بسمه تعالی
هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: 0100017 شماره دادنامه سیلور: 140231390000615083 تاریخ:10/03/1402
شاکی: آقای علی اکبر میرحسینی
طرف شکایت: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران
موضوع شکایت و خواسته: تقاضای ابطال بخشنامه و تصمیم مدیر کل نظارت بر شبکه خدمات بیمه ای به شماره 99455/971403 مورخ 29/10/1397 به دلیل خلاف قانون بودن بخشنامه مزبور با اصل 40 قانون اساسی و رای شعبه 14 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان یزد
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران به خواسته ابطال بخشنامه مدیرکل نظارت بر شبکه خدمات بیمه ای به شماره فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بخشنامه 99455/403/97 مورخ 29/10/1397:
به اطلاع می رساند طی سنوات اخیر موضوع تغییر کد معرف بیمه نامه های صادره موجب بروز مشکلات عدیده و نارضایتی گسترده شبکه فروش بیمه و همچنین ارائه شکوائیه های متعدد به بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران شده است. لذا در جهت حفظ سلامت مازاد و جلوگیری از ایجاد رقابت های ناسالم در شبکه فروش بیمه، اعلام و تاکید میگردد. تغییر کد معرف بیمه نامه های که با معرفی کارگزار رسمی بیمه یا نماینده بیمه و یا حتی به صورت مستقیم توسط شرکت بیمه صادر میشوند تا سررسید مدت اعتباری آن ها امکان پذیر نمیباشد مگر در موارد خاص با درخواست کتبی بیمه گذار و تصویب آن در هیات مدیره شرکت بیمه، بدیهی است این امر (تغییر کد معرف) در زمان تسویه بیمه نامه و بنا به درخواست کتبی بیمه گذار قابل انجام خواهد بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
اصل 40 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران «هیچ کس نمی تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد.» و قاعده لاضرر
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل دفتر حقوقی بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران به موجب لایحه شماره 173243/205/1401 مورخ 1/11/1401 توضیح داده است که:
1- شورای عالی بیمه در سال 1394 در اجرای ماده 68 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری آییننامه کارگزاری رسمی بیمه مستقیم را تصویب کرد.
2- وفق ماده 26 آییننامه مذکور، کارگزار بیمه باید از رقایت مکارانه و ناسالم و انجام تبلیغات علیه روسات بیمه، نمایندگان بیمه و سایر کارگزارن بیمه خودداری کند.
3- وفق ماده 38 آییننامه فوق، بیمه نامه هایی که به پیشنهاد کارگزار بیمه و با کد اختصاصی وی صادر شده و معتبر میباشد پرتفوی کارگزار بیمه محسوب میشود. کارگزار بیمه میتواند پرتفوی خود را با موافقت بیمه مرکزی و با اطلاع موسسه بیمه مربوط به کارگزار بیمه دیگری انتقال دهد.
4- درخواست خواهان مبنی بر تغییر کد معرف از کارگزاری کد 277، کارگزاری خود بدون موافقت ایشان و بیمه مرکزی به دلیل تعرض و تجاوز به کارگزار معرف مردود و فاقد وجاهت قانونی است. لذا بخشنامه صادره از سوی بیمه مرکزی خلاف قانون و مقررات بیمه ای و اصل 40 قانون اساسی نمیباشد بلکه در راستای حفظ حقوق اشخاص و جلوگیری از تعدی و سوء استفاده از حق تدوین شده است. لذا حکم به رد دعوای خواهان مورد استدعاست.
پرونده شماره 0100017 مبنی بر «ابطال بخشنامه شماره 99455/403/97 مورخ 29/10/1397 مدیرکل نظارت بر شبکه خدمات بیمهای» در جلسه مورخ 24/02/1402 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی:
اولاً، براساس ماده 68 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری مصوب 30/03/1350: «پروانه دلالی رسمی بیمه به وسیله بیمه مرکزی ایران صادر خواهد شد و آییننامه دلالان رسمی بیمه به پیشنهاد بیمه مرکزی ایران به تصویب شورای عالی بیمه خواهد رسید.»
ثانیاً، شورای عالی بیمه در اجرای ماده فوقالذکر، آییننامه دلالی رسمی بیمه را تصویب کرده است که براساس ماده 26 این آییننامه مقرر شده است: «دلال رسمی باید از رقابت مکارانه و ناسالم با دلال یا دلالان رسمی بیمه دیگر و از انجام تبلیغات سوء علیه موسسات بیمه خودداری کند.»
ثالثاً، براساس ماده 38 آییننامه مذکور: «بیمهنامههایی که به پیشنهاد دلال رسمی بیمه صادر میشود پرتفوی دلال رسمی بیمه خواهد بود و موسسات بیمه حقوق دلال رسمی بیمه را نسبت به پرتفوی او در حدود عرف و اصول جاری بیمه رعایت خواهند نمود. دلال رسمی بیمه میتواند پرتفوی خود را با نظر بیمه مرکزی ایران و اطلاع بیمهگران مربوط به دلال رسمی بیمه دیگری انتقال دهد.» لذا استفاده از کلمه «میتواند» دلالت بر این دارد که انتقال بیمهنامههای صادره منوط به تقاضای واحد صادرکننده بیمه نامه است.
بنا به مراتب فوق بخشنامه شماره شماره 99455/403/97 مورخ 29/10/1397 مدیرکل نظارت بر شبکه خدمات بیمهای مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات مقام وضع کننده نبوده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات وآیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمدجواد انصاری
رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
دیوان عدالت اداری