خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده ط. ص. خ. ق. و ن. ح. ز. ش. ک. به وکالت از ا. ه. پ. ا. در مورخه 99/11/20 با تقدیم دادخواست به خواسته اثبات زوجیت نکاح موقت با مدت 99 ساله و مهریه 110 سکه و زیارت *مقدس به طرفیت ح. د. ک. طرح دعوی نموده و اعلام کرده موکل در 99/6/5 با خوانده به *به سردفتری ب. ع. مراجعه و عقد نکاح صورت گرفته است.و پس از مدتی خوانده موکل را ترک و منکر صیغه شده است.موکل به دفترخانه رفته به ایشان اعلام شده با شوهر تشریف بیاورید به او صیغه نامه میدهد.
موکل شهود و پرینت تلفن های خوانده را دارد. پرینت مکالمات و پیامک های طرفین ارائه شده است.زوج به شرح پیامک ص 29 پرونده صراحتا اقرار به صیغه 99ساله نموده و اظهار داشته قرار بوده دو ساله باشد. ولی 99 ساله شده است. شعبه *در مورخه 99/12/13 تشکیل جلسه داده است. وکلای طرفین لایحه ارسال نموده اند. دادگاه مقرر نموده از دفتر ازدواج استعلام صورت گیرد.
خواهان طی لایحه ای اعلام نموده که اولا شهودی دارد. ثانیا در تاریخ عقد 98/6/5 خوانده پول به حساب دفترخانه واریز شده است.سردفتر اعلام نموده طرفین به این دفتر مراجعه داشته اند لیکن چون خانم دوشیزه بوده قرار شد برای ازدواج با حضور پدر یا جد پدری به دفتر بیایند و عقدی منعقد نشده است.
دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/02/22 با توجه به استعلام و پاسخ دفتر ازدواج مبنی بر عدم اجرای عقد حکم بر بی حقی خواهان صادر نموده است. وکلای خواهان نسبت به دادنامه اعتراض نموده اند. شعبه *به موجب دادنامه شماره *- 1400/04/06 دادنامه بدوی را تایید نموده است.
خانم ط. ص. خ. ق. که به وکالت از ا. ه. پ. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده م. ب. ک. در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و اوراق پرونده، و در خصوص دادنامه شماره *- 1400/04/06 فرجام خواسته مشاوره نموده و به شرح زیر رای صادر می نماید.
فرجامخواهی ط. ص. خ. ق. به وکالت از ا. ه. پ. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/04/06 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی حکم بر بی حقی فرجامخواه از جهت درخواست اثبات ازدواج موقت صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا فرجامخواه از ابتدا اعلام نموده 1 - شهودی دارد. که فرجامخوانده مرتب به منزل وی رفت و امده داشته است. 2 - شهودی دارد. که در زمان طرح شکایت کیفری قصد پرداخت وجوهی توسط فرجامخوانده به وی داشته تااز شکایت خود صرفنظر نماید. و دادگاه در خصوص استماع شهادت شهود اقدامی ننموده است. ثانیا صرفنظر از پاسخ دفتر ازدواج اگر چه اقرار به حضور طرفین برای صیغه عقد نموده است.انچه مهم است.اقرار فرجامخوانده به عقد موقت 99 ساله با فرجامخواه میباشد. که این اقرار در پیامک ارسالی وی برای فرجامخواه به شرح صفحه 29 پرونده کاملا مشهود است. زیرا هم اقرار نموده که قرار به عقد دو ساله بوده ولی با اصرار خواهان به 99 ساله کشیده شده است.و هم در پیامک بعد اعلام کرده چند بار باید صیغه خوانده شود. ملاحظه میگردد. که فرجامخوانده در مقابل این اقرار دفاعی به عمل نیاورده است.و با اقرار ایشان نیازی به استناد به پاسخ دفتر ازدواج نیست. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید.
دادگاه مقرر نموده از محل تحقیق شود. ایا ح. د. با خانم ا. ه. پ. رفت و امد و ارتباط داشته یا خیر که گزارش تحقیق به شرح ص 132 ارائه و اعلام شده در تحقیقات محلی افراد اعلام کرده اند که حدودا شش ماه بوده که ارتباط داشتند و سوار ماشین می کردند. و بیرون می رفتند شنیده بودیم که صیغه کردند. و حتی خود ح. د. این جمله را بیان کردند. ولی اینکه چقدر مهر کرده گفتند 90 تا 100 تا شنیدیم اطلاع دیگری نداریم اقای م. ا. گفته ح. د. داخل مغازه میوه فروشی خانم ه. پ. عنوان داشت ایشان همسر قانونی است.و مادرش نشسته بود گفت بنده تازه داماد ایشان هستم و برایش کفش و دمپایی خریده بودند و بارها دیدم که ح. د. در داخل اپارتمان که پشت مغازه د. بوده و مغازه درب پشتی دارد. نشسته اند و در حال غذا خوردن میباشد. بارها من برای ایشان وسیله می بردم ودیدم که سوار ماشین کردند. و بیرون رفتند مادر خانم می گفت برایش 114 سکه گرفتند دادگاه تجدیدنظر در مورخه 1400/08/12 تشکیل جلسه داده است.طرفین حضور یافته اند. زوجه گفته امضای سند عادی عقد مربوط به من است.و حدود ده برگ و یک دفتر بزرگ هم امضای کردم و عقد 99 ساله با 114 سکه و سفر زیارتی *بوده است. وکیل وی گفته متن بعدا الحاق شده است. موکل به سر دفتر مراجه کرده و صیغه نامه را خواسته گفته باید با همسرت بیایی حالا یک برگ اورده و می گوید مهریه یک انگشتر بوده در حالی که سر دفتر در نیروی انتظامی منکر صیغه شده است.در مورد برگ سفید امضای تقاضای کارشناسی دارم. از سر دفتر انکار قبلی وی پرسیده شود. وکیل تجدیدنظر خوانده اقای ح. د. گفته شهود شهادت دادند. سردفتر گفته صیغه نامه در دفتر ایشان تنظیم و صیغه را خودش جاری کرده و برای دو سال در قبال یک انگشتر بوده است. و صیغه نامه توسط خانم و. ن. منشی دفتر تدوین شده است. و ادعای صیغه 99 ساله با 114 سکه فاقد دلیل است.از شهود استماع شهادت شده است. 1- م. ا. 62 ساله: من راننده اژانس هستم و برای خانم ه. پ. مرتب اب چشمه می برم درب مغازه ایشان که اقای د. داخل مغازه خانم با مادرش نشسته بود. اقای د. گفت تازه داماد ایشان شدم. یا اگر خانه انها اب می بردم اقای د. داخل خانه بود. مادرش گفت دخترم با 114 سکه با اقای د. ارجاع کرده است. 2- ب. ع. گ.: سردفتر ازدواج: طرفین برای عقد به دفتر امدند صیغه موقت جاری شد با مهریه یک انگشتر که پدرشان و جدشان فوت کرده اند مدت عقد دو سال بود تاریخ 99/7/5 بود. پیش نویس را مدیر دفتر بنده نوشته است. و به امضای زوجین رسید ولی بایدگواهی فوت را ارائه می دادند تا سند عقد تحویل شود. عقد 99 ساله ای نبوده است. وکیل خانم گفته ایشان در مراجع قضایی و نیروی انتظامی گفتند عقد موقت خوانده نشده است.حالا با این برگه می گویند صیغه جاری شده علت چیست؟ پاسخ داده علت به واسطه عدم ارائه گواهی فوت بوده است. دادگاه در مورد سند عادی قرار کارشناسی صادر نموده است. کارشناس به شرح ص 155 اعلام کرده امضای در تایید متن سند عادی عقد نیست و امضای و نوشته جات در دو مرحله صادر و نوشته شده است. وکیل اقای د. اعتراض و هیات کارشناسی را تقاضا نموده است. دادگاه به هیات سه نفره ارجاع داده است. هیات کارشناسی به شرح ص 180 اعلام کرده اند امضای خانم ه. پ. در ذیل عقد نامه عادی مقوم بر متن بوده است. وکیل اقای د. به این نظریه هم اعتراض نموده است.ص 186 دادگاه تجدیدنظر در 1400/11/10 تشکیل جلسه داده است.از شهود استماع شهادت شده است. 1- ف. و. ن.: دفتر دار دفتر ازدواج) عقد موقت دو سال بوده و مهریه یک انگشتر طلا به مبلغ هفت میلیون تومان و عقدنامه داده نشد تا گواهی فوت پدر را بیاورند خط من بوده است. وکیل خانم گفته مادر موکل از خود اقای د. میزان مهریه را شنیده و حاضر به شهادت است. در مورد مکالمات و پیامک از وکیل اقای د. سوال شده گفته: مکالمات با پاسخ طرفین مفهوم پیدا می کند. و دلیلی بر عقد 99 ساله و 114 سکه ارائه نشده است. دادگاه با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *مورخه 1400/11/13 با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم به اثبات زوجیت طرفین با عقد موقت دو ساله و مهریه یک حلقه انگشتر طلا صادر نموده است. و در مورد ادعای عقد 99 ساله حکم بر بطلان دعوی صادر نموده است. خانم ط. ص. خ. ق. به وکالت از ا. ه. پ. س. ا. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن کامل لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده اقای م. ب. ک. در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *1400/11/13 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.
فرجامخواهی خانم ط. ص. خ. ق. به وکالت از ا. ه. پ. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/11/13 صادره از شعبه *که به موجب ان بانقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم به اثبات زوجیت موقت فرجامخواه و فرجامخوانده اقای ح. د. ک. صادر و نسبت به ادعای فرجامخواه از جهت درخواست اثبات ازدواج موقت 99 ساله با مهریه 110 سکه بهار ازادی و سفر زیارتی *حکم بر بطلان صادر گردیده وارد و موجه است.زیرا 1- مبنای صدور حکم بر ازدواج موقت دو ساله الف: وجود صیغه نامه عادی ارائه شده ب: شهادت سر دفتر و مدیر دفتر ایشان پ: اقرار فرجامخوانده میباشد. که هر سه مورد ذکر شده فاقد اعتبار قانونی بوده و قابلیت استناد ندارد. زیرا اولا درمورد سند عادی ارائه شده نظریه کارشناسان رسمی صراحتا بر این قرار گرفته که سند ذکر شده سفید امضای میباشد. و لذا مفاد و متن سند جعلی خواهد بود. ثانیا با فرض جعلی بودن سند شهادت سر دفتر و مدیر دفترشان که تنظیم کننده سند جعلی هستند نیز قطعا پذیرفته نیست. مضافا به اینکه سردفتر در مراحل اولیه دادرسی و در نیروی انتظامی متعاقب شکایت فرجامخواه و از طرفی در پاسخ به درخواست دادگاه به صراحت اعلام نموده بین طرفین هیچگونه عقدی صورت نگرفته است.و اظهارات اخیر سر دفتر شان از نوعی تبانی دارد. ثالثا اقرار فرجامخوانده به عقد دوساله هم مورد پذیرش نیست زیرا ایشان نیز در مراحل اولیه دادرسی و در دادگاه بدوی و تجدیدنظر هر گونه عقدی را با فرجامخواه رد نموده است. لیکن متعاقب شهادت شهود و نقض دادنامه در دیوانعالی کشور اقرار به عقد موقت نموده است. 2- لیکن نوع روابط طرفین و مفاد پیامک های رد و بدل شده بین ایشان حکایت از وجود رابطه شرعی داشته و شهود هم نسبت به ان شهادت داده اند. و لذا علیرغم انکار اقای د. و وکیل ایشان درمراحل اولیه دادرسی و مضافا انکار سردفتر و اعلام کتبی ایشان نهایتا در جلسه مورخه 1400/08/12 وکیل عقد نامه موقت دو ساله را بامهریه یک انگشتر ارائه داده است. 3- انچه مسلم است.اظهارات اقای د. و سردفتر در اعلامی عقد دو ساله با مهریه ایمنی مورد خدشه بوده و قابل پذیرش نیست لیکن اظهارات فرجامخواه خانم ا. ه. پ. در عقد 99 ساله مستند به اقرار اقای د. بوده که با مفاد پیامک ایشان انطباق دارد. 4- در خصوص میزان مهریه نیز الف: یکی از شهود شهادت داده که از ایشان شنیده مهریه 110 سکه بوده است. و شهادت بر شهادت نیز قابل پذیرش است. ب: درخواست استماع شهادت از مادر فرجامخواه شده و دادگاه مورد توجه قرار نداده است.که ضرورت دارد. در مورد نوع عقد و میزان مهریه از ایشان تحقیق شود. 5- اگر اقای د. نسبت به نوع پیامک ها ایرادی دارد. خود باید متن پیامک ها را از تلفن مخصوص خودش ارائه دهد. و اظهار به اینکه تلفن من پیامک ها را خوب ضبط نمی کند پذیرفته نیست از طرفی مخابرات نیز cd کامل ارسال نموده است. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی با نقض موجود در بند 4 دادنامه فرجامخواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد.
با نقض دادنامه و اعاده پرونده شعبه *درر مورخه 1401/05/01 تشکیل جلسه داده است.ابتدا از مادر خانم ه. پ. استماع شهادت شده است.خانم ف. د. (ص 280) اظهار داشته شغل ح. د. بنگاه املاک است. شوهر دخترمن است.عقد بین انها دائم بوده است.99 ساله و مهریه 110 سکه بهار ازادی و یک سفر زیارتی ا. ر. (ع) بنده موقع عقد نبودم. ح. د. بعد از یکماه عقد امد مغازه من و گفت با دخترت ازدواج کردم برای من عوض شیرینی کفش دمپایی اورده است.بعد از یک سال گفته که دخترت را نمی خواهم من از دخترم سوال کردم از من پرسیدی و رفتی با این اقا ازدواج کردی؟ من چهل سال است.سبزی فروشی می کنم ابروی مرا برده است.این اقا یک انگشتر برای دخترم خریده امد درب خانه و دخترم را کتک کاری کرد و انگشتر را از او گرفت و برد به دخترم گفتم حقت بود که بدون اجازه من با او ازدواج کردی اقای د. به من گفته دختر به عقد 99 ساله در اوردم با مهریه و 110 سکه و یک سفر ا. ر. (ع) و گفت شمارا از سبزی فروشی نجات می دهم و خانه می گیرم و شمارا نجات می دهم وکیل اقای د. (خوانده) اظهار داشته اثبات نکاح با شهادت دو مرد یا یک مرد و دو زن ثابت میشود. در حالی که فقط مادر خانمم شهادت میدهد و اقرار موکل نزد اقای ا. هم اصل نکاح را ثابت نمی کند و لذا شهادت به اندازه کافی وجود ندارد. و پیامک ها هم دستکاری شده است.و پیامک های قبلی و بعدی ان وجود ندارد. و باید کل پیامک ها را ارائه دهد و اختلاف در مدت عقد ومقدارم.هریه است.که مازاد باید با شهادت دو مرد باشد. وکیل خواهان بدوی گفته:تجدید نظر خوانده در صفحات 136 الی 142 و لوایح اقرار به عقد نکاح نموده است.از طرفی عقد 99 ساله را عموم دائم می دانند و فتوای مراجع هم همین است.و cd ارسالی مخابرات به شرح ص 109 الی 129 پیاده شده است.لذا با توجه به دلایل مطرح شده اثبات نکاح 99 ساله با مهریه 110 سکه مورد درخواست میباشد. دادگاه تجدید نظر به موجب دادنامه شماره *مورخه 1401/05/03 با توجه به اینکه از زوجه عقد نامه ای که اثبات کننده ادعای وی باشد. ارائه ننموده است.2- گواهانی که شاهد عقد نکاح بوده باشند ارائه نشده است.و مادر خانم هم مدعی است.که بعدا از طرفین شنیده که ازدواج نمودهاند و تجدید نظر خوانده منکر ادعای وی میباشد. 3- شهادت اقای م. ا. هم موثر نیست زیرا شاهد وقوع عقد نبوده و مطلب را از مادر خانم (زوجه) شنیده است.که دخترش با 114 سکه و یک سفر *با تجدید نظر خوانده ازدواج نموده است.و شهادت وی نمیتواند شهادت بر شهادت موضوع ماده 1320 قانون مدنی هم تلقی شود.4- اظهارات گواه زوجه حاکی از اینستکه شاهدوقوع عقدنبوده اند و مطالب بر طبق مسموعات میباشد.5- استناد به پیام ارسالی ز. ص 29 را نمیتواند اقرار زوج به عقد 99 ساله تلقی کرد زیرا متن ان اعتراض به خواسته 99 ساله است.نه پذیرش ان و لذا با توجه به گواهی سر دفتر ازدواج و منشی وی و صیغه نامه مورخه 99/7/5 اثبات کننده نکاح موقت دو ساله با مهریه یک حلقه انگشتر صادرو صیغه نامه مورخه 99/7/5 اثبات کننده نکاح موقت دو ساله با مهریه یک حلقه انگشتر طلا میباشد. و نظریه فقهای نیز اینست که در مورد اختلاف در مدت عقد موقت اگر دلیل کافی نباشد. قول کسی که ادعای کمتری دارد. (قول زوج) پذیرفته میشود.، در نهایت با رد اعتراض دادنامه بدوی صادره از شعبه *را که به موجب ان حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه به خواسته اثبات زوجیت نکاح موقت 99 ساله با مهریه 110 سکه بهار ازادی و سفر زیارتی *صادر گردیده را تایید نموده است.اقای م. ک. پ. د. به وکالت از ا. ه. پ. س. ا. از دادنامه فرجامخواهی نمود و به مواردی شامل 1- اقرار فرجامخوانده به صیغه 99 ساله در پیامک ارسالی به موکل به شرح ص 29 پرونده 2- شهادت شهود شامل مادر موکل بر وقوع عقد 99 ساله و مهریه 3- ارائه صیغه نامه دو ساله از ناحیه فرجامخوانده و اقرار به عقد 4- تحقیق ضابطین به شرح ص 132 مبنی بر رفت و امد اصحاب دعوی اشاره نموده است.و شاهد دیگر ح. د. نیز شهادت داده که فرجامخوانده اقرار نموده مکله همسر قانونی وی است.و اینکه سند ارائه شده برای عقد موقت دو ساله فاقد اصالت از ناحیه کارشناسان اعلام و اظهار شده سفید امضای بوده است.متن کامل لایحه ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده اقای م. ب. در زمان شور قرائت میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *01/5/3 فرجام خواسته، مشاوره نموده و چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجامخواهی اقای م. ک. پ. د. به وکالت از ا. ه. پ. س. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1401/05/03 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *1- حکم به اثبات زوجیت موقت دو ساله فرجامخواه و فرجامخوانده صادر 2- حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست اثبات ازدواج موقت 99 ساله طرفین با مهریه 110 سکه بهار ازادی و یک سفر زیارتی *صادر گردیده وارد و موجه است.زیرا اولا مبنای صدور حکم بر ازدواج موقت دو ساله مستند به الف: وجود صیغه نامه ارائه شده ب: شهادت سر دفتر و مدیر دفتر ایشان پ: اقرار فرجامخوانده اقای ح. د. ک. است.که هر سه مورد ذکر شده فاقد اعتبار قانونی بوده و قابلیت استناد ندارد. 1- در مورد سند ارائه شده که توسط سر دفتر تهیه گردیده با توجه به نظریه کارشناسی و هیات سه نفره کارشناسان که صراحتا اعلام نمودهاند سند ذکر شده سفید امضای میباشد. لذا مفاد و متن سند فاقد اصالت بوده و قابلیت استناد ندارد.2- با فرض عدم اصالت سند مذکور شهادت سر دفتر و مدیر دفتر ایشان که تنظیم کننده سند مذکور است.قطعا پذیرفته نیست. مضافا به اینکه سر دفتر در مراحل اولیه دادرسی و در نیروی انتظامی متعاقب شکایت فرجامخواه و در پاسخ به استعلام دادگاه بدوی به صراحت اعلام نموده بین طرفین هیچگونه عقدی صورت نگرفته است.و لذا اظهارات اخیر سر دفتر قابلیت استنادندارد. 3- اقرار فرجامخوانده به عقد دو ساله هم مورد پذیرش نیست زیرا ایشان نیز در مراحل اولیه دادرسی و در دادگاه بدوی و تجدید نظر هر گونه عقدی را با فرجامخواه رد و انکار نموده است.لیکن متعاقب نقض دادنامه در دیوانعالی کشور و استماع شهادت شهود اقرار به عقد موقت نموده است.ثانیا ادعای فرجامخواه در باب عقد موقت 99 ساله با مهریه 110 سکه بهار ازادی و یک سفر زیارتی *1- مستند به اقرار فرجامخوانده است.زیرا مطابق پیامک ارسالی برای فرجامخواه به شرح صفحه 26 پرونده صراحتا اقای ح. د. ک. اقرار به عقد موقت 99 ساله نموده است.و اعلام کرده قرار بود دو ساله باشد. 99 ساله شد و بعد هم تاکید می کند به کسی گفته نشود. بدیهی است.که اقرار وی مطابق مفاد ماده 202 قانون ایین دادرسی مدنی برای اثبات زوجیت 99 ساله کافی است.و نیاز به ارائه ادله دیگری نمیباشد. اگر چه دو شاهد شامل مادرفرجامخواه و اقای م. ا. که فرجامخوانده در نزد هر دو اقرار به ازدواج 99 ساله نموده هم در تایید اقرار وی میباشد. ثالثا- در باب میزان مهریه که فرجامخواه مدعی 110 سکه و سفر زیارتی است.1- مادر زوجه شهادت داده که این موضوع را از اقای ح. د. ک. شنیده است.2- اقای م. ا. هم در تایید اقرار فرجامخوانده به ازدواج 99 ساله میزان مهریه را با اظهارات مادر فرجامخواه تایید نموده است.3- در مقام اثبات در صورت عدم احراز دادگاه میتواند از جهت جنبه مالی شامل مهریه مطابق بند ب ماده 230 قانون ایین دادرسی مدنی از زوجه درخواست سوگند نماید. لذا با استناد به بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید.
شعبه *
رئیس: ج. ق.: مستشار: س. م. ت.