هستند حق بیمه مقرر در قانون تامین اجتماعی را بر مبنای درآمد همه ساله طبق ماده 35 قانون تامین اجتماعی حداقل سه ماهه به سازمان مزبور پرداخت نماید و از مزایای قانون تامین اجتماعی برخوردار گردد. لذا به حکم قانون بیمه اجتماعی رانندگان، کلیه رانندگان مشمول قانون تامین اجتماعی قرار گرفته و عبارت معترض عنه که رانندگان مشمول قانون را از شمول این آییننامه مستثنی دانسته است درصدد تخفیف در حکم قانونگذار بوده و مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب کننده و موجب بطلان آن میباشد.
مغایر با قانون بیمه اجتماعی رانندگان مصوب 1379 میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی ریاست جمهوری به موجب لایحه شماره 50945 مورخ 16/3/1402 به طور خلاصه توضیح داده است که:
قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل و بار و مسافر بین شهری به عنوان یک قانون خاص حمایتی درصدد تعمیم و توسعه پوشش قانون تامین اجتماعی برآمده و حکم مقرر در این قانون حمایتی شامل آن دسته از افراد میشود که پیش از این مشمول هیچ قانون حمایتی دیگری نبوده و نیستند و لذا چنانچه افراد از حمایت مقرر در قانون تامین اجتماعی از پیش برخوردار بودند تسری و تعمیم حکم مقرر درصدر ماده 1 قانون فوق الاشعار نیست به آنان خارج از فایده خواهد بود.
سازمان تامین اجتماعی نیز پاسخ مشابه داده و تلویحاً بیان داشت آییننامه موضوع شکایت و مراد قانونگذار حمایت از رانندگانی است که فاقد کارفرما بوده و مشمول نظام حمایتی خاصی نیستند. بنابراین عبارت رانندگان مشمول قانون تامین اجتماعی مغایرتی با اصول موضوع شکایت شاکی ندارد.
پرونده کلاسه 0200033 مبنی بر «ابطال عبارت رانندگان مشمول قانون تامین اجتماعی از ماده 8 آییننامه اجرایی قانون بیمه اجتماعی رانندگان به شماره 12750/ ت 23904 ه- مورخ 9/3/1380 مصوب هیات وزیران» در جلسه مورخ 16/05/1402 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
اولاً، براساس بند (الف) ماده (4) قانون تامین اجتماعی مقرر شده است افرادی که به هر عنوان در مقابل دریافت مزد یا حقوق کار میکنند مشمول قانون تامین اجتماعی بوده و مطابق ماده 30 این قانون کارفرمایان موظفند طبق مقررات قانونی حق بیمه کارگران را به سازمان پرداخت نمایند؛ لذا آن دسته از رانندگانی که تحت هر عنوان دارای کارفرما بوده و حق بیمه آنها به سازمان تامین اجتماعی پرداخت میشود از شمول قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل و مسافر بین شهری خارج میباشند چراکه این قانون صرفاً جهت تحت پوشش قرار دادن آن دسته از رانندگانی است که فاقد کارفرما بوده و مشمول نظام حمایتی خاصی نمیباشند.
ثانیاً، براساس تبصره (6) ماده واحده قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل و مسافر بین شهری مقرر شده است آییننامه اجرایی این قانون توسط سازمان تامین اجتماعی و وزارت راه و ترابری و وزارت کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران میرسد که مصوبه حاضر نیز به تصویب هیات وزیران رسیده است.
بنا به مراتب فوق عبارت «رانندگان مشمول قانون تامین اجتماعی» از ماده 8 آییننامه اجرایی قانون بیمه اجتماعی رانندگان به شماره 12750/ ت 23904 ه- مورخ 9/3/1380 مصوب هیات وزیران مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مقام مصوب نبوده و رای به رد شکایت صادر میگردد.
این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمدجواد صالحی انصاری
رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی