شماره پرونده:ه- ع / 0003867شماره دادنامه: 140109970906000303 تاریخ: 11/05/1401
شاکی: آقایان سیدمحراب میرگل درگاهی و یوسف نجف زاده
طرف شکایت: هیات وزیران و وزارت کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 125467ت15866ک مورخ 75؍7؍15 وزرای عضو کمیسیون سیاسیدفاعی هیات دولت در خصوص شناخته شدن روستای ابوزیدآباد تابع شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان به عنوان شهر ابوزید آباد
شاکی دادخواستی به طرفیت هیات وزیران و وزارت کشور به خواسته ابطال مصوبه شماره 125467ت15866ک مورخ 75؍7؍15 وزرای عضو کمیسیون سیاسیدفاعی هیات دولت در خصوص شناخته شدن روستای ابوزیدآباد تابع شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان به عنوان شهر ابوزید آباد
به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
روستای ابوزید مرکز بخش کویرات تابع شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان به شهر تبدیل شده و به عنوان شهر ابوزیدآباد شناخته شود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1(مطابق ماده 4 قانون مذکور حداقل جمعیت لازم برای ایجاد و تبدیل شهر 10 هزارنفر میباشد درحالیکه جمعیت ابوزیدآباد طبق سرشماری سال 1395 یعنی قریب 20 سال پس از مصوبه مذکور،5976 نفر بوده است.
2)مطابق ماده 4 قانون فوقالذکر برای تبدیل روستا به شهر لازم است شهر ایجادی "از لحاظ بافت ساختمانی، اشتغال و سایر عوامل دارای سیمایی خاص بوده به نوعی که اکثریت ساکنان دائمی آن در مشاغل کسب و تجارت، صنعت، کشاورزی و خدمات و فعالیتهای دارای اشتغال داشته باشد." در ما نحن فیه دقیقاً هیچ یک از این شرایط جز اشتغال به کشاورزی محقق نیست. ابوزیدآباد کاملاً سیمایی روستایی دارد و نوع پوشش و فرهنگ کاملاً روستایی و اشتغال اکثر قریب به اتفاق آنان باغداری و دامداری است. حضور میدانی در آن و سیری در سایتهای منتسب به شهرداری آن کاملاً گویای این مطلب است.
3) تبدیل مناطق بکر طبیعی و کشاورزی به شهرهای فقیر غیر مولد نه تنها موجب تداخلات فرهنگی و بیهویتی آن میشود بلکه موجب نابودی مراکز کشاورزی و اضمحلال مراکز تولید کالاهای اساسی کشور، و بیانگیزگی مردمان روستا جهت اشتغال و کشاورزی و دامداری میشود؛ علاوه بر آن، منتج به آن میگردد که مردم و جوانان با شانه خالی کردن اجباری از کارهای مولد و مفید عملاً به خیل بیکاران کشور بپیوندند چرا که اقتصاد کشور در چنین شرایطی، توانایی ایجاد اشتغال صنعتی یا اداری برای آنها نخواهد داشت؛ ایجاد رقابت جهت تبدیل به شهر شدن و بعد استان شدن بین روستاها و شهرستانهای کشور رواج مییابد و عملاً موجب گسست قومی و ایجاد حق استقلال طلبی میشود.
در پاسخ به شکایت مذکور، امور حقوق دولت به موجب لایحه مورخ 4؍4؍1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1-صرف نظر از این که شاکی محترم هیچ مدرکی دال بر صحت نصاب جمعیتی عنوان شده در دادخواست ارائه نکرده است، با توجه به تبصره«5» الحاقی به ماده (4) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب 1362، روستاهای مرکز بخش با هر میزان جمعیت میتوانند به عنوان شهر شناخته شوند. لذا همانطورکه ملاحظه میشود، اساساً برای روستاهای مستقر در مرکز بخش رعایت نصاب جمعیت ملاک عمل نیست و در نتیجه، هیات وزیران در چارچوب قانون در خصوص تبدیل روستای ابوزیدآباد به عنوان مرکز بخش کویرات و تابع شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان به شهر اقدام نموده و از این جهت ادعای شاکی وارد نیست.
2-همچنین علاوه بر اینکه طبق ماده (13) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری، « هرگونه انتزاع، الحاق، تبدیل، ایجاد و ادغام و نیز تعیین و تغییر مرکزیت و تغییر نام و نام گذاری واحد تقسیمات کشوری، به جزء استان بنا به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیات وزیران خواهد بود.» و به موجب ماده (18) قانون مزبور نیز اجرای این قانون از وظایف وزارت کشور محسوب میشود، در ماده (6) آییننامه اجرایی قانون فوقالذکر مصوب 1363 هم به این موضوع اشاره شده است که «تشخیص و شناخت "شهر" براساس ضوابط و معیارهای مندرج در ماده (14) قانون تقسیمات کشوری با پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیات وزیران میباشد.» و بر این مبنا مصوبه مورد اشاره در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی دولت تدوین و تصویب شده است.
در پایان لازم به ذکر است، با توجه به گذشت حدود(25) سال از تاریخ مصوبه و شکلگیری مناسبات مرتبط اقتصادی، اجتماعی و حقوق مکتسبه ای که برای مردم منطقه ایجاد شده است ابطال احتمالی مصوبه تبعات اجتماعی، سیاسی و امنیتی داشته و فاقد محمل منطقی و عقلایی است.
پرونده شماره ه- ع؍0003867 مبنی بر درخواست ابطال مصوبه شماره 125467ت 15866 ک مورخ 15؍07؍1375 وزرای عضو کمیسیون سیاسی - دفاعی هیات دولت مبنی بر تبدیل روستای ابوزیدآباد تابع شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان به عنوان شهر ابوزیدآباد، در جلسه مورخ 02؍05؍1401 هیات تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای هیات به اتفاق به شرح زیر اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
نظر به اینکه اولاً، اگر چه براساس ماده (4) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب 15؍04؍1362 مقرر شده است که شهر حداقل باید دارای ده هزار نفر جمعیت باشد، لیکن براساس تبصره (5) الحاقی به این ماده مصوب 04؍12؍1389 پیشبینی شده است: «روستاهای مرکز بخش با هر جمعیتی و روستاهای واجد شرایط چنانچه دارای سه هزار و پانصد نفر جمعیت باشند، شهر شناخته میشوند.»
ثانیاً، مطابق ماده (13) قانون مذکور: «هرگونه انتزاع، الحاق، تبدیل، ایجاد و ادغام و نیز تعیین و تغییر مرکزیت و تغییر نام و نامگذاری واحدهای تقسیمات کشوری، به جز استان بنا به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیات وزیران خواهد بود.»
ثالثاً، براساس ماده (6) آییننامه اجرایی قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب 22؍07؍1363: «تشخیص و شناخت شهر براساس ضوابط و معیارهای مندرج در ماده 4 قانون تقسیمات کشوری موکول به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیات وزیران میباشد.»
بنا به مراتب فوق، مصوبه شماره 125467ت 15866 ک مورخ 15؍07؍1375 مبنی بر تبدیل روستای ابوزیدآباد به شهر که براساس اختیار تفویضی هیات وزیران و بنا به پیشنهاد وزرات کشور به تصویب وزرای عضو کمیسیون سیاسی - دفاعی هیات دولت رسیده است براساس قوانین و مقررات قانونی فوقالذکر وضع شده است، لذا مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مقام وضع کننده نبوده و رای به رد شکایت صادر میگردد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
حمیدرضا شریعتفر
رئیس هیات تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری