تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/26
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: با توجه به اینکه عرفا به زن صیغه ای همسر اطلاق نمی شود، بنابراین بند 12 از شروط ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه، مبنی بر تحقق وکالت زوجه در صورت ازدواج مجدد زوج، منصرف از ازدواج موقت است.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و سوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1394/09/10 - 09 : 17 قاضی: ذکر اله احمدی قاضی: یعقوب انصاری قاضی: موسی جعفری
خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 93/11/12 خانم ن. ب.گ.خ. دادخواستی به طرفیت آقای ج. ش. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به جهت ازدواج مجدد خوانده تسلیم دادگستری مشهد نموده وتوضیح داده است که به موجب سند نکاحیه شماره 805541 دفتر شماره 15 مشهد به عقد ازدواج خوانده در آمده ام که ثمره این ازدواج یک دختر 4 ساله میباشد، مطابق سند نکاحیه مذکور خوانده کلیه شروط دوازده گانه مندرج در سند را پذیرفته ودر ضمن نکاح وکالت باحق توکیل بغیر جهت اجرای صیغه طلاق در صورت تخلف از شروط ضمن عقد به بنده اعطاء نموده است، نظربه اینکه وی بدون اذن و اجازه من زوجه دیگری اختیار نموده است، تخلف از شرط صورت گرفته وحق طلاق ایجاد شده است لذا با تقدیم این دادخواست به شرح ستون خواسته تقاضای صدور رای دارم، رسیدگی به شعبه --- دادگاه عمومی (ویژه خانواده) ارجاع میگردد، آقای ح. ح.خ. به عنوان وکیل خوانده و خانم ف. ب.پ. به عنوان وکیل خواهان انتخاب ومعرفی میشوند وجلسه دادگاه در تاریخ 93/12/01 دروقت مقرر باحضوروکلای طرفین تشکیل میگردد وکیل خواهان اظهار میدارد خواسته موکله به شرح دادخواست تقدیمی است، وکیل خوانده بیان میدارد ازدواج موکل موقت وبرای 6 ماه بوده که از ادامه آن منصرف گردیده است این درحالی بوده که زوجه در حضور شهود که استشهادیه آن پیوست تقدیم میگردد به کرات اعلام نموده است که اجازه ازدواج چه به صورت دائم وچه به صورت موقت دارد دلیل آن هم بنا به اظهارات موکل این بوده که چون موکل برابر چندین فایل صوتی که متعاقبا تقدیم حضور خواهد کرد متوجه گردیده که زوجه مشکوک به روابطی میباشد وزوجه نیز به آن اقرار داشته و زوج درپی طلاق ایشان بر آمده لیکن زوجه در حضور شهود عنوان کرده که طلاق مرا ندهد وبه جای آن اجازه می دهم تاازدواج نماید.... تقاضای استماع شهادت شهود را دارم.... وکیل خواهان پاسخ می دهد که ازدواج مجدد زوج بدون اذن ورضایت موکله بوده وبرخلاف ادعای وکیل خوانده زوج هیچگونه علاقه ای به ادامه زندگی با موکله را ندارد و او را از منزل بیرون رانده حق طلاق برای موکله باازدواج مجدد زوج به وجود آمده است به علاوه خوانده از پرداخت نفقه همسر و فرزند خود نیز امتناع مینماید....، دادگاه موضوع را به داوری ارجاع می دهد وزوجه داور خود را معرفی می کند ولی زوج داور تعیین نمی کند و داد گاه با هزینه زوجه برای زوج داور تعیین میکند وپس از اخذ نظریه داوران به شرح دادنامه شماره --- - 94/02/09 بااین استدلال که وکیل خوانده در جلسه دادرسی ازدواج مجدد موکلش را پذیرفته است ودلیلی براینکه بااجازه دادگاه ازدواج مجدد تجویز شده است ابراز نداشته است، تحقق شرط دوازدهم از شروط ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه را محرز دانسته و مستندا به مواد 27 الی 29 و 31 الی 33 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 وماده 1119 قانون مدنی حکم بر طلاق زوجه صادر وبه وی اجازه میدهدتا باانتخاب نوع طلاق با حضور در یکی از دفاتر رسمی خود را مطلقه نماید وقید مینماید حقوق مالی زوجه محفوظ است ومی تواند در پرونده جداگانه اقدام نماید وحضانت فرزند دختر چهار ساله را تا پایان سن هفت سالگی به مادر واگذار وبرای پدر حق ملاقات منظور ونفقه فرزند را به عهده پدر قرار می دهد، آقای ح. ح.خ. وکیل زوج از رای صادره تجدیدنظر خواهی می کند ودراین مرحله خانم ف. ق.م. نیز به عنوان وکیل زوجه تعیین میگردد، رسیدگی در مرحله تجدیدنظر به شعبه بیست ودوم دادگاه تجدیدنظر استان محول میگردد، دادگاه تحقیق از شهود خوانده را « طبق ادعای خوانده باحضور شهود زوجه به وی اذن ازدواج مجدد داده »; ضروری وبه همین منظور وقت رسیدگی تعیین می کند ودر تاریخ 94/06/08 از سه نفر به اسامی 1 - علی ش. پدر زوج ومحمد ش. پسر عموی زوج وآسیه ش. همسر پسر عموی زوج به عنوان شهود زوج به شرح برگهای 49 الی 51 تحقیق به عمل می آورد وتوضیحات اصحاب دعوی را نیز استماع مینماید وختم رسیدگی رااعلام و به موجب دادنامه شماره --- - 94/06/08 بااستدلال به اینکه دفاعیات وکیل زوج مبنی بر اینکه ازدواج مجدد با رضایت زوجه بوده متکی به دلیل نمیباشد واظهارات گواهان موثر در اثبات رضایت نیست، رای تجدیدنظر خواسته با حذف جمله آخر رای راجع به اجرای صیغه طلاق توسط محضر در صورت امتناع زوج ازاین جهت که زوجه وکیل در طلاق میباشد، تایید می کند، آقای ج. ش. با وکالت آقای ح. ح.خ. از رای دادگاه تجدیدنظر فرجامخواهی میکند و پرونده پس از انجام تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال وبه این شعبه ارجاع میگردد که به هنگام شور مشروح لایحه اعتراضیه وکیل فرجامخواه ولایحه جوابیه فرجامخوانده قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای ا نصاری رئیس شعبه ودقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
رای شعبه
نظریه اقلیت
بنا به جهات واستدلال دادگاه، دادنامه فرجامخواسته مغایرتی با موازین شرعی و قانونی ومحتویات پرونده ندارد وعقیده به ابرام رای دارم.
رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - یعقوب انصاری
رای اکثریت
صرفنظر از اینکه شروط مذکور در بند 12 سند نکاحیه از ازدواج موقت انصراف دارد والفاظ عقود حمل بر معانی عرفیه میشوند وعرفا به زن صیغه ای موقت همسر نمی گویند واز لحاظ شرعی نیز از حقوق همسر دائم مانند نفقه، حق القسم و ارثیه بر خوردار نیست، با توجه به ادعای زوج مبنی بر اجازه زوجه به ازدواج مجدد باعنایت به گواهی گواهان تعرفه شده براین موضوع، رای صادره واجد ایراد است زیرا در خصوص ادعای زوج تحقیق لازم و وافی به عمل نیامده وموضوع به درستی مشخص نگردیده است لذا ضمن نقض رای صادره به شماره 833 - 94/06/08 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی رسیدگی مجدد به همان شعبه صادر کننده رای منقوض محول میگردد. خ الف
شعبه بیست وسوم دیوان عالی کشور ذکرالله احمدی (مستشار) موسی جعفری (مستشار)