تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/31
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در دعوی طلاق به دلیل اعتیاد زوج، استناد دادگاه به گواهی صادره از مرکز ترک اعتیاد مبنی بر ترک اعتیاد زوج، فاقد وجاهت قانونی است؛ زیرا این مراکز، مرجع غیر رسمی محسوب میشوند. بنابراین ضرورت دارد که زوج جهت آزمایش اعتیاد به یکی از مراکز پزشکی قانونی معرفی شود.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/03/31 - 13 : 08 قاضی: جعفر قدیانی قاضی: مرتضی شریفی قاضی: سیدمحمود تولیت
خلاصه جریان پرونده
حسب محتویات پرونده خانم ر. م. در تاریخ 1394/07/12 به طرفیت آقای ع. پ. دادخواستی به خواسته طلاق به مجتمع قضایی خانواده شماره یک تهران تقدیم نموده است که جهت رسیدگی به شعبه --- دادگاه خانواده ارجاع گردیده است خواهان در توضیح خواسته خود اعلام نموده است که به موجب سند رسمی که تصویر آن پیوست دادخواست شده در تاریخ 1377/07/24 با خوانده ازدواج نموده است که حاصل این ازدواج یک فرزند دختر میباشد و در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نمیباشد و مطابق شرط ضمن عقد نکاح به علت عسر و حرج درخواست رسیدگی و صدور حکم طلاق دارد. دادگاه پس از تعیین وقت و دعوت از طرفین در تاریخ 1394/08/23 با حضور خواهان و بدون حضور خوانده جهت رسیدگی تشکیل جلسه داده است خواهان اظهار داشته همسرش از اول زندگی اعتیاد دارد و شیشه مصرف می کند بارها اقدام به ترک نموده مجددا اقدام به مصرف نموده است، بیکار بوده و جداگانه در منزل پدرش زندگی می کند و خواهان خود اقدام به اجاره منزل کرده و با دخترش زندگی مینماید دچار عسر و حرج است و با بذل نصف مهریه درخواست صدور حکم طلاق دارد و جهت اثبات اعتیاد زوج تقاضای استعلام از مرکز بازپروری معتادین را دارد. مرکز اجتماع درمان مدار وردیج جمعیت خیریه تولد دوباره در پاسخ استعلام دادگاه طی نامه شماره 11256 مورخ 1394/09/04 اعلام کرده است آقا ع. پ. فرزند غ. مطابق سوابق موجود در تاریخ 1391/01/31 پذیرش شده و مدت یک سال به عنوان خدمتگزاردر آن مرکز حضور داشته و نیز در تاریخ 1393/08/20 مجددا پذیرش شده و در تاریخ 1393/09/11 آن مرکز را ترک نموده است و نتیجه درمان نامبرده تا این تاریخ (تاریخ نامه) موفقیت آمیز بوده است دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر و از زوجین خواسته است نسبت به معرفی داور اقدام نمایند. زوجین هر یک داور خود را معرفی نموده است لیکن علیرغم اخطار دادگاه تا تاریخ 94/10/6 نظریه داوران به دادگاه واصل نگردیده قهرا دادگاه برای هر یک از آنان تعیین داور نموده است که داوران منصوبه از ناحیه دادگاه توفیقی در اصلاح ذات البین حاصل ننمودهاند زوجه همچنان بدلائل مذکوره اصرار برطلاق دارد و زوج با طلاق مخالف است نهایتا دادگاه در تاریخ 1394/07/27 ختم رسیدگی را اعلام نموده و طی دادنامه فرجام خواسته با این استدلال که زوجه عسر و حرج خود را مستند به اعتیاد زوج نموده است در حالی که برابر اعلام مرکز بازپروری خوانده سال قبل در آن مرکز بوده است و مواد مخدر را ترک نموده است و چون خوانده درمرحله داوری گفته معتاد نیست و مخالف طلاق است واصل بر حفظ و تداوم زندگی است خواسته را وارد ندانسته و به استناد مواد 1102 و 1103 و مفهوم مخالف مواد 1119 و 1130 از قانون مدنی حکم به رد خواسته خواهان صادر نموه است این دادنامه در تاریخ 1394/11/07 به زوجه ابلاغ گردیده وی پس از انقضاء مهلت تجدیدنظر خواهی در تاریخ 1394/12/16 نسبت به آن فرجام خواهی نموده است وکیل فرجام خواه در لایحه اعتراضی خود آورده است: موکل مدت 16 سال است با فرجام خوانده محترم عقد ازدواج دائم نموده و حاصل آن یک فرزند دختر 5 ساله میباشد بنا به اظهار موکله فرجام خوانده از همان اوایل زندگی مشترک به مواد مخدر از نوع سنتی اعتیاد داشته و مصرف می نموده است سپس با ورودمواد روانگردان به سطح جامعه مشارالیه که زمینه اعتیاد را داشته رو به مصرف مواد روانگردان از نوع شیشه می آورد و به همین دلیل پس از اطلاع موکله و خانواده هایشان فرجام خوانده چندین مرتبه در کمپ ترک اعتیاد بستری میگردد و هر بار پس از ترک موقت مجددا به مصرف مواد روانگردان روی می آورد که این موضوع را گواهی صادره از کمپ ترک اعتیاد در صفحه 19 پرونده کاملا مشهود است و دقیقا ذکر گردیده که فرجام خوانده در تاریخ های متفاوت در کمپ بستری بوده است ضمن اینکه نامبرده بنا به اظهار موکله چندین مرتبه نیز به دلیل ارتکاب جرایم متعدد در حبس به سر برده که با استعلام از مراجع ذیربط صدق ادعای موکله به اثبات خواهد رسید و تمامی این اوضاع و احوال دلیلی محکمی دال بر عسر و حرج موکله و فرزند خردسالش میباشد. فرجام خوانده در پاسخ وکیل فرجام خواه در لایحه تقدیمی ضمن اشاره به اینکه زیاده خواهی زوجه و نداشتن میل و رغبت ایشان به ادامه زندگی آورده است: وکیل محترم فرجام خواه بستری شدن در کمپ ترک اعتیاد را مجوزی برای اثبات اعتیاد و همچنین بدین وسیله در صدد تحصیل دلیل برای موکل خویش بر آمده است که بسی جای تعجب و اظهار تاسف است زیرا صرف نظر از اظهارات بی اساس وی به نظر میرسد بستری شدن شخص معتاد آنهم در ایام زندگی حکایت از میل و رغبت فرد برای ادامه زندگی و حفظ کانون آن میباشد و تا کنون در هیچ نص حقوقی نیز اقدام به ترک اعتیاد به عنوان دلیل مثبته و مجوز صدور طلاق برای زوجه برشمرده نشده است پرونده پس از تبادل لوایح و تکمیل به دفتر دیوان عالی کشور ارسال و با جری تشریفات لازم جهت رسیدگی باین شعبه ارسال گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جعفر قدیانی عضو ممیز و اوراق پرونده دادنامه شماره --- - 94 - 15 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجام خواهی خانم ر. م. با وکالت آقای د. الف. نسبت بدادنامه شماره --- مورخ 1394/10/27 صادره از شعبه --- دادگاه خانواده تهران به شرح آتی وارد است 1 - استناد دادگاه محترم به گواهی صادره از مرکز ترک اعتیاد که یک مرجع غیررسمی است وجاهت قانونی ندارد ،ضرورت دارد زوج جهت آزمایش اعتیاد به یکی از مراکز پزشکی قانونی معرفی شودو نیز لازم است از پزشکی قانونی خواسته شود در صورت مثبت بودن نتیجه، نوع مواد مصرفی را نیز مشخص نمایند 2 - حسب مفاد ماده 199 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امورمدنی دادگاه علاوه بر رسیدگی به دلایل مورد استناد طرفین دعوا، هرگونه تحقیق یا اقدامی که برای کشف حقیقت لازم باشد، انجام خواهد داد. لازم است دادگاه محترم دستور فرمایند از طریق مراجع انتظامی در خصوص اشتهار و یا عدم اشتهار زوج به اعتیاد تحقیقات محلی انجام گردد. 3 - حسب گواهی صادره از مرکز ترک اعتیاد، زوج یک مرتبه در سال 1391 برای ترک اعتیاد و نیز پس از ابتلاء مجدد بار دیگر در سال 1393 به آن مرکز مراجعه و پذیرش شده است آیا تکرار موضوع سبب عسر و حرج زوجه نخواهد بود.بنابه مراتب فوق به استناد بند 5 ماده 371 قانون فوق الاشعار دادنامه فرجام خواسته نقض و به استناد بند الف 401 همان قانون جهت رفع نواقص مذکور و رسیدگی مجدد به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع میگردد.
شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور رئیس:جعفرقدیانی عضو معاون: مرتضی شریفی عضو معاون:سیدمحمودتولیت