تکلیف دادگاه در فرض استناد به دادنامه های دیگر در دعوای طلاق

در تاریخ 1400/10/19 خانم م. ش. به طرفیت همسرش اقای ع. م. دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج ناشی از عدم پرداخت نفقه و سوی رفتار به نحو ایراد ضرب و جرح عمدی مکرر تقدیم نموده و تصویر دو فقره دادنامه متضمن محکومیت زوج به پرداخت نفقه از تاریخ 1400/06/07 لغایت اجرای حکم و نیز محکومیت زوج به پرداخت هفت فقره دین تعیین شده بابت صدمات بدنی عمدی وارده به زوجه را به پیوست دادخواست تقدیم نموده است. دادخواست مطروح حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد خانم ن. ا. وکیل پایه یک و مشاور حقوقی با تقدیم وکالتنامه از جانب خوانده (زوج) اعلام وکالت نموده است.در جلسه رسیدگی مورخ 1400/11/18 زوجین حضور یافته اند و زوجه و وکیل زوج هر یک لایحه دفاعیه ای تقدیم داشته اند که پیوست پرونده می‌باشد. در این جلسه زوجه (خواهان) اظهار داشت خواسته من طلاق است.اقای م. بیش از دو سال است.مرا رها کرده و هیچ اقدامی جهت بازگشت من به زندگی مشترک نکرده است.و چندین بار امادگی خود را جهت بازگشت به زندگی در دادگاه اعلام کرده ام خوانده اظهار داشت من حاضرم همسرم را برگردانم ولی ایشان حاضر به زندگی نیست فقط در ظاهر می گوید بر می گردم من مکانیک هستم و در *کار می کنم خواهان گفته است.هیچ منزل ندارد. و در *است. دادگاه قرار استماع شهادت شهود خواهان را صادر نموده و در جلسه مورخ 1400/12/07 از دو نفر گواه تعرفه شده از ناحیه خواهان در اوراق 36 و 37 پرونده استماع گواهی به عمل اورده و گواهان به اتفاق اظهار داشتند که زوج مدت دو سال است.زوجه را رها کرده و اصلا معلوم نیست کجا زندگی می کند و در *زندگی می کند و منزل مشترکی ندارد. و قبلا در منزل پدر زوج زندگی می کردند. و در این دو سال هیچ اقدامی جهت بازگشت همسرش انجام نداده است.و هیچ کس را دنبال ایشان نفرستاده است. وکیل زوج طی لایحه تقدیمی اعلام نموده که از ناحیه موکل نفقه زوجه تمام و کمال پرداخت گردیده و خواهان دلیلی بر عسر و حرج خود ارائه نداده و صدمات وارده به زوجه به شرح مندرج در دادنامه کیفری استنادی به هیچ وجه شدید نبوده و موکل همچنان منکر هرگونه ضرب و جرح می‌باشد. لذا تقاضای رد دعوی خواهان را نموده است. دادگاه به *ماموریت داده که در خصوص وضعیت اخلاقی و اجتماعی و شغلی زوج و ادعای زوجه مبنی بر ترک زندگی مشترک از سوی زوج و مهاجرت وی به خارج از استان و عدم تمایل وی به بازگشت به زندگی مشترک در ادرس متعلق به زوج در *تحقیقات لازم انجام و نتیجه را گزارش نماید. در گزارش مورخ 1400/12/09 مامورین انتظامی به نقل از اهالی محل اعلام گردیده که اقای ع. م. از وضعیت اخلاقی و اجتماعی خوبی برخوردار بوده و شغل نامبرده ازاد و در حال حاضر در *جهت کارگزی عزیمت نموده ولی ادرس دقیق محل کار و سکونت وی در *را در دسترس نداشتند و اعلام نمودند که نامبرده مدت چند ماه است.با خانمش دارای اختلاف خانوادگی بوده و جهت امرار معاش به *عزیمت نموده است.سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/12/17 با این استدلال که طی دادنامه شماره 1 *4 شعبه *حکم به الزام به تمکین زوجه صادر گردیده است.که دلالت بر عدم وجود هرگونه مانعی جهت بازگشت نامبرده به زندگی مشترک دارد. و به علاوه خوانده مطابق رسیدهای بانکی پیوست پرونده نفقه زوجه را به نحو مستمر پرداخت نموده است.و یک فقره دادنامه کیفری استنادی نمی‌تواند از مصادیق عسر و حرج زوجه محسوب گردد. زیرا صدمات وارده خفیف بوده و از طرفی هم استمرار سوی رفتار زوج به اثبات نرسیده است.و به علاوه حسب تحقیقات انجام شده از سوی مرجع انتظامی زوج دارای وضعیت اخلاقی و اجتماعی مناسبی برخوردار بوده و جهت کار و امرار معاش به *مراجعت نموده است.لذا به لحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه دعوی خواهان را غیرثابت تشخیص و حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. زوج در مهلت قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به دادنامه صادره تجدیدنظرخواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به مرجع تجدیدنظر شعبه *حسب الارجاع در وقت فوق العاده به موضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره *مورخ 1401/02/24 اعتراض تجدیدنظرخواه را غیرموجه و دادنامه تجدیدنظرخواسته را موافق موازین قانونی تشخیص و به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی تجدیدنظرخواه دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 1401/02/31 به زوجه ابلاغ شد و نامبرده در تاریخ 1401/03/10 با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.لوایح طرفین به هنگام شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:

فرجام خواهی خانم م. ش. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1401/02/24 شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/12/17 اصداری از شعبه *که به موجب ان به لحاظ عدم اثبات و احراز عسر و حرج زوجه در استمرار زوجیت حکم بر بطلان دعوی طلاق خواهان (فرجام خواه) صادر گردیده است. با توجه به جامع اوراق پرونده مالا وارد و موجه است. زیرا، زوجه فرجام خواه به علت عسر و حرج ناشی از عدم پرداخت نفقه از سوی زوج و سوی رفتار وی به نحو ایراد ضرب و جرح عمدی مکرر و بلاتکلیفی دو ساله خود و عدم اقدام زوج جهت بازگشت او به زندگی مشترک اعلام نموده و مستند ادعای وی دادنامه شماره *مورخ 1400/09/20 صادره از شعبه *متضمن محکومیت زوج به پرداخت نفقه زوجه از تاریخ 1400/06/07 و دادنامه کیفری شماره *مورخ 1399/12/12 صادره از شعبه *متضمن محکومیت زوج به پرداخت هفت فقره دیه بابت صدمات بدنی عمدی در حق زوجه می‌باشد. از انجاییکه وکیل زوج به شرح لوایح دفاعیه تقدیمی ضمن ارائه چند فقره فیش بانکی اعلام نموده که زوج نفقه زوجه را پرداخت نموده و صدمات وارده به زوجه شدید نبوده و نمی‌تواند موجب عسر و حرج زوجه باشد. و از طرفی هم زوجه به تمکین محکوم گردیده و منزل مسکونی و اثاث البیت جهت زندگی مشترک فراهم می‌باشد. و موکل علاقه قلبی به همسرش داشته و به دفعات از زوجه تقاضای بازگشت به زندگی مشترک نموده است.که این اظهارات وکیل زوج با مفاد دادنامه صادره در مورد نفقه زوجه به شماره فوق الذکر مغایرت دارد. و مفاد دادنامه مذکور حاکیست که زوجه پس از صدور حکم تمکین علیه او جهت تمکین از زوج اعلام امادگی نموده لیکن زوج مقدمات اجرای حکم تمکین از حیث تهیه مسکن مناسب را فراهم ننموده است.و بهمین علت نیز زوجه علیرغم صدور حکم تمکین علیه او ناشزه قلمداد نشده و زوج به پرداخت نفقه زوجه محکوم گردیده است.و از طرفی هم گزارش تحقیق محلی انجام شده از سوی مامورین انتظامی و نیز مودای گواهی گواهان زوجه حاکیست که زوج در حال حاضر در *محل زندگی مشترک زوجین حضور نداشته، بلکه به *مهاجرت نموده و از ادرس محل کار و سکونت وی هم در *کسی مطلع نمی‌باشد. لذا جهت روشن شدن موضوع و احراز صحت و سقم ادعای طرفین و رفع ابهامات موجود اقتضای داشته که دادگاه محترم پرونده های محاکماتی مربوط به نفقه و تمکین موضوع دادنامه شماره *مورخ 1400/03/05 (صفحه 29 پرونده) و پرونده کیفری موضوع دادنامه فوق الاشعار و هم چنین پرونده های اجرایی مربوط به نفقه و تمکین را از مراجع ذیربط مطالبه و پس از وصول خلاصه مفید هر یک از ان ها را در صورتمجلس منعکس و تصویر اوراق موثر انها را استخراج و ضمیمه پرونده تحت امر نموده و در پرونده های اجرایی بررسی و معلوم گردد. که ایا زوج نفقه مورد حکم استحقاقی زوجه را به نحو کامل پرداخت نموده است.یا خیر؟ و پرداخت نفقه در چه تاریخی بوده است.و در پرونده اجرایی تمکین هم بررسی و معلوم گردد. که ایا بعد از صدور حکم تمکین و قطعیت ان زوج جهت اجرای حکم، دادخواست صدور اجراییه نموده و نیز با تهیه مقدمات تمکین و تهیه منزل مناسب اقدامات اجرایی را جهت بازگشت زوجه به زندگی مشترک تعقیب نموده است.یا خیر؟ و ایا در این پرونده امادگی خود را جهت اجرای حکم تمکین و بازگشت به منزل زوج اعلام داشته است.یا خیر؟ و در صورت مثبت بودن پاسخ از سوی واحد اجرای احکام در خصوص مورد چه اقدامی صورت گرفته است.و هم چنین در پرونده کیفری هم میزان و مقدار و کیفیت صدمات بدنی وارده به زوجه بررسی و معلوم و تصویر گواهی پزشکی قانونی پیوست پرونده گردد. و به علاوه چون زوج در جلسه دادرسی مورخ 1400/11/18 اعلام نموده که حاضرم همسرم را برگردانم لذا به نحو مقتضی تحقیق و بررسی گردد. که ایا زوج در حال حاضر در *دارای منزل مسکونی مناسب و در شان زوجه جهت ادامه زندگی مشترک می‌باشد. یا خیر؟ و عندالاقتضا هم جهت احراز اینکه ایا منزل تهیه شده منزل مستقل و مناسب و در شان زوجه می‌باشد. یا خیر؟ به نحو ممکن از ان بازدید و معاینه به عمل اورده و انگاه پس از انجام اقدامات مذکور و هر اقدام دیگری که به تشخیص دادگاه در مقدرات دعوی مطروحه و احراز صحت و سقم ادعای طرفین موثر بوده باشد. و سرانجام براساس نتایج حاصله و لحاظ دیگر قرائن موجود در پرونده نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در وضعیت فعلی به علت نقص تحقیقات قابلیت ابرام نداشته، لهذا مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض ان رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌گردد. تا پس از تکمیل تحقیقات به شرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رای شایسته اقدام نماید.

شعبه *

رئیس شعبه:ح. ع. مستشار:ح. م. ه. مستشار:م. ح. م.