صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/09/03
برگزار شده توسط: استان هرمزگان/ شهر بندر عباس
موضوع
دادگاه صالح به رسیدگی دعاوی غیر منقول
پرسش
موضوع دعوایی که خواسته آن الزام به ساخت یا تکمیل یک بنا باشد منقول است یا غیرمنقول و چنانچه قرارداد فیمابین در بندرعباس منعقد ولیکن محل اجرای عملیات ساخت در شهرستان میناب باشد کدام دادگاه صالح به رسیدگی است؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، نظریه اکثریت مطلوب و مورد تایید هیات عالی است؛ با این توضیح که حسب رای وحدت رویه شماره 31 مورخ 1363/9/5 هیات عمومی دیوان عالی کشور مفاد ماده 12 قانون آیین دادرسی مدنی، رسیدگی به دعوی الزام به ساخت و تکمیل بنا در صلاحیت دادگاه محل وقوع ملک میباشد.
نظر اکثریت
موضوع دعوی الزام به تحویل مصالح ساختمانی نیست که حسب ملاک ماده 19 قانون مدنی منقول باشد بلکه موضوع احداث یک سازه بر روی عرصه مشخصی است که نتیجه دعوی مذکور در عالم خارج غیر منقول است چرا که این تعهد در عالم واقع به صورت مال غیر منقول به واسطه عمل انسان نمود خواهد یافت. لذا مشمول ماده 12 قانون آیین دادرسی مدنی بوده و صرفاً دادگاه محل وقوع مال غیر منقول (محلی که سازه باید احداث گردد) صالح به رسیدگی است. کما اینکه اگر بنا بر ارجاع امر به کارشناسی باشد و یا پرونده منتهی به صدور رای محکومیت به اجرای تعهد شود دادگاه محل اجرای تعهد بدون اعطای نیابت که سبب اطلاع دادرسی میشود اقدام خواهد نمود.
نظر اقلیت
موضوع دعوی منقول است زیرا خواسته الزام متعهد به انجام تعهدات بوده که در واقع بر ذمه یا بر عهده متعهد است و این موضوع با التفات به ماده 20 قانون مدنی منقول بوده و در فرضی که ناشی از قرارداد باشد طبق مواد 11 و 13 قانون آیین دادرسی مدنی علاوه بر دادگاه محل اقامت خوانده دادگاه محل انعقاد قرارداد یا دادگاه محل اجرای عقد نیز صالح به رسیدگی خواهد بود.