شماره پرونده: ه- ع/0004338 شماره دادنامه: 140109970906000591 تاریخ: 18/08/1401
شاکی: پژوهشکده حقوق و قانون ایران با وکالت آقای محسن رستمی
طرف شکایت: وزارت علوم تحقیقات و فناوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخش 7-3-5 آییننامه نشریات علمی مصوب وزارت علوم به شماره 25094 مورخ 9/2/1398
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت علوم تحقیقات و فناوری به خواسته ابطال بخش 7-3-5 آییننامه نشریات علمی مصوب وزارت علوم به شماره 25094 مورخ 9/2/1398 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
حداقل سه نفر از اعضای گروه دبیران نشریه باید عضو هیات علمی موسسه صاحب امتیاز نشریه باشند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1.مصوبه معترض عنه سبب تبعیض ناروا شده به نحوی که مطابق بند انجمن های علمی میتوانند گروه دبیران خود را از میان اعضای هیات علمی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی سراسر کشور انتخاب کنند و نیازی نیست اعضای مزبور را از میان هیات مدیره یا اعضای انجمن علمی انتخاب کنند در حالی که موسسات پژوهشی از این اختیار محروم هستند و باید لزوما 3 نفر از اعضای گروه دبیران نشریه را از میان اعضای هیات علمی موسسه صاحب امتیاز انتخاب کنند.
2.مصوبه مورد نظر با بند 1-2 از سیاست های کلی علم و فناوری مصوب 1393 مقام معظم رهبری در تعارض است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1.تصویب مصوبه مورد اعتراض شاکی در چارچوب اختیارات قانونی برای وزارت علوم مصرح در ماده 1 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بوده است و تصویب این آییننامه با هدف سیاست گذاری و برنامه ریزی برای ارتقای کیفی نشریات علمی و نظارت بر عملکرد آنها تدوین شده است.
2.بر اساس آییننامه نشریات علمی مصوب وزارت علوم، موسساتی که درخواست ایجاد نشریه علمی به کمیسیون نشریات ارائه می دهند باید دارای اعضای هیات علمی با تجربه و پیشینه علمی معتبر و مستند در پایگاه های علم سنجی داخلی و بین المللی باشند تا قادر به راهبری نشریات علمی در خصوص بررسی و داوری مقالات علمی دانشجویان دکتری و اعضای هیات علمی باشند.
2.شاکی در دادخواست خود اعلام داشته که امکان ارتقای مرتبه اعضای هیات علمی موسسات پژوهشی خصوصی وجود ندارد زیرا هیات ممیزه ای توسط وزارت علوم برای این موسسات پیش بینی نشده است. این ادعا کاملا نادرست و بر خلاف مقررات است زیرا مطابق آییننامه ارتقای مرتبه اعضای هیات علمی موسسه های آموزش عالی، پژوهشی، فناوری دولتی و غیردولتی مصوب 1394 شورای عالی انقلاب فرهنگی، شرایط مقرر برای موسسات غیردولتی نیز لازم الاجرا بوده و لذا امکان ارتقای اعضای این موسسات نیز امکان پذیر است.
3.این موسسات میتوانند انجمن علمی تاسیس کنند که با مشارکت دیگر دانشگاه ها و موسسات امکان پذیر است. از طرفی دیگر موسسات پژوهشی که توان جذب هیات علمی را نداشته و یا اعضای آنها نتوانسته اند ارتقا پیدا کنند چگونه میتوانند یک نهاد علمی مانند نشریه اداره کنند؟
4. این استدلال که آییننامه مصداق انحصار طلبی است نیز مردود است و قراردادن شرایط منطقی برای ایجاد نشریه علمی به هیچ وجه به معنای انحصار طلبی نیست.
پرونده شماره ه- ع / 0004338 مبنی بر درخواست ابطال فراز ابتدایی جزء 7-3-5 ذیل بند 7-3 با عنوان «شرایط اعضای گروه دبیران» از ماده (7) آییننامه نشریات علمی مصوب 02/02/1398 وزیر علوم، تحقیقات و فناوری (موضوع ابلاغیه شماره 25685/11 مورخ 09/02/1398 مشاور وزیر و مدیرکل دفتر وزارتی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)، در جلسه مورخ 12/05/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: براساس بند «الف» ماده (1) قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب سال 1383، توسعه علوم، تحقیقات و فناوری و تقویت روحیه تحقیق و تتبع و ترویج فکر خلاق از اهداف وزارتخانه یادشده میباشد. ثانیاً: به موجب جزء (3) بند «الف» ماده (2) قانون صدرالذکر، حمایت از توسعه تحقیقات بنیادی و پژوهشهای مرتبط با فناوریهای نوین براساس اولویتها از ماموریتهای اصلی و در حدود اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در زمینه اداره امور دانشگاهها و موسسات آموزش عالی تحت پوشش وزارتخانه مزبور است و در راستای ماموریتها و اختیارات فوق، معاونت پژوهش و فناوری وزارت پیشگفته مبادرت به تدوین آییننامه نشریات علمی با پیشبینی و تعیین ضوابط لازم به منظور ارتقای کیفی نشریات علمی و نظارت بر عملکرد آنها نموده است و در این خصوص ایرادی بر اقدامات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مترتّب نیست.
بنا به مراتب فوق، فراز ابتدایی جزء 7-3-5 ذیل بند 7-3 با عنوان «شرایط اعضای گروه دبیران» از ماده (7) آییننامه نشریات علمی مصوب 02/02/1398 وزیر علوم، تحقیقات و فناوری دائر بر لزوم انتخاب سه نفر از گروه دبیران نشریه از اعضای هیات علمی موسسه صاحب امتیاز نشریه در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری