تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/05
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورتی که با توجه به مدت عقد موقت، میزان مهریه و نحوه روابط زوجین، ادامه رابطه زوجیت برای زوجه با حرج شدیدی همراه باشد، دادگاه میتواند زوج را ملزم به بذل باقیمانده مدت کند. زیرا ادله قاعده حرج مطلق بوده و در هر دو نوع عقد دائم و موقت حکومت دارد.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/10/05
خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 1393/11/19 خانم س. ن. به استناد تصویر مصدق سند عادی ازدواج به تاریخ 1391/08/22 وشهادت شهود و پرونده شماره 290 شعبه --- به طرفیت آقای س. ت.ص. مبنی بر الزام خوانده به بذل مدت متعه (الزام به بذل مدت صیغه نامه) تقدیم میدهدو توضیح میدهد اینجانب متولد سال 1362 هستم وطی صیغه نامه به شماره 191 - مورخ 91/8/22 با مهریه 5 عدد سکه تمام بهار آزادی عندالاستطاعه به عقد موقت خوانده درآمدم چون پدرم موافق این ازدواج نبود وی پیشنهاد مدت را 6 ماه را کرد که موافقت کردم در روز 91/8/22 خوانده بهمراه سردفتر به جلوی درب محل کار اینجانب آمدند و خودرو متعلق به سردفتر بوده و صیغه نامه مذکور که سفید بوده از من امضا گرفت دستور بوده 6 ماهه باشد و بدلیل اعتمادم، آن را نخوانده امضا کردم بعد چند روز من متوجه شدم ولی خوانده گفت سر دفتررا پیدا میکنم و آن را ابطال می کنم بعد از چندمدت شوهرم درسال 93 خوانده به من اتهام نامشروع واردکرده وقتی رفتیم دادسرای ویژه ارشاد صیغه نامه که مدعی شد آن را ابطال نموده ابراز که منجر به قرار منع پیگرد من شده است و آنجا متوجه شدم که شوهرم با سر دفتر تبانی کرده است و حق بذل مدت از طرف من سلب شده بود این امر برای خودم و خانواده ام ناراحتی روحی و روانی پیدا کرده است و به اتهام ناروائی به من وارد نموده است و فریبی که در تنظیم صیغه نامه انجام شده مرا در عسرو حرج قرار داده و در صورت لزوم گواهان خود را می آورم و به استنادمذکور و قوانین بذل مدت صیغه نامه مورد تقاضایم میباشد پرونده برای رسیدگی به شعبه --- دادگاه خانواده تهران ارجاع میشود. بانوان سمیرا سیدی و ملیکا فاتح وکیل پایه یک دادگستری با تقدیم وکالتنامه خود را وکیل آقای س. ت.ص. معرفی می کنند دادگاه در تاریخ 93/12/23 با حضور طرفین و وکیل خوانده تشکیل جلسه میدهد و خواهان اظهار میدارد تقاضا به شرح دادخواست است زوج اظهار میدارد ادعای خواهان در مورد نوشته سفید امضا باید اثبات شود و موضوع باید از جهت کیفری بررسی شود. بعدا لوایح خود را تهیه و تقدیم می کند، زوجه اظهار میدارد من هم بعدا در مورد دعوا مطرح شده لایحه ای تنظیم خواهم کرد. وکیل خوانده و خواهان طی لوایح پیوست پرونده تقاضای بررسی موضوع را می نمایند. دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و با شرح دعوای خواهان و میزان مهریه و مدت عقد نکاح موقت استدلال میکند فقهای عظام در مورد عقد 99 ساله اظهار نظر نمودند و از جمله آیت اله فاضل لنگرانی توضیح داده اند چنانچه عسر و حرج زوجه احراز شود حاکم شرع میتواند مدت عقد موقت را بذل کند و فرقی بین عقد دائم و موقت نیست. آیت اله موسوی اردبیلی و آیت اله نوری همدانی و مقام معظم رهبری همین عقیده داشته اند که در صورت عسر و حرج فرقی بین عقد دائم و موقت نبوده و حاکم شرع میتواند مدت عقد موقت را بذل و شوهر را وادار به بخشش مدت نماید لذا دعوای خواهان را با توجه به مدت عقد موقت 99 سال و خوانده به بذل مدت را تقاضا مینماید. و زوج به هیچ نحو حاضر به بذل مدت نباشد دادگاه از باب (الحاکم ولی الممتنع) مدت باقیمانده را به زوجه هبه و بذل می کند. و علقه زوجیت بین طرفین بدینوسیله منحل میشود. پس از ابلاغ آقای س. ت.ص. نسبت به آن تجدیدنظر خواهی می کند آقای م. م. وکیل پایه یک دادگستری با تقدیم وکالتنامه خود را وکیل خوانده معرفی می کند. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران در تاریخ 1394/07/25 با حضور وکیل تجدیدنظرخواه و تجدیدنظرخوانده تشکیل جلسه می دهد. وکیل زوج اظهار میدارد موکل هیچ گونه سوء رفتاری نداشته است و قادر تادیه (نفقه زوجه) است و نفس انتفاع و نکاح طبق توافق طرفین است. زوجه اظهار میدارد تجدیدنظرخواه از مدت عقد موقت سوءاستفاده کرده است و به من تهمت روابط نامشروع زده که منتهی به قرار منع تعقیب شده است و آبرو و اعتبار مرا برده است. در مدت 99 سال باید گرفتاری وضعیت موجود را تحمل نمایم و به هر کسی بگوئید آن را قبول ندارد و برایم مشکل بوده و مرا در عسر و حرج قرار داده است. دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1394/07/27 به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی آن را تایید و استوار مینماید. رای در تاریخ 1394/08/07 به وکیل زوج ابلاغ و آقای م. م. وکیل نامبرده در تاریخ 1394/08/27 نسبت به آن فرجامخواهی کند که پرونده پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع میگردد. لوایح طرفین در زمان قرائت گزارش و شور مطالعه خواهد گردید. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای قدرت اله طیبی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
نظر به مندرجات پرونده و مدت عقد موقت و میزان مهریه و ادعای زوجه مبنی بر اتهام وارده بوی مبنی بر رابطه نامشروع و صدور قرار منع تعقیب با رد نظرات متعدد آیات عظام مبنی بر بذل بقیه مدت عقد نکاح از طریق حاکم شرع به لحاظ عسر و حرج و اینکه قاعده حرج در عقد دائم و نکاح موقت حکومت دارد و اظهارات زوجه در جلسات دادرسی دادگاه بدوی و دادگاه تجدیدنظر استان تهران، اعتراض فرجامخواه وارد نیست و رای دادگاه بنا به مندرجات آن و دلائل منعکس در آن و رعایت تشریفات دادرسی، مخالف قانون نمیباشد فلذا رای فرجامخواسته به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ابرام و پرونده اعاده میگردد.
شعبه --- دیوانعالی کشور- رئیس و مستشار
قدرت اله طیبی - حیدرعلی حیدری