بسمه تعالی
هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: ه ت/ 0300055 شماره دادنامه سیلور: 140431390002920299 تاریخ:1404/11/12
شاکی: آقای جمشید یوسفی
طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 4 دستورالعمل ثبت نامه مجموعه آزمون های مهندسی ساختمان
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
4- اعتبار قبولی آزمون ها
اعتبار قبولی در کلیه آزمون های مهندسی، کاردانی و معماران تجربی حداکثر به مدت 3 سال از تاریخ برگزاری آزمون می‌باشد. لذا ضروری است قبول شدگان در آزمون مذکور در مهلت تعیین شده نسبت به اخذ پروانه اشتغال به کار مهندسی خود اقدام نمایند. در غیر این صورت صدور پروانه اشتغال به کار منوط به شرکت و قبولی در آزمون بعدی خواهد بود.
تذکر: قبولی آزمون کسانی که در زمان ثبت نام فاقد شرایط لازم برای دریافت پروانه باشند کان لم یکن تلقی می‌گردد.
آزمون های ورود به حرفه مهندسان و کاردان های فنی ساختان در کلیه رشته ها فقط در پایه 3 به صورت تستی برگزار می‌گردد و ارتقاء پایه طبق آییننامه اجرایی قانون ودستورالعمل های ابلاغی صورت می‌گیرد.
آزمون تعیین صلاحیت حرفه ای معماران تجربی در پایه های 1، 2 و 3 به صورت تستی برگزار می‌گردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
به موجب ماده 4 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مقرر شده شرایط و ترتیب صدور، تمدید، ابطال و تغییر مدارک صلاحیت حرفه ای و حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال دارندگان پروانه به موجب آییننامه تعیین خواهد شد و در آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی نیز اعتبار زمانی برای گواهی قبولی در آزمون ورود به حرفه مهندسی پیش بینی نشده است. لذا مصوبه مغایر مواد 4 الی 32 آییننامه و اصل 14 قانون اساس است.
پاسخ طرف شکایت:
وزارت راه و شهرسازی به موجب لایحه تقدیمی اجمالاً اعلام نموده به موجب مواد 11، 21، 23، 26، 28، 29 و 33 آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی ساختمان امتیازات گسترده ای به وزارت راه و شهرسازی در خصوص تدوین ضوابط و دستورالعمل های مورد نیاز اعطا شده است و بر اساس تبصره ماده 33 این آییننامه مقرر شده اختیار تغییر ضوابط هر سه سال یکبار به وزارت راه داده شده است. همچنین بر اساس مواد 7، 8، 11، 12، 14، 21، 28، 29، 33، 39، 57، 73 و 117 این آییننامه اختیار تعیین حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال به کار مهندسی و طبقه بندی صلاحیت هر یک از گروه های ساختمان و برگزاری آزمون و طرح سیوال و اعلام قبولی و غیره به وزارت راه و شهرسازی اعطا شده است.
به موجب اصول 85 و 138 قانون اساسی نیز هر یک از وزرا اختیار تصویب آییننامه و بخشنامه را دارد. ضمناً موضوعات مشابه قبلاً در هیات عمومی رسیدگی شده و به موجب آرای 554 مورخ 1390/12/08 و 264 مورخ 1390/06/21 توسط هیات عمومی رد شده است. (موضوع رای 554 کسر یک نمره در مقابل 3 غلط در آزمون و موضوع رای 264 ابطال مواد 2، 11 و 12 آییننامه در خصوص ارتقای دانش دارندگان پروانه اشتغال به کار مهندسی و لزوم حضور در کلاس‌‌های آموزشی و سمینارها است)
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
بر اساس ماده 42 قانون نظام مهندسی ساختمان (اصلاحی 1390/03/31) وزارت راه و شهرسازی مکلف است حداکثر ظرف شش ماه نسبت به تهیه آیین نامه های اجرایی این قانون اقدام نماید. هیات وزیران در جلسه مورخ 1375/11/17 بنا به پیشنهاد شماره 15079/100 مورخ 1375/09/28 وزارت مسکن و شهرسازی و به استناد ماده (42) قانون اخیرالذکر آییننامه اجرایی قانون یاد شده را تصویب کرده است؛ بر اساس ماده 123 این آییننامه دستورالعملهای موضوع مواد این آییننامه ظرف شش ماه به وسیله وزارت مسکن و شهرسازی تهیه و ابلاغ میشود و در موارد سکوت یا ابهام در نحوه اجرا یا اعمال مواد آییننامه یا دستورالعمل های مربوط طبق نظر وزیر مسکن و شهرسازی عمل خواهد شد. با عنایت به اینکه به موجب بند (1) ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی سال 1402رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز یا سوءاستفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص میشود از جمله حدود صلاحیت و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به مراتب مذکور هیات تخصصی با اتفاق آراء معتقد است تعیین مدت اعتبار قبولی از تاریخ برگزاری آزمون در مقررههای مورد شکایت در راستای احکام مواد 11، 21، 26، 28 و 123 آییننامه اجرایی قانون نظام مهندسی بوده و مغایرتی نیز با قانون ندارد از این رو و مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 10/02/1402) رای به رد شکایت صادر میشود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است.
سپهریکیا
نایب رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی