نحوه محاسبه مهلت فرجام خواهی از رأی بدوی

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/30
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: مهلت فرجام خواهی از رای بدوی صادره از دادگاه عمومی، 42 روز از تاریخ ابلاغ این رای است.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/09/16

خلاصه جریان پرونده

حسب دادنامه شماره --- مورخ 93/6/29 شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان بندرانزلی: دعوی خانم ن. لسانی به طرفیت آقای ع. حسین جانی به خواسته صدور حکم طلاق وارد تشخیص و دادگاه با احراز عسر و حرج زوجه به استناد مواد 1130 و 1146 قانون مدنی و ماده 26 قانون حمایت خانواده حکم به الزام خوانده به طلاق زوجه از نوع بائن خُلعی صادر شده است و همچنین در مورد دعوی دیگر خواهان به طرفیت خوانده دائر بر مطالبه 110 عدد سکه تمام بهار آزادی نیز حکم بر محکومیت خوانده (زوج) صادر شده است اما دعوی زوج خواهان به طرفیت خوانده (زوجه) دائر بر الزام به تمکین خاص و عام غیر وارد تشخیص و حکم به رد آن صادر نموده است. این رای در تاریخ 93/8/2 به زوج ابلاغ قانونی می‌شود.در تاریخ 93/8/25 این رای مورد تجدیدنظرخواهی زوج قرار می‌گیرد. شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان بندر انزلی طی دادنامه شماره --- - 94/1/30 :اعتراض را خارج از مهلت مقرر قانونی تشخیص و به استناد تبصره 2 ماده 339 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد تجدیدنظرخواهی صادر می‌نماید. این رای مورد اعتراض زوج قرار می‌گیرد. شعبه سیزدهم دادگاه تجدید نظر استان گیلان طی دادنامه شماره --- - 94/3/25 :با رد اعتراض دادنامه تجدید نظر خواسته را تایید می‌نماید. در تاریخ 94/5/3 زوج نسبت به رای بدوی شماره 666 - 93/6/29 فرجام خواهی کرده است.سپس پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش آقای غلامحسین ذات عجم عضو ممیّز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای حمیدرضا محمدباقری دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر: صدور رای شایسته موافق موازین قانونی مورد تقاضا می‌باشد. در خصوص دادنامه فرجام خواسته،مشاوره نموده و به لحاظ حدوث اختلاف نظر و با اکثریت چنین رای می دهد:

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/04/30

خلاصه جریان پرونده:

پیرو گزارش مورخ 94/9/16 عضو ممیز محترم وقت این شعبه که منجر به صدور دادنامه شماره --- / 940 گردیده و به موجب آن اکثریت اعضاء شعبه فرجام خواهی آقای ع. ح.م. نسبت به دادنامه شماره --- - 93/6/29 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی بندرانزلی را به لحاظ اینکه موعد قانونی 42 روز از تاریخ ابلاغ رای بدوی که 93/8/2 بوده منقضی گردیده و فرجام خواهی فرجام خواه در تاریخ 94/5/3 خارج از موعد قانونی مطرح شده قابل استماع و مطرح در دیوان عالی کشور ندانسته و پرونده را امر به اعاده نموده‌اند و اقلیت با این استدلال که در زمان تجدیدنظرخواهی زوج محکوم علیه در تاریخ 93/8/25 حق فرجام خواهی وی محفوظ بوده و مهلت آن منقضی نشده و صدور قرار رد تجدیدنظرخواهی محکوم علیه به لحاظ انقضاء مهلت قانونی آن منحصرا مربوط به مرحله تجدیدنظرخواهی بوده و تاثیری در بقاء حق فرجام خواهی وی نداشته و از نظر قانونی موجّه نیست که ذیحق هم زمان با تجدیدنظرخواهی اقدام به فرجام خواهی نماید و چه بسا مرجع تجدیدنظر دلایل توجیهی تجدیدنظرخواه در خصوص عدم انقضاء مهلت قانونی یا حتی در خارج از مهلت قانونی بودن را پذیرفته و موجّه تشخیص دهد اظهار عقیده بر قابلیت طرح و رسیدگی فرجامی در دیوان عالی کشور نموده اند.اضافه می‌نماید که متعاقب صدور رای این شعبه ( 42 دیوان عالی کشور) و اعاده پرونده به شعبه اول دادگاه عمومی شهرستان بندرانزلی، این شعبه در وقت فوق العاده و طی دادنامه شماره --- / 940 - 94/10/10 : در مورد فرجام خواهی آقای ع. ح.م. نسبت به دادنامه --- / 930 شعبه اول دادگاه حقوقی بندرانزلی به لحاظ اینکه مطابق دادنامه --- - 94/9/16 شعبه --- دیوان عالی کشور دادخواست فرجام خارج از مهلت قانونی تقدیم شده است به استناد ماده 383 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دادخواست صادر نموده است.دادنامه اخیر در تاریخ 94/10/13 به زوج آقای ع. ح.م. ابلاغ گردیده و نامبرده در تاریخ 94/10/30 نسبت به آن اعتراض نموده، با طرح مجدد پرونده بر این اساس در دیوان عالی کشور طی تصمیم شماره 384 / 940 - 94/11/20 این شعبه به جهت کسری 740/000 ریال تمبر به دادگاه بدوی اعاده شده و با ارسال اخطاریه رفع نقص به آقای ع. ح.م. مشارالیه رفع نقص نموده و سپس پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای محمد حسین عطایی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای حمید رضا محمد باقری دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر: صدور رای شایسته قانونی مورد تقاضا می‌باشد. در خصوص دادنامه شماره --- / 940 - 94/10/10 فرجام خواسته، مشاوره نموده و به لحاظ حدوث اختلاف نظر به اکثریت چنین رای می دهد:

فرجام خواهی آقای ع. حسین جانی میان دهی نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 93/6/29 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی شهرستان بندرانزلی نظر به اینکه موعد قانونی 42 روز از تاریخ 93/8/2 که رای بدوی ابلاغ گردیده منقضی گردیده و فرجام خواهی مورخه 94/5/3 فرجام خواه چون خارج از موعد مقرر قانونی است با توجه به ماده 367 و بند (ب) ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی قابلیت استماع و طرح در دیوان عالی کشور را ندارد.مقرر می‌دارد تا پرونده اعاده شود.

شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشار و عضو معاون

مهدی اسلامی - غلامحسین ذات عجم

نظریه اقلیت

با ملاحظه و بررسی محتویات پرونده و نظر به اینکه اولا- در زمان تجدیدنظرخواهی زوج محکوم علیه در تاریخ 1393/08/25 حق فرجام خواهی نامبرده باقی و محفوظ بوده و مهلت قانونی آن منقضی نگردیده، ثانیاصدور قرار رد تجدیدنظرخواهی محکوم علیه به لحاظ انقضاء مهلت قانونی آن منحصرا مربوط به مرحله تجدیدنظرخواهی بوده و تاثیری در بقاء حق فرجام خواهی وی نداشته است و طولانی شدن مدت رسیدگی به تجدیدنظرخواهی محکوم علیه و عدم تعیین تکلیف آن موجب گردیده تا محکوم علیه نتواند در مهلت مقرر قانونی از زمان ابلاغ دادنامه بدوی اقدام به فرجام خواهی نماید. ثالثادر این قبیل موارد مهلت فرجام خواهی پس از ابلاغ رای تجدیدنظر شروع و محاسبه می‌گردد و از نظر قانونی موجّه نیست که ذیحق همزمان با تجدیدنظرخواهی اقدام به فرجام خواهی نیز بنماید تا مهلت قانونی وی منقضی نشود چه بسا مرجع تجدیدنظر دلایل توجیهی تجدیدنظرخواه در خصوص عدم انقضاء مهلت قانونی و یا حتی در خارج از مهلت قانونی بودن را پذیرفته و موجّه تشخیص دهد.رابعامقررات قانونی و اصول حاکم بر دادرسی منصفانه ایجاب می‌نماید که در این قبیل موارد تفسیر قوانین به نفع محکوم علیه ولو در امور مدنی تفسیر شود تا موجب محرومیت وی از یک مرحله دیگر دادرسی و احتمالا تضییع حق نگردد. نتیجتا با عنایت به مراتب مذکوره فرجام خواهی محکوم علیه درمهلت قانونی تلقی شده و قابلیت طرح و رسیدگی فرجامی در دیوان عالی کشور را دارد.

شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس

دکتر علیزاده

رای شعبه

شکایت آقای ع. ح.م. نسبت به قرار رد دادخواست فرجامی شماره 940/1512 - 94/10/10 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی بندرانزلی در مورد فرجام خواهی آقای ع. ح.م. به طرفیت خانم ن. ل.س. نسبت به دادنامه شماره --- / 930 دادگاه مزبور مُشعر بر پذیرش دعوای مشارالیها به خواسته صدور حکم طلاق، با عنایت به محتویات پرونده و مندرجات اوراق مربوطه موجّه و مدلّل نیست و نظر به اینکه دادنامه بدوی در تاریخ 93/8/2 ابلاغ و فرجام خواهی در تاریخ 94/5/3 و خارج از مهلت قانونی به عمل آمده است قرار رد دادخواست فرجامی مورد شکایت وفق مقررات و موازین قانونی صادر گردیده و ایراد قانونی مستوجب نقض هم صورت نپذیرفته، لهذا و به استناد مقررات بند 2 شق(ب) ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری، رای مورد شکایت را ابرام می‌نماید.

شعبه --- دیوان عالی کشور- عضو معاون و عضو معاون

سید محمود تولیت - محمد حسین عطایی

نظریه اقلیت

اینجانب همچنان به نظر قبلی خویش در خصوص قابلیت طرح و رسیدگی فرجامی نسبت به حکم طلاق صادره که مغایر با موازین شرعی و قانونی هم بوده است به شرح استدلالات مذکوره در آن نظریه باقی هستم و به جِدّ عقیده دارم که از تاریخ صدور رای دادگاه تجدیدنظر و ابلاغ آن، حق فرجام خواهی محکوم علیه نسبت به حکم ماهیتی بدوی طلاق از بین نرفته و باقی بوده است. لهذا قرار رد دادخواست فرجامی معترض عنه مخدوش و مغایر با موازین قانونی بوده و عقیده به نقض آن و رسیدگی فرجامی دارم. دفتر با عنایت به مراتب فوق و به لحاظ حدوث اختلاف نظر مجدد به نظر معاون محترم قضایی دیوان عالی کشور برسد تا به قاضی محترم سوم ارجاع شود.

شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس

دکتر علیزاده