رای شماره 457 مورخ 1396/04/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 457

تاریخ دادنامه: 27/4/1396

کلاسه پرونده: 94/301

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای نبی اله سلیمی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 12842/820/220-6/7/1393 مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان مازندران

گردش کار: آقای نبی اله سلیمی به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره 12842/820/220-6/7/1393 مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان مازندران را خواستار شده و درجهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

"احتراماً، با التفات و استناد به بخشنامه های شماره 12842/820/220 بنیاد شهید و امور ایثارگران و با استناد به بخشنامه شماره 858/153/2 دیوان محاسبات و همچنین با استناد به ماده 19 قانون برنامه و بودجه بند (و) و ماده 224 قانون برنامه و بودجه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران تقاضای ابطال بخشنامه شماره 128420/820/220-6/7/1393 مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان مازندران به جهت تناقض تاریخ بیمه تکمیلی با بودجه بخشنامه دیوان محاسبات که در بودجه سال 1393 از اول سال قید گردیده اما بنیاد شهید و امور ایثارگران مورخ 1/6/1393 اعلام نموده (یعنی قبل از این تاریخ هزینه از سیستم اداره محل کار خارج شد اما به بیمه شده پرداخت نگردیده است. لذا بنیاد شهید برخلاف ردیف بودجه سال 1393 بخشنامه گردیده عمل نموده است. لذا با تقدیم دادخواست تقاضای ابطال بخشنامه فوق الذکر و همچنین الزام بنیاد شهید و امور ایثارگران به عقد قرارداد از اول سال 1393 و پرداخت هزینه های درمانی تکمیلی با توجه به ردیف بودجه بخشنامه دیوان محاسبات مورد استدعاست. "

متن بخشنامه مورد اعتراض به قرار زیر است:

"مدیرکل محترم

سلام علیکم

احتراماً به استحضار می رساند از آنجا که قرارداد جدید بیمه تکمیلی از تاریخ 1/6/1393 آغاز گردید، به استناد بند «ج» از تبصره 16 قانون بودجه سال 1393، مقرر گردید تا بیمه تکمیلی شاغلین ایثارگر در دستگاههای دولتی (به غیر از لشکری) از طریق بنیاد شهید و امور ایثارگران انجام گردد. لذا خواهشمند است به ایثارگران شاغل و بازنشسته در آن دستگاه اعلام فرمایید تا جهت ثبت اطلاعات مورد نیاز و افراد تحت تکفلشان به بنیاد شهید شهرستانی که دارای پرونده می‌باشند مراجعه نمایند.- مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان مازندران "

در پاسخ به شکایت مذکور، دفتر امور حقوقی معاونت حقوقی و امور مجلس بنیاد شهید و امور ایثارگران به موجب لایحه شماره 4878/850/5407-19/5/1394 توضیح داده است که:

" اولاً: بر اساس قانون اصلاح بند (ب) ماده (44) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه کشور صد در صد هزینه های درمانی ایثارگران شاغل و بازنشسته و افراد تحت تکفل آنان بر عهده دستگاه اجرایی و صد در صد هزینه های درمانی ایثارگران غیر شاغل و افراد تحت تکفل آنها به عهده این نهاد می‌باشد.

ثانیاً: به استناد بند (ج) تبصره 16 قانون بوجه سال 1393 کل کشور که اشعار داشته دولت مکلف است صد در صد هزینه های درمانی ایثارگران بازنشسته و شاغل در دستگاههای اجرایی و افراد تحت تکفل آنان اعم از خدمات درمان و بیمه تکمیلی را توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران پرداخت نماید. معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور مکلف است اعتبار مورد نیاز (درمان ایثارگران) را از سرجمع اعتبارات دستگاههای اجرایی و صندوقهای بازنشستگی کسر و به بنیاد شهید و امور ایثارگران اختصاص دهد.

ثالثاً: با توجه به صراحت قانون متاسفانه تا تاریخ 1/6/1393 معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور به وظیفه قانونی خود عمل نکرده و اعتبارات مذکور را به این نهاد تخصیص نداده که به دلیل عدم تحقق این موضوع و عدم توان بنیاد در پرداخت این هزینه ها با درخواست بنیاد، مجلس در خصوص اجرای بند (ج) و پرداخت هزینه های درمانی ایثارگران شاغل و بازنشسته توسط دستگاههای اجرایی کمافی سابق، طی استفساریه ای تحت عنوان قانون تفسیر بند (ج) تبصره 16 قانون بودجه سال 1393 که در تاریخ 2/4/1393 به تایید شورای نگهبان رسیده است، اعلام می دارد: حکم بند (ج) تبصره 16 قانون بودجه سال 1393 کل کشور مانع از ارائه خدمات بهداشتی و درمانی متعارف دستگاههای اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری و صندوقهای بازنشستگی به کارکنان شاغل و بازنشستگان ایثارگران تحت پوشش خود نمی شود.

بنابراین به دلایل یاد شده که در واقع موانع قانونی بوده و رفع آن از عهده این نهاد خارج، قانونگذار خود راه حل موضوع را با توجه به قانون تفسیر فوق الذکر اعلام نموده است. لذا اقدام بنیاد در این مورد کاملاً قانونی بوده و تخلف و یا قصوری در انجام تکالیف خود نداشته همچنین بخشنامه معترض عنه نیز بر همین مبنا صادر گردیده است. با عنایت به مراتب فوق رد دادخواست شاکی و عدم ابطال بخشنامه شماره 12842/820/220-6/7/1393 مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان مازندران از آن مرجع مورد استدعاست. "

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 27/4/1396 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

مطابق بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392، رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداریها و موسسات عمومی غیر دولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود، از جمله صلاحیتها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به اینکه بخشنامه مورد شکایت متضمن وضع قاعده آمره مستقلی نیست و در آن صرفاً به عملیات اجرایی بیمه تکمیلی از طریق بنیاد شهید و امور ایثارگران اشاره شده است، بنابراین موضوع قابل رسیدگی و اتخاذ تصمیم در هیات عمومی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد.

مرتضی علی اشراقی - معاون قضایی دیوان عدالت اداری

منبع