سلب حق اعتراض به رأی داور

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/01/31
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: طرفین یک دعوی می‌توانند با توافق با یکدیگر، نظریه کارشناس و داور را قطعی وحق اعتراض را از خود سلب نمایند. این توافق، صحیح ومعتبر است.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و سوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/01/31 - 13 : 17 قاضی: موسی جعفری قاضی: یعقوب انصاری قاضی: ذکرالله احمدی

خلاصه جریان پرونده

براساس پرونده محاکماتی وگزارش های قضات حوزه معاونت قوه قضائیه آقای ع. شریف امینی (آخوندی) باوکالت آقای م. ر.م. دادخواستی به طرفیت آقای ح. ب.، وهیات تصفیه شرکت منحله آزاد راه بندر شهید رجائی وبنیاد مستضعفان به خواسته رسیدگی وصدور حکم برابطال رای داوری مورخ 80/11/06 تقدیم دادگستری بابلسرنموده است ودر شرح دادخواست تقدیمی اجمالا توضیح داده است که یک دستگاه ویلا واقع در شهرک دریا کنار بابلسر را از خوانده ردیف اول (ح. ب.) خریداری واو نیز این واحد را از شرکت آزاد راه بندرشهید رجایی که وابسته به بنیاد مستضعفان است طی شرایطی خریداری نموده است واز آنجا که سند رسمی ملک به نام بنیاد است درخواست انتقال رسمی ملک را می‌نماید که خوانده (بنیاد از انجام تعهد خود امتناع ومدعی شده که به جهت اختلاف باخریدار اولیه (ح. با وفا) به استناد بند 9 قرارداد فیمابین (قرارداد مورخ 78/01/27 فیمابین شرکت منحله آزاد راه بندر شهید رجایی و ح. ب.) موضوع به داوری ارجاع وداور حکم به فسخ معامله داده است درحالی که رای داور بنا به جهات ذیل باطل وغیر قابل اجراء است: 1 - رای داوری از طریق دادگاه ابلاغ نشده است 2 - رای داوری خارج از مهلت قانونی صادر شده است 3 - طرفین باقبول قرارداد 78/11/13 (قرار داد بین ح. ب. مالک اولیه با ع. شریف امین (آخوندی) به عدول از داوری تراضی وتوافق شده 4 - شرکت منحله آزاد راه شهید رجائی تمام ثمن معامله را دریافت کرده و مجوزی برای فسخ معامله نبوده است لذا درخواست رسیدگی وصدور رای به ابطال رای داوری مورخ 80/11/06 داوری را نموده است پرونده به شعبه سوم دادگاه عمومی بابلسر ارجاع که در مقام رسیدگی وکیل خواهان درجلسه اول مورخ 89/03/24 بااسترداد دعوی نسبت به هیات تصفیه شرکت منحله آزاد را بندر شهید رجائی وتغییراتی درجهات ومبانی درخواست ابطال رای داوری درخواست خود را تکرار نموده است و دراین جلسه خواندگان حضور نیافته اند، لازم به توضیح است که خواهان قبلا دراین خصوص دعوائی را تحت عنوان الزام به انتقال سندرسمی به طرفیت ح. با وفا وشرکت منحله آزاد راه بندر شهید رجایی در محاکم عمومی فریدون کنار طرح که نهایتا جهت پیش بینی ارجاع امر به داوری در قرار داد اولیه، قرار رددعوی صادر و نهایتا به قطعیت می‌رسد، دادگاه پس از ملاحظه رای قطعیت یافته شعبه سوم فریدون کنار به موجب دادنامه --- مورخ 89/04/16 در مورد هیات تصفیه شرکت منحله آزاد راه بندر شهید رجائی با توجه به استرداد دعوی قرار ابطال دادخواست صادر ودر سایر موارد خلاصتا بااین استدلال که با توجه به رای دادگاه فریدون کنار واطلاع خواهان از رای داوری به جهت اینکه اعتراض وی خارج از مهلت قانونی است قرار رددعوی وی را صادر نموده است بااعتراض به این رای شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان مازندران به موضوع رسیدگی وبه موجب دادنامه شماره --- - 90/07/05 با این استدلال که رای داوران از طریق دادگاه وبارعایت تشریفات قانونی به خواهان پرونده ابلاغ نشده است با نقض رای بدوی پرونده راجهت رسیدگی در ماهیت امر به دادگاه بدوی ا عاده نموده است که دراین مرحله بنیاد مستضعفان به د فاع از دعوی مطروحه پرداخته وطی لایحه ثبت شده به شماره 1142 - 90/10/04 اجمالاَ اعلام داشته هیات تصفیه شرکت آزاد راه بندر شهید رجایی می‌بایست پاسخگو در مقابل خواهان باشد واینکه خواهان طرف رای داوری نبوده و با توجه به اطلاع از رای داوری وعدم اعتراض به موقع درخواست رد دعوی خواهان را نموده دادگاه پس از استعلام وضعیت ثبتی پلاک موضوع دعوی از ثبت، وضعیت شرکت آزاد راه بندر شهید رجایی از اداره ثبت شرکتها واستماع اظهارات تکمیلی طرفین نهایتا به موجب دادنامه --- - 91/08/01 اجمالا عمدتا بااین استدلال که عبارت مندرج در ماده 9 قرارداد 78/10/27 رانمی توان قرارداد داوری تلقی کرد ومضافا اینکه در قرار داد مذکور در قسمت داوری دقیقا موضوع اختلاف مشخصات طرفین وداور ذکر نشده است لذا شرایط مندرج در ماده 634 ق - آ- د - م مصوب 1318 را دارا نمی‌باشد حکم به بطلان رای داوری صادر نموده است باتجدیدنظر خواهی انجام شده از ناحیه بنیاد مستضعفان شعبه --- دادگاه تجدیدنظربه موضوع رسیدگی و طی دادنامه --- - 92/03/06 رای بدوی را خالی از اشکال تشخیص و آن را تایید نموده است متعاقب صدور رای مذکور رئیس بنیاد مستضعفان وجانبازان طی شرحی به ریاست محترم قوه قضائیه درخواست رسیدگی به موضوع در اجرای ماده 18 - اصلاحی را می‌نماید که پرونده به حوزه معاونت قضایی قوه قضاییه ارجاع وپس ازاظهار نظر قضات محترم کمیسیون شماره 2 مبنی بر اینکه صدور رای بر ابطال رای داوری مورخ 80/11/06 بااعتبار مشخص نبودن موضوع و مشخصات داور خلاف محتویات پرونده و موازین قانونی است زیرا به صراحت ماده 9 قرار داد مورخ 78/10/27 تنظیمی بین شرکت آزاد راه بندرشهید رجائی وآقای ح. ب. هم موضوع مورد اختلاف وهم داور کاملا مشخص است (موضوع اختلاف تولیدی در اجرای همین قرارداد وداور واحد حقوقی سازان عمران ومسکن بنیاد) وحل اختلاف پیش بینی شده در ماده مذکور توسط واحد حقوقی چیزی جز ارجاع امر به داوری توسط طرفین نمی تواند باشد بنابراین عقیده به اعمال ماده 18 - اصلاحی داریم گروه کمیسیون شماره 6 اظهارنظر نموده‌اند به اینکه دادخواهی بنیاد مستضعفان نسبت به آراء 590 - 91/08/01 شعبه سوم بدوی 262 - 92/03/06 شعبه --- تجدیدنظر وارد است استدلال شعبه بدوی مبنی براینکه « برابر مواد 632 و.... ق - آ- د - م ارجاع امر به داوری یاتوافق به داوری باید صراحت در قرارداد پیش بینی ولحاظ گردد درحالی که در قرارداد 78/10/27 چنین صراحتی وجود ندارد وعبارت مندرج در ماده 9 قرارداد را نمی توان قرارداد داوری تلقی نمود، ماده 9 چنین است «در صورت بروز هرگونه اختلاف در تغییر وتفسیر ویااجرای مواد قرارداد موضوع از طریق مذاکره فیمابین نمایندگان تام الاختیار طرفین حل و فصل ودرغیر این صورت نظر واحد حقوقی سازمان عمران ومسکن بنیاد ملاک عمل قرارخواهد گرفت وطرفین حق اعتراض رااز خود سلب می نمایند »; این بند شامل چند قسمت است 1 - در صورت بروز اختلاف ابتداء باید طرفین نمایندگان خود را معرفی و سعی در حل وفصل موضوع از طریق مصالحه شود 2 - اگر حل وفصل نگردید واحد حقوقی سازمان عمران ومسکن بنیاد، نظریه اش فصل الختام به عنوان داور مرضی الطرفین است، ضمن اینکه طرفین حق اعتراض به نظریه داوری واحد حقوقی که اصولا رئیس واحد حقوقی است را از خود سلب نموده‌اند پس اعتراض به رای داوری وجاهت قانونی نداشته و می‌بایست قراررد دعوی صادرگردد زیرا طبق عمومات قانون آیین دادرسی مدنی طرفین می‌توانند با توافق نظریه کارشناس وداور را قطعی وحق اعتراض را از خود سلب نمایند.این توافق وقرارداد طبق ماده 10 قانون مدنی صحیح ومعتبر است.مضافا اینکه استدلال شعبه محترم بدوی مبنی بر اینکه حتما باید واژه داوری شرط شده در قرارداد آمده باشد درحالی که چنین استدلالی صحیح نیست و.... لذا پیشنهاد اعمال ماده 18 - اصلاحی را نموده‌اند که پس از موافقت ریاست محترم قوه قضائیه باتجویز اعاده دادرسی پرونده به دیوان عالی کشور ارسال وبه این شعبه ( 23 ) ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای احمدی مستشارشعبه ودقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:

با توجه به محتویات واوراق پرونده محاکماتی ولحاظ گزارشهای تهیه شده از ناحیه قضات محترم کمیسیونهای 2 و 6 حوزه معاونت قضایی قوه قضائیه وعنایت به مفادبند 9 قرارداد شماره 1180/1 الف ش مورخ 87/10/27 تنظیمی بین شرکت آزاد راه بندر شهید رجائی وآقای ح. ب. درملاک عمل قراردادن نظریه واحدحقوقی سازمان عمران و مسکن بنیاد در حل و فصل اختلاف فیمابین در صورت بروز اختلاف بین متعاملین و سلب حق اعتراض نسبت به نظریه واحد حقوقی سازمان مذکور از ناحیه طرفین والتفات به مفاد نظریه شماره 9/26/42781 - 80/11/06 سرپرست دفتر نماینده معاونت حقوقی سازمان عمران ومسکن به عنوان داور مرضی الطرفین، ایراد عنوان شده از ناحیه قضات محترم معاونت قضایی قوه قضائیه که فوقا به نحو مشروح منعکس گردیده وبر مبنای آن ایرادات دادنامه معترض عنه مخدوش اعلام شده است وارد می‌باشد وبا توجه به نظریه ریاست محترم قوه قضائیه مبنی بر تجویز اعاده دادرسی ومستندا به ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 ، دادنامه های صادره به شماره 590 - 91/08/01 صادره از شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی بابلسر وشماره 262 - 92/03/06 شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان مازندران نقض وبه جها ت اشعاری وفصل الختام بودن نظریه واحد حقوقی سازمان عمران ومسکن بنیاد، دعوی مطروحه از ناحیه خواهان اولیه فاقد وجاهت بوده وقرار رد دعوی نامبرده صادر می‌گردد. خ الف

شعبه بیست وسوم دیوان عالی کشور یعقوب انصاری (رئیس) موسی جعفری(مستشار)