مرجع صالح رسیدگی به دعوی اصلاح سند رسمی نسقی

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/29
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: واگذاری اراضی کشاورزی به زارعین صاحب نسق و تشخیص استحقاق و تعیین مقدار زمینی که به هر یک واگذار میشود بر اساس ضوابط قانون اصلاحات ارضی می‌باشد و در صورتی که در نحوه واگذاری یا تنظیم سند اشتباهی رخ دهد و دعوی اصلاح سند رسمی نسقی اقامه گردد رسیدگی به آن در صلاحیت شورای اصلاحات ارضی است.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و دوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/06/29 - 10 : 22 قاضی: سعید جنتی قاضی: فرشاد رحیمی

خلاصه جریان پرونده

محتویات پرونده محاکماتی واصله حاکی از اینستکه آقای ک. س. به وکالت از آقای ت. ن. و خانم ف. ن. دادخواستی به طرفیت آقایان و خانم ها ع. و علی و ی. و ش. و الف. و ث. و الف. و ئ. نام خانوادگی جملگی ن. و ب. ب. و الف. و ح. و چ. نام خانوادگی همگی الف.ب. به خواسته صدور حکم بابطال و اصلاح نسق زارعانه شماره 2692 - 50/7/1 دفترخانه شماره 8 م. و الحاق نام خواهان‌ها به عنوان مالکین مشاعی در نسق زارعانه مقوم به / 5100000 تومان تقدیم دادگاه عمومی م. نموده و در شرح دادخواست توضیح میدهد که آقای م. ن.، پدر خواهان‌ها در تاریخ 43/3/10 فوت شده و در زمان حیات خود بر مقداری از اراضی زراعی در قریه برده سفید مالکیت داشته که از جمله آن، قطعه زمین به مشهوریت و زمان بوده که از پدرش به وی صلح شده و تا زمان وفات خود در آن تصرفات مالکانه داشته و کشاورزی مینموده و با فوت م. ن. (پدر خواهان‌ها)، چون خواهان‌ها صغیر بودند لذا سرپرستی و ولایت آنها بپدربزرگشان به نام آقای علیرضا ن. واگذار شده و با انجام اصلاحات ارضی، آقای علیرضا ن. کلیه اراضی و از جمله آن اراضی که از آقای م. ن. بخواهان‌ها به ارث رسیده نیز به نام خود اقدام به اخذ سند زارعانه نموده و با فوت علیرضا ن. با توجه به اینکه کل اراضی وی و منجمله اراضی متعلق به خواهان‌ها نیز چون در سند زارعانه آمده، توسط ورثه آقای علیرضا ن. تملک گردیده است لذا با در نظر گرفتن موارد فوق و از جمله شهادت بالغ بر چندین نفر از اهالی و زارعین و مالکین روستای برده سفید، مالکیت آقای م. ن. پدر خواهان‌ها مسجل بوده و تقاضای صدور حکم به شرح ستون خواسته گردیده و فتوکپی های: 1 - نسق زارعانه شماره 2692 تنظیمی در دفترخانه اسناد رسمی شماره 8 م. که به موجب آن 300 من مشاع برابر 100 - 60 سهم از 2245 - 1815 سهم از اراضی برده سفید توسط وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی به آقای علیرضا ن. رسما انتقال یافته است. 2 - گواهی حصر وراثت مورخ 91/6/9 صادره از ناحیه قاضی شورای حل اختلاف شماره 13 م. مبنی بر فوت م. ن. در تاریخ 43/3/10 و اینکه ورثه حین الفوت وی شامل دو فرزند باسامی ت. ن. و ف. ن. میباشند. 3 - استشهادیه محلی مشعر بر تایید صحت ادعای خواهان‌ها. 4 - کارت شناسائی ملی ت. ن. و ف. ن.، ضمیمه عرضحال تقدیمی مینماید.دادخواست مذکور در تاریخ 94/5/3 به منظور رسیدگی به شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی م. ارجاع شده و طرفین به دستور دادگاه جهت رسیدگی دعوت میگردند.آقای الف. ش. با تقدیم یکبرگ وکالتنامه خود را به وکالت از آقایان و خانم ها ی. و علی و ش. و الف. و سمیه (ئ.) و الف. و شمسه (ث.) نام خانوادگی همگی ن. و ب. بالویه معرفی مینماید.در تاریخ 94/10/20 جلسه دادرسی شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی م. با حضور وکیل خواهان‌ها و وکیل خواندگان ردیف دوم تا نهم تشکیل شده و وکیل خواهان‌ها خواسته دعوی را به شرح دادخواست تقدیمی عنوان نموده و خواسته را از ابطال و اصلاح نسق زارعانه به اصلاح نسق زارعانه مذکور در دادخواست اصلاح مینماید. -- وکیل خواندگان ردیف دوم تا نهم نیز خلاصتا پس از اصلاح خواسته توسط وکیل خواهان‌ها اظهار میدارد که برابر تبصره 3 ماده 2 قانون راجع به تکمیل پاره ای از مواد قانون اصلاحات ارضی مصوب سال 1359 ، اصلاح نسق زارعانه در صلاحیت شورای اصلاحات ارضی بوده و به عدم صلاحیت دادگاه ایراد مینماید.دادگاه در جلسه مزبور از جهاد کشاورزی و امور اراضی استعلام مینماید که برگ آمارگیری روستای برده سپید را به آن دادگاه ارسال داشته و از اداره ثبت اسناد و املاک م. نیز استعلام مینماید که آقای م. ن. در روستای برده سپید دارای اظهارنامه ثبتی در خصوص زمین زراعتی میباشد یا خیر و در صورت مثبت رونوشتی از آن را مطالبه مینماید.جهاد کشاورزی م. به موجب نامه مورخ 94/11/24 در پاسخ استعلام شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی م. اعلام میدارد که به شرح سوابق اجرایی در پرونده مرحله سوم قریه برده سفید تحت پلاک --- اصلی بخش --- کوماسی برای آقای علی رضا ن. میزان 100 من اراضی آبی و 60 من اراضی دیم در قریه مرقوم منظور گردیده است و آن مدیریت از نحوه کشت و زرع و بهره برداری و تصرف و هر گونه اختلاف و معارض و موقعیت مکانی و میزان نقل و انتقال اراضی شخص مذکور بهیچ وجه اطلاعی در دست ندارد.مجددا دادگاه از جهاد کشاورزی م. استعلام مینماید که آیا آقای م. ن. در برگ آمارگیری روستای برده سفید وجود دارد یا خیر و در صورت وجود چه مقدار از اراضی روستای مذکور برای نامبرده منظور گردیده است.جهاد کشاورزی م. در پاسخ مجدد خود به موجب نامه مورخ 95/2/29 در پاسخ اعلام میدارد که با بررسی سوابق مرحله سوم اصلاحات ارضی به عنوان آخرین اقدامات اجرایی در روستای مذکور، آماری به نام م. ن. مشاهده نگردید اما مورث وی به نام آقای علیرضا ن. دارای 100 من اراضی آبی و 60 من اراضی دیم در قریه برده سفید تحت پلاک --- اصلی بخش --- کوماسی میباشد.اداره ثبت اسناد و املاک م. نیز طبق نامه مورخ 95/2/30 در پاسخ شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی م. اعلام میدارد که با بررسی در اسناد و مدارک موجود در بایگانی آن اداره مربوط به قریه برده سپید پلاک --- اصلی بخش --- کوماسی سابقه ای از اظهارنامه ثبتی به نام آقای م. ن. فرزند علیرضا و نیز آقای علیرضا ن. به نظر نرسید.بالاخره شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی م. در وقت فوق العاده به موجب دادنامه شماره --- - 95/5/4 در خصوص خواسته آقای ت. ن. و خانم ف. ن. به طرفیت آقایان و خانم ها ی. و علی و ش. و الف. و سمیه (ئ.) و الف. و ث. (شمسه) نام خانوادگی همگی ن. و ب. ب. و ع. ن. و الف. و ح. و م. و چ. نام خانوادگی همگی الف.ب.، دائر به اصلاح نسق زارعانه به شماره 2692 - 1350/07/01 دفتر اسناد رسمی شماره 8 م.، به استناد ماده 38 آیین‌نامه قانون اصلاحات ارضی و رای وحدت رویه شماره 702 - 86/5/2 دیوان عالی کشور به لحاظ اینکه اصلاح نسق زارعانه در صلاحیت شورای اصلاحات ارضی است لذا قرار عدم صلاحیت بشایستگی شورای اصلاحات ارضی صادر نموده و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شده و رسیدگی به موضوع باین شعبه ارجاع میشود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جنتی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد.

رای شعبه

با التفات به اینکه حسب صراحت ماده 38 آیین‌نامه اصلاحات ارضی مصوب سال 1343 در مواردی که شورای اصلاحات ارضی تشخیص دهد در اسنادی که در اجرای مقررات اصلاحات ارضی تنظیم شده است اشتباهی رخ داده است رای به اصلاح یا اقاله یا ابطال سند خواهد داد و رای مزبور برای دفاتر اسناد رسمی و دوایر ثبت اسناد و املاک لازم الاجرا خواهد بود و با توجه به اینکه واگذاری اراضی کشاورزی به زارعین صاحب نسق و تشخیص استحقاق و تعیین مقدار زمینی که به هر یک از آنها واگذار میشود بر اساس ضوابط و مقررات قانون اصلاحات ارضی میباشد و در صورتی که در نحوه واگذاری مذکور یا در تنظیم سند اشتباهی رخ داده باشد به موجب ماده 38 آیین‌نامه فوق الذکر، رسیدگی بدان در صلاحیت شورای اصلاحات ارضی است و عنایتا به اینکه در مانحن فیه وکیل خواهان‌ها درخواست اصلاح سند رسمی نسقی شماره 2692 - 50/7/1 تنظیمی در دفترخانه اسناد رسمی شماره 8 م. را نموده و در نتیجه با وصف حکومت مقررات ماده 38 آیین‌نامه صدرالاشعار و بالاخص حاکمیت رای وحدت رویه شماره 702 - 86/5/2 هیات عمومی دیوان عالی کشور رسیدگی به موضوع در صلاحیت شورای اصلاحات ارضی میباشد علیهذا قرار شماره --- - 95/5/4 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی م. که متضمن نفی صلاحیت آن دادگاه در رسیدگی به دعوی مطروحه بشایستگی شورای اصلاحات ارضی میباشد با توجه بمراتب فوق خالی از اشکال بوده و تایید میگردد و مقرر میدارد دفتر پرونده امر به منظور اقدام قانونی بمرجع مرسل آن اعاده شود.

شعبه بیست و دوّم دیوان عالی کشور رئیس شعبه: جنتی عضو معاون: رحیمی