تاریخ دادنامه قطعی: 1400/03/25
پیام: زوجه حق دارد تا پرداخت مهریه از حق حبس استفاده نماید بنابراین نمی توان دعوای طلاق او به جهت عسر و حرج را بدین دلیل که زوجه خود عامل عسر و حرج است، نپذیرفت زیرا از حقوق قانونی خود استفاده مینماید و عدم پرداخت مهریه و استفاده از حق حبس مشکلاتی است که زوج باعث آن میباشد.
خلاصه جریان پرونده:
د ر این پرونده م. ح. س. ا. به وکالت از ش. ز. چ. در مورخه 99/8/29 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به لحاظ عسر و حرج و کراهت بوجود امده به طرفیت ع. ن. طرح دعوی نموده است. و اعلام کرده موکله در 94/3/26 با خوانده ازدواج نموده است. استشهادیه ارائه شده ص 10 پرونده حاکی است.که زوج خواهان را بیش از 5 سال رها نموده و با انتقال اموال خود به دیگران مانع از پرداخت مهریه شده است. شعبه *در 99/9/26 تشکیل جلسه داده (با حضور قاضی مشاور) است. وکیل خواهان به مفاد دادخواست اشاره نموده و اینکه علیرغم گذشت 5 سال از ازدواج موکل دوشیزه است. موکل درخواست مهریه ونفقه نموده است. و اقساط نفقه و مهریه را با تقسیط و اعسار هم نمی پردازد. و حکم جلب وی صادر شده است. شهود هم حاضر به شهادت هستند خوانده گفته زندگی مشترک شروع نشده است. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور زوج اعلام کرده ایشان حاضر به طلاق نیست. داور زوجه نظر به عدم امکان سازش داده است.ص 36 . قاضی مشاور نظر به بطلان دعوی زوجه داده است.ص 38 ) دادگاه به موجب دادنامه شماره * 99/10/18 با این استدلال که زوجه خود عامل عسر وحرج با استفاده از حق حبس میباشد. حکم بر بطلان دعوی با توجه به نظر قاضی مشاور صادر نموده است. اقای م. ح. س. ا. به وکالت از ش. ح. ز. چ. نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. واعلام کرده موکله 340 سکه از مهریه را به دلیل کراهت بذل مینماید. (مهریه 414 سکه است) شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخه 99/12/16 دادنامه بدوی را تایید نموده است.اقای م. ح. س. ا. به وکالت از ش. ح. ز. چ. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت میگردد. زوجه بذل را به 405 سکه از مهریه افزایش داده است.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 99/12/16 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجامخواهی اقای م. ح. س. ا. به وکالت از ش. ح. ز. چ. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/12/16 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر وحرج صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا مستند عسر و حرج اعلامی زوجه 1 - بلاتکلیفی ایشان به مدت بیش از 5 سال از زمان عقد و عدم شروع زندگی مشترک توسط زوج و مضافا عدم پرداخت نفقه در حالت عادی و پرداخت ان پس از الزام و مضافا کراهت بوجود امده میباشد. ثانیا در مورد عدم تشکیل زندگی مشترک قطعا زوج باید مقدمات زندگی را فراهم نماید. از طرفی زوج با تحقق عقد مکلف به پرداخت مهریه و نفقه است. وزوجه نیز حق دارد. تا پرداخت مهریه از حق حبس استفاده نماید. بدیهی است.که عدم پرداخت مهریه واستفاده از حق حبس مشکلاتی است.که زوج باعث ان میباشد. وزوجه از حق قانونی خود استفاده نموده است. ثالثا اینکه زوج حتی در پرداخت نفقه خود به حالت معمول خودداری نموده در دو مرحله به استناد احکام مورخه 96/11/24 و 98/5/25 به پرداخت نفقه زوجه از 95/3/23 لغایت 96/1030 و 98/1/1 لغایت 98/8/23 محکوم گردیده و پس از الزام و صدور حکم جلب وادعای اعسار از پرداخت تقاضای تقسیط نفقه را نموده است. قطعا برای زوجه ای که باید جهت دریافت نفقه جاری ومعوقه خود به محاکم مراجعه و با الزام زوج ان هم نفقه را با تقسیط دریافت نماید.، عسر و حرج ایجاد میشود. رابعا اینکه زوجه اعلام کراهت نموده و از تعداد 414 سکه از مهریه خود 405 سکه را به دلیل کراهت بذل نموده است. و دادگاه در خصوص کراهت ایشان که خود از مصادیق بارز عسر وحرج میباشد. مطابق ماده 1146 قانون مدنی رسیدگی واعلام نظر ننموده است. خامسا اینکه داوران و شورای حل اختلاف نیز نتوانسته اند سازش ایجاد نمایند و دادگاه مطابق ماده 27 قانون حمایت خانواده در جهت رد نظریه داوران که با جدایی طولانی جسمانی زوجین نیز انطباق دارد. مستدلا اعلام نظر ننموده است. لذا مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع مینماید./ا 400/3/31
شعبه *
رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.