اثبات زوجیت

خلاصه جریان پرونده:

در این پرونده ف. ل. غ. پ. در مورخه 1400/02/18 با تقدیم دادخواست به خواسته اثبات زوجیت به طرفیت فرجامخواندگان طرح دعوی نموده واعلام کرده به عقد دائم مرحوم ل. ا. ص. در امده ام و حاصل ازدواج ما سه فرزند است.ولی متاسفانه عقد نامه ای به بنده داده نشده و به لحاظ داشتن همسر اول ایشان ازدواج ثبت نشده و به همین شکل زندگی کردیم و مرحوم طی فیلمی اقرار به ازدواج مخفیانه نموده و عاقد را معرفی نموده که فوت شده و شاهدین نیز تایید نموده‌اند پس از فوت مرحوم فرزند ان همسر دیگر مرحوم منکر زوجیت ما شدند. استشهادیه به شرح 8 الی ص 14 با امضای شهود ضم دادخواست می‌باشد. گواهی اداره ثبت احوال نیشابور به شرح ص 34 حکایت از داشتن دو فرزند مشترک توسط خواهان و مرحوم ل. ا. ص. است.و اینکه نام خواهان به عنوان همسر مرحوم درج گردیده است.شعبه *در مورخه 1400/03/05 تشکیل جلسه داده است.خواهان گفته در سال 54 با مرحوم ازدواج کردم پس از مدتی از مرحوم شکایت کردم که چرا محضری نمی کند گفت باشد. عقد را عمرانه می کنم. ابتدا ازدواج موقت بوده ده ساله بود. و بعد با مهریه پنج هزارتومان در *در منزل دوست وی اقای ف. جاری شد پسرم م. یک ساله بود که مرحوم با یکصد هزارتومان دائم کرد. سه فرزند از مرحوم دارم. در مورد زوجیت فیلم در زمان حیات تهیه شده است. 5 سال قبل از فوت بوده مرحوم بیمه بود و مرا هم بیمه کرده است. خوانده د. ص. گفته: خواهان در سال 67 بابت نفقه فرزند ان دادخواست داده رای صادر شده اگر مدعی زوجیت دائم بود می توانست نفقه خود را مطرح کند. فیلم معلوم نیست تحت چه شرایطی بوده پدرم بیماری قلبی داشت چرا او را به دفترخانه نبردند اقرار بگیرند. سال 87 ایشان خود را همسر دائم پدرم جا زده و مدعی حجر پدرم شده پدرم در جواب مامور می گوید ایشان همسر صیغه ای من هستند بیمه ای برای ایشان رد نشده است.سه نفر از خواندگان گفتند خواهان مادرمان است.ادعای ایشان را قبول داریم. برای جهیزیه خواهرم پدرم 5 میلیون داد در سال 94 که بچه س. بدنیا امد پدرم امد بچه را ببیند دوتا مرغ و یک کیسه برنج گرفته بود فیلم همانجا تهیه شد. در سال 92 می گفت به من اجازه نمی دهند. شما را ببینم از شهود استماع شهادت شده 1- م. ح. ز.: همسایه مغازه مرحوم: من می دانم که خانم غ. پ. همسر مرحوم بودند ولی دائم یا موقت اطلاع ندارم. برای خانه از ما خرید می کرد. 2- ح. ل. غ. پ.: برادر خواهان) در سال 56 بود خواهرم از خانه ما رفت منزل شوهرش من سواد ندارم. خیلی یادم نیست. اطلاع ندارم. صیغه دائم بود یا موقت خواهرم می خواست شکایت کند که من شکایت را پاره کردم. مرحوم گفت خودم محضور میکنم. 3- م. ف. ا.: شوهر خواهر خواهان: من با مرحوم صحبت کرده ام. گفتند خواهان صیغه دائم است. اطلاعی از مهریه ندارم. 4- ح. ل. غ.: برادرخواهان: من وقتی پرسیدم گفتند خواهرم صیغه مرحوم است. بعد از مدتی شنیدم رفتند نزد عاقد اقای ف. و عقد دائم کردند. از خواهرم شنیدم. فرزند ان مرحوم صیغه و س. ص. به شرح ص 56 سوگند یاد کرده اند که بارها از پدر شنیدیم که اقرار به ازدواج دائم با مادرمان نموده اند. متن فیلم ارائه شد به شرح ص 57- 58- 59 پیاده شده که جملات مفهوم عقد بین مرحوم و خواهان را دارد. و اینکه عقد موقت ابتدایی بوده شکی نیست دادگاه مجددا در 1400/04/13 تشکیل جلسه داده است. و فیلم ملاحظه شده است. خوانده گفته فیلم تقطیع شده قبول ندارم. از شهود دیگری استماع شهادت شده است. 1- خ. ب.: افسر نیروی انتظامی: حاضر به سوگند نشده است. گفته 12 سال قبل اختلافاتی داشتند به کلانتری امدند. راجع به حجر مرحوم که ما تحقیق کنیم. که ما رفتیم بازار با مرحوم صحبت کردیم. ایشان سالم بود. گفت م. پسر زن صیغه ای من است.و خانم دیگری انجا بود گفت ایشان همسر دائم من هست. اداره بیمه سلامت نیشابور اعلام کرده خانم ل. غ. دارای بیمه سلامت همگانی می‌باشد. ص 80 قاضی مشاور نظر به بطلان دعوی داده است.ص 82 دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/06/28 حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. ص82 خانم ف. ل. غ. پ. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. و اعلام کرده 1- اصل بر زوجیت دائم است. 2- نفقه تا اخر عمر پرداخت شده و مرحوم هم به ان اقرار کرده است. 3- تولد فرزند سوم دو سال بعد از پایان عقد موقت ده ساله در سال 67 دفتر دادگاه بدوی اخطار رفع نقص داده است.و در 1400/07/14 ابلاغ شده ص 95 دادگاه در 1400/08/11 قرار رد دادخواست تجدیدنظر خواهی را صادر نموده است. که دادنامه در *ابلاغ شده ص 99 از دادنامه (قرار رد) تجدیدنظرخواهی شده است.و اعلام کرده باتوجه به کرونا و شرایط جسمی قادر به حرکت نبوده است. بیسواد هستم و کهولت سن دارم. و مطلع نبودم. شعبه *اگر چه صدر رای به قرار رد دادخواست اشاره نموده لیکن در متن رای به دادنامه ماهیتی بدوی رسیدگی و با رد اعتراض انرا تایید نموده است. که نشان از پذیرش اعتراض نسبت به قرار صادره و ورود به دادنامه ماهیتی است.خانم ف. ل. غ. پ. از دادنامه فرجامخواهی نموده و اعلام کرده باید مطابق ماده 230 قانون ایین دادرسی مدنی درخواست اتیان سوگند درمورد شبهه بین عقد موقت و دائم نمود و متن شهادت نامه شهود که شهادت به عقد دائم مرحوم و فرجامخواه داده و اظهارات خود را مستند به اقرار مرحوم اعلام نموده‌اند را پیوست نموده است. متن کامل لایحه ایشان و پاسخ فرجامخواندگان در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *1400/09/30 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

فرجامخواهی خانم ف. ل. غ. پ. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/09/30 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه به خواسته اثبات زوجیت با مورث فرجامخواندگان صادر گردیده وارد و موجه است. زیرا: 1- وجود عقد موقت بین فرجامخواه و مورث فرجامخواندگان مرحوم ل. ا. ص. به مدت ده سال محرز است.و مورد انکار فرجامخواندگان هم نیست. 2- اینکه زوجیت بین مرحوم و فرجامخواه بعد از پایان ده سال عقد موقت ادامه یافته است.نیز مورد انکار نبوده و فرزند سوم زوجین بعد از پایان مدت صیغه ده ساله به دنیا امده است.که خود حکایت از ادامه زوجیت دارد. 3- سه نفر از شهود شامل اقایان ح. ل. غ. پ. و ح. ل. غ. و م. ف. ا. شهادت با اتیان سوگند داده اند که از مرحوم شنیده اند که عقد دائم با فرجامخواه انجام شده است. 4- دو نفر از فرزند ان زوجین سوگند یاد کرده و شهادت داده اند که بارها از پدر شنیده اند که اقرار به ازدواج دائم با مادرشان نموده است. 5- انچه مسلم است.باتوجه به شهادت شهود و ادامه زندگی زوجه با مرحوم تا پایان عمر و تولد فرزند مشترک سوم بعد از پایان عقد ده ساله زوجیت طرفین ادامه یافته است.و لذا با فرض اختلاف در اینکه ادامه زوجیت بعد از پایان ده سال موقت یا دائم بوده است.اگر چه از ناحیه فرجامخواندگان دلیلی برای ادامه زوجیت بعد از ده سال به صورت موقت ارائه نگردیده است. لیکن از ناحیه فرجامخواه مضافا بر ادعای ایشان شهودی که معرفی شده اند از جمله فرزند ان مشترک شهادت به استماع و اقرار مرحوم به عقد دائم داده اند صرف نظر از موارد ذکر شده در هر حال با ادعای فرجامخواه به عقد دائم و ادعای فرجامخواندگان به ادامه عقد موقت در مقام اختلاف باتوجه به فتوای مشهور علمای از جمله فتوای حضرت ا. خ. (ره) موضوع سیوال 32 صفحه 144 کتاب موازین قضایی از دیدگاه ایشان و فتوای م. م. ر. (مدظله) کتاب گنجینه استفتایات قضایی موسسه اموزش قضات سوال 5707 اصل بردوام زوجیت می‌باشد. لذا با استناد به مراتب ذکر شده و بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته رانقض و پرونده را به شعبه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید.

با نقض دادنامه و ارجاع به شعبه همعرض تجدیدنظر شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه 1401/04/16 باتوجه به اینکه فرجامخواه در مرحله بدوی و درخواست تجدیدنظر با اخطار رفع نقص اقدام به رفع ان ننموده است. و دادگاه بدوی قرار رد تجدیدنظر خواهی را صادر نموده لذا دادگاه تجدیدنظر قرار صادره را تایید نموده است.خانم ف. ل. غ. پ. از دادنامه فرجامخواهی نموده و اعلام کرده موضوع قرار رد در دادگاه شعبه *به ماهیت ورود نموده است.و لذا نیاز به رسیدگی مجدد نبوده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *1401/04/16 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی خانم ف. ل. غ. پ. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1401/04/16 صادره از شعبه *که به موجب ان باتایید دادنامه بدوی شماره 362 مورخه 1400/08/12 صادره از شعبه *قرار رد تجدیدنظر خواهی مشارالیها را از دادنامه بدوی شماره *مورخه 1400/06/28 تایید نموده وارد و موجه است.زیرا اولا در مورد قرار صادره دادگاه بدوی از جهت رد تجدیدنظر خواهی قبلا شعبه *با پذیرش اعتراض فرجامخواه عملا قرار صادره را نقض و بعد وارد ماهیت تجدیدنظر خواهی شده و در ماهیت اقدام به صدور رای نموده است.لذا ضرورتی برای رسیدگی مجدد نسبت به قرار صادره نبوده است.و این شعبه نیز صرفا در ماهیت موضوع دادنامه تجدیدنظر را نقض نموده است.ثانیا اینکه فرجامخواه در مقام تجدیدنظرخواهی به بند 1 و 3 ماده 306 قانون ایین دادرسی مدنی استناد و عذر موجه خود را شرایط بیماری کرونا کهولت سن بیسوادی و عدم توانایی جسمی و اگاهی از ابلاغ الکترونیکی اعلام نموده و وضعیت سنی ایشان گویای موارد ذکر شده در عذر موجه بوده است.لذا از این جهت نیز اعتراض به قرار رد صادره باتوجه به مفاد ماده ذکر شده و رعایت ماده 340 قانون مذکور قابل پذیرش بوده است. باتوجه به مراتب ذکر شده مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده راجهت رسیدگی در ماهیت دعوی وتجدیدنظر خواهی به عمل امده به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید./ا401/9/2

شعبه *

رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.