رای شماره 750 مورخ 1396/08/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 750

تاریخ دادنامه: 9/8/1396

کلاسه پرونده: 95/903

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای محمدحسین دهقانی فیروزآبادی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 24 تعرفه های عوارض سالهای 1392 و 1393 مصوب شورای اسلامی شهر میبد

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 24 تعرفه های عوارض سالهای 1392 و 1393 مصوب شورای اسلامی شهر میبد در خصوص تعیین عوارض حق النظاره مهندسین ناظر ساختمان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

"احتراماً مستنداً به ماده 19 قانون دیوان عدالت اداری به استحضار می رساند شهرداری میبد مکرراً طی شماره نامه های فوق الذکر که به پیوست تقدیم می دارد، مصر به وصول عوارض غیر قانونی به میزان (3%) تحت عنوان حق النظاره خدمات مهندسین از دفتر نمایندگی شهرستان میبد می‌باشند، در صورتی که ارائه خدمات مهندسین مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده هستند که در نتیجه اخذ هر گونه وجوه یا عوارض بابت ارائه خدمات مهندسین از جانب شهرداری با صریح مادتین (1، 5، 8، 50 و 52) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 17/2/1387 مجلس شورای اسلامی مغایرت دارد و به عبارت دیگر تعیین و وصول عوارض در این خصوص خارج از حدود و اختیارات قانونی شورای اسلامی شهر و شهرداری میبد قلمداد می‌گردد، علیهذا با عنایت به مراتب فوق و مدارک پیوست.

اولاً: وفق ماده 15 قانون دیوان عدالت اداری و ماده 13 آیین دادرسی آن، صدور دستور موقت مبنی بر منع شهرداری میبد از مطالبه و وصول عوارض غیر قانونی تا تعیین تکلیف نهایی از محضر حضرتعالی استدعاست.

ثانیاً: صدور رای شایسته مبنی بر رد تقاضای شهرداری میبد در خصوص دریافت 3% عوارض حق النظاره خدمات مهندسین از محضر حضرتعالی استدعاست. "

متن تعرفه در قسمتهای مورد اعتراض به قرار زیر است:

عوارض حق النظاره در سال 1392:

ردیف

عنوان عوارض

تعرفه پیشنهادی

دلایل توجیهی

نحوه وصول

24

عوارض حق النظاره

3% کل مبلغ حق النظاره بر اساس جدول نرخ نظام مهندسی

در هنگام صدور پروانه ساختمانی از مهندسین ناظر دریافت می‌گردد و یا در پایان هر ماه محاسبه و از مهندس ناظر دریافت می‌گردد و در صورت عدم پرداخت از طریق کمیسیون ماده 77 وصول می‌گردد.

عوارض حق النظاره در سال 1393:

ردیف

عنوان عوارض

تعرفه پیشنهادی

دلایل توجیهی

نحوه وصول

24

عوارض حق النظاره

3% کل مبلغ حق النظاره بر اساس جدول نرخ نظام مهندسی

در هنگام صدور پروانه ساختمانی از مهندسین ناظر دریافت می‌گردد و یا در پایان هر ماه محاسبه و از مهندس ناظر دریافت می‌گردد و در صورت عدم پرداخت از طریق کمیسیون ماده 77 وصول می‌گردد.

در پاسخ به شکایت مذکور، شهرداری میبد به موجب لایحه شماره 7029/2794/ص-6/7/1394 توضیح داده است که:

"احتراماً در خصوص پرونده کلاسه 931978 مطروحه در آن شعبه مطالبی را به شرح ذیل به استحضار آن مقام می رساند: با عنایت به تبصره 1 ماده 5 قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم اقتصادی موسوم به تجمیع عوارض مصوب 22/10/1381 مجلس شورای اسلامی و نیز تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 6/11/1386 به صراحت ذکر شده است که شورای اسلامی هر شهر می‌تواند نسبت به وضع عوارض جدید که تکلیف آنها در قانون مشخص نگردیده اقدام نماید و همچنین به استناد بند 16 ماده 76 و نیز ماده 80 قانون تشکیلات وظایف شوراهای اسلامی کشور و اصلاحات مصوب 27/8/1386 وضع عوارض محلی به عهده شورای اسلامی شهر می‌باشد. در مورد ادعای نظام مهندسی باید به عرض برساند که عوارض 3 درصد نظارت توسط نظام مهندسی از متقاضیان صدور پروانه ساختمانی اخذ و به حساب نظام مهندسی واریز گردیده است تا در پایان هر ماه به حساب شهرداری واریز نمایند که اسناد آن در نظام مهندسی موجود می‌باشد. در حالی که نظام مهندسی خلف وعده نموده و عوارض دریافتی از متقاضیان صدور پروانه ساختمانی را به حساب شهرداری واریز نکرده است. قابل ذکر اینکه شهرداری میبد طبق مصوبه شورای اسلامی شهر عوارض 3 درصد حق النظاره را از متقاضیان صدور پروانه ساختمانی اخذ می نموده است که با توجه به پیشنهاد ریاست نظام مهندسی مقرر گردید عوارض مذکور توسط نظام مهندسی دریافت و ماهیانه به حساب شهرداری واریز گردد که این امر محقق نشده است و با عنایت به مراتب فوق الذکر این شهرداری با ارسال نامه هایی به نظام مهندسی خواهان پرداخت حق و حقوق خود در رابطه با این موضوع می‌باشد. ضمناً در خصوص عدم ارسال پاسخ در مهلت قانونی معروض می‌دارد مدارک مورد نظر توسط شهردار سابق در اختیار شورای اسلامی شهر قرار گرفته بود تا پس از بررسی نسبت به ارسال جوابیه به آن مقام اقدام گردد که متاسفانه این امر صورت نگرفته است. مراتب جهت استحضار آن مقام و هرگونه تصمیم گیری شایسته اعلام می‌گردد."

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 9/8/1396 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

مطابق ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387، برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی همچنین ارائه خدمات در این قانون که تکلیف مالیات و عوارض آنها معین شده است و برقراری عوارض به درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات، ممنوع شده و به موجب ماده 52 قانون مذکور دریافت هر گونه عوارض دیگر از واردکنندگان کالا، تولید کنندگان کالا و ارائه دهندگان خدمات نیز ممنوع شده است و در بند الف ماده 38 این قانون نرخ عوارض خدمات نیز تعیین شده است. نظر به اینکه حق النظاره مهندسان از مصادیق ارائه خدمات و درآمد ناشی از آن ماخذ محاسبه مالیات می‌باشد، بنابراین وضع عوارض بر آن خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر میبد می‌باشد در نتیجه بند 24 تعرفه های عوارض سال های 1392 و 1393 مصوب شورای اسلامی شهر میبد در خصوص تعیین عوارض حق النظاره مهندسین ناظر ساختمان به استناد بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

مرتضی علی اشراقی - معاون قضایی دیوان عدالت اداری

منبع