صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1391/03/04
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر گلوگاه
موضوع
تکلیف زوجه به ارائه دلیل براساس تقدم ظاهر بر اصل در تقاضای مطالبه نفقه
پرسش
زنی با تقدیم دادخواست به طرفیت شوهرش، مطالبه نفقه برای مدت دو سال را تقاضا کرده و مرد در مقام دفاع اظهار داشت که به تدریج، نفقه زن پرداخت شده است و به سکونت زن در منزل خود و زندگی مشترک استناد کرده است. به عنوان قاضی رسیدگیکننده به پرونده چه تصمیمی اتخاذ خواهید کرد و کدام یک از زن و شوهر را در این اختلاف مدعی میدانید؟
نظر هیئت عالی
چنانچه زن و مردی در زندگی مشترک، سالها در آرامش و بدون طرح دعوی مطالبه نفقه اعم از جزایی یا مدنی در کنار یکدیگر زندگی کنند، ظاهر و عرف، دلالت بر تأمین مایحتاج ضروری این زندگی مشترک را دارد و چنانچه زوجه برخلاف این ظاهر ادعایی داشته باشد باید با ارائه دلیل آن را ثابت کند؛ چرا که در ظاهر و به طور متعارف، تحمل زندگیِ خلاف آن را که بدون پرداخت نفقه باشد نخواهد داشت. بنابر مراتب، نظر اکثریت: تأیید میشود.
نظر اتفاقی
هر چند به موجب اصل عدم، شوهر باید مدعی باشد و برای اثبات ادعای خود دلیل ارائه دهد؛ ولی از آنجایی که سکونت زوجین در یک منزل و زندگی مشترک آنها ظهور در پرداخت نفقه دارد، در تعارض بین اصل و ظاهر، ظاهر که در زمره امارات است و یک نحو کاشفیت به موقع دارد؛ مقدم بر اصل است و بر حکم ظاهری ناشی از اجرای اصل حکومت میکند. بنابراین، زن در چنین اختلافی مدعی و مکلف به ارائه دلیل است و در صورت عدم ارائه دلیل، محکوم به بیحقی خواهد بود.