تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/05
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: چنانچه تقاضای طلاق زوج ناشی از تخلف زن از وظایف خود یا سوء اخلاق وی نباشد، پرداخت هزینه کارشناسی مربوط به تعیین میزان دارایی زوج جهت اعمال شرط تنصیف، بر عهده زوج است و زوجه تکلیفی نسبت به آن ندارد.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/10/05
خلاصه جریان پرونده
پیرو گزارش مورخ 1393/09/29 این شعبه: در تاریخ 92/5/27 خانم ها سارا عسکریان مقدم زنجانی و سمیرا پهلوانی به وکالت از آقای الف. الف.ن. به استناد تصاویر سند ازدواج شماره 3866 وکالتنامه به شماره 054880 و شناسنامه دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به درخواست زوج به طرفیت خانم م. ب.ن. تقدیم و چنین توضیح میدهند موکل اینجانب به موجب سند ازدواج به شماره ترتیب 3866 که تصویر آن پیوست دادخواست تقدیم گردیده در تاریخ 1375/03/18 با خوانده ازدواج نموده که حاصل این ازدواج دو فرزند میباشد و در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نمیباشد لذا صدور گواهی عدم امکان سازش به استناد ماده 1133 جهت اجرای صیغه طلاق مورد استدعاست پرونده جهت رسیدگی به شعبه --- دادگاه خانواده ونک تهران ارجاع میشود شعبه مذکور در تاریخ 1392/06/31 با حضور احد از وکلای خواهان به نام خانم سمیرا پهلوانی علمداری و در غیاب خوانده تشکیل جلسه میدهد وکیل حاضر اظهارداشت طبق دادخواست تقدیمی موکل تقاضای صدور حکم طلاق را ازآن مقام محترم دارد در خصوص حقوق مالی زوجه طبق دستور دادگاه عمل خواهد شد - سایر عرایض به شرح درخواست است در ضمن با وجود توصیه های اینجانب و همکارم خانم عسگریان با موکل ایشان اصرار به طلاق دارند و لذا سازش با همسرشان از نظر اینجانبان فعلا مقدور نمیباشد دادگاه پس از استماع اظهارات وکیل خواهان قرار ارجاع امر بداوری را صادر میکند و نیز زوجین جهت داوری به واحد داوری معرفی میکند داوران زوجین طی نظریه مورخ 1392/08/06 نظریه خود را به دادگاه تقدیم میکنند (ص 23 پرونده) دادگاه در تاریخ 92/8/26 در وقت فوق العاده تشکیل جلسه میدهد و با بررسی پرونده ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه غیابی شماره 1275 - 92/8/29 ضمن شرح دعوای خواهان چنین رای میدهد با توجه به مدارک ارائه شده رابطه زوجیت بین طرفین به سبب عقد دائم نکاح محرز است و از طرفی مساعی دادگاه و داوران منتخب جهت صلح و سازش بین زوجین و ترغیب زوج به ادامه زندگی مشترک موثر واقع نشده و خواهان همچنان اصرار بر طلاق دارد -لذا دادگاه مستندا به ماده 1133 قانون مدنی و ماده 26 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 گواهی عدم امکان سازش بین زوجین موصوف را صادر و اعلام مینماید نوع طلاق با توجه به سن زوجه که متولد 1333 میباشد بائن به علت یائسگی است و در خصوص مسائل مالی فیمابین با توجه به عدم حضور زوجه و عدم درخواستی از ناحیه وی دادگاه با تکلفی مواجه نمیباشد در صورت وقوع طلاق زوجه میتواند حقوق خود را با تقدیم دادخواست جداگانه مطالبه نماید اعتبار اجرایی این رای تا سه ماه پس از قطعیت آن میباشد پس از ابلاغ رای خانم م. ب.ن. نسبت به آن اعتراض و درخواست واخواهی می کند و در دادخواست عنوان میکند همسرش محجور است برای تقدیم دادخواست نیاز به قیم دارد ضمنا در صورت صدور طلاق تقاضای مطالبه حقوق قانونی خویش اعم از مهریه به نرخ روز اجرت المثل ایام زوجیت و نفقه معوقه را دارد با تقاضای طلاق نیز مخالف است دادگاه در تاریخ 92/10/7 با حضور وکیل خواهان و زوجه تشکیل جلسه میدهد واخواه در صورت صدور حکم تقاضای حقوق را نموده است و وکیل واخوانده توضیح داد موکل حاضر به پرداخت حقوق زوجه میباشد و در جلسه مورخ 92/11/6 مجددا اظهار داشت حقوق خود را مطالبه مینماید مهریه ام در سال 1356 ازدواج اول پنجاه هزار تومان که طلاق واقع شده و مجددا ازدواج کردیم در سال 1374 یا 1375 همان پنجاه هزار تومان مهریه ام بود و مهریه را به نرخ روز میخواهم اجرت المثل کارهای ایام زوجیت 18 ساله را می خواهم و اجرت المثل ایام زوجیت قبلی را مطالبه میکنم در خصوص نفقه ایشان نفقه ها را پرداخت کرده اند لکن چون خانه در واقع متعلق به من است و من فرهنگی و شاغل بودم بیشتر مخارج را من پرداخت می کردم و دادخواست نفقه داده ام - از جهیزیه چیزی باقی نمانده است زوج اظهار داشت مهریه خانم را بر مبنای ازدواج سال 74 پرداخت خواهم کرد و بابت اجرت المثل حاضر به پرداخت نحله طبق قانون می باشم در خصوص وسایل منزل حرفی ندارم دادگاه در تاریخ 92/11/12 در وقت فوق العاده تشکیل جلسه داده و با بررسی پرونده ختم رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 92/11/14 رای غیابی تایید مینماید و توضیح میدهد مهریه زوجه بر اساس سند ازدواج 220746 دفتر شماره 8 تهران مورخ 1375 به نرخ روز بر عهده زوج میباشد و مستندا به بند ب تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات طلاق مبلغ بیست میلیون تومان به عنوان نحله تعیین که بر عهده زوج است که پرداخت نماید و وسایل منزل نیز به زوجه تحویل داده میشود پس از ابلاغ رای اخیر زوجه نسبت به تقاضای تجدیدنظرخواهی میکند شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان تهران نسبت به موضوع رسیدگی و طی رای شماره --- - 93/1/15 دادنامه فرجام خواسته را قرار تلقی و با نقض آن پرونده جهت اظهار نظر بعدی در خصوص مهریه و نفقه جهیزیه و اجرت المثل زندگی مشترک و حضانت اطفال برابر ماده 29 قانون حمایت خانواده به دادگاه نخستین عودت می دهد شعبه --- دادگاه خانواده تهران مجددا در تاریخ 93/3/5 با حضور زوجه تشکیل جلسه میدهد و زوجه ضمن تکرار مطالب قبلی تقاضای مهریه به نرخ روز - نفقه معوقه - اجرت المثل و نصف اموال یعنی از چهار دانگ 2 دانگ خانه را خواستار گردیده است زوج نیز در پاسخ طی صورتجلسه مورخ مذکور توضیح داد - مهریه ایشان طبق گفته 500/000 تومان میباشد که به روز میشود پنج میلیون تومان چون از این جانب تمکین نداشته است سالیان سال بعد از رجوع اجرت المثل به این جانب تعلق نمی گیرد اموال تمام مال اینجانب بود منزل 2 دانگ مال این خانم بوده و 4 دانگ مال اینجانب نفقه این خانم طلاق خلع گرفته و دیگر نمیتواند مطالبه بکند دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 1393/03/19 توجها به رای صادره از ناحیه دادگاه تجدیدنظر استان تهران و با توجه به اظهارات طرفین ومطالب مطرح شده در صفحه 37 پرونده مستندا به ماده 29 قانون حمایت خانواده زوج را در صورت طلاق مکلف به تادیه مهریه زوجه طبق سند رسمی ازدواج و بر اساس نرخ روز مینماید و در مورد نفقه معوقه زوجه اظهار نموده که در این خصوص دادخواست جداگانه داده ام و در مورد جهیزیه چیزی باقی نمانده است و لکن وسایلی که خودم تهیه کرده ام میخواهم لذا وسایل مذکور باید به زوجه تحویل شود در خصوص اجرت المثل کارهای ایام زوجیت مستندا به بند ب تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371/12/21 که مطابق بند 8 ماده 58 قانون حمایت خانواده 1391 علیرغم نسخ قانون اصلاح بند ب تبصره 6 نسخ نشده است دادگاه با توجه به اوضاع و احوال اعم از سنوات زندگی و نوع کارهای انجام شده توسط زوجه و وسعت مالی و دارائی زوج مبلغ بیست میلیون تومان به عنوان نحله تعیین مینماید که برعهده زوج است که به زوجه پرداخت نماید - فرزند مشترک کبیرند و از حضانت خارجند پس از ابلاغ رای اخیر الذکر زوجه نسبت به آن اعتراض و تقاضای تجدیدنظرخواهی میکند شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان نسبت به موضوع رسیدگی و طی رای شماره --- - 1393/05/28 دادنامه تجدیدنظرخواسته عینا تایید میکند رای صادره در تاریخ 1393/06/26 به خانم مهر انگیز ب.ن. ابلاغ و مشارالیها در تاریخ 1393/07/14 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجامخواهی میکند پرونده پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال که جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع میگردد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای حیدرعلی حیدری عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره و به شرح ذیل و بین الهلالین مبادرت به صدور رای نموده و پرونده جهت ادامه رسیدگی به همان شعبه میفرستد: بر دادنامه فرجام خواسته ایراد وارد است زیرا متقاضی صدور گواهی عدم امکان سازش زوج میباشد و زوجه به شرح صورتجلسات دادگاه و لوایح تقدیمی تقاضای مطالبه حقوق خویش از جمله مهریه بنرخ روز محاسبه زمان اجرای صیغه طلاق، تنصیف اموال زوج اجرت المثل ایام زندگی مشترک و نفقه معوقه 000 را نموده است برابر ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 مجلس شورای اسلامی که در زمان صدور حکم حاکمیت داشته دادگاه مکلف بوده چنانچه برابر سند ازدواج بین زوجین شرط تنصیف مال برقرار شده باشد آن را بررسی و در صورت صحت ادعا زوجه و موجود بودن اموال زوج نسبت به آن اظهار نظر و اتخاذ تصمیم نماید زیرا شرط تنصیف مال در ضمن عقد لازم برقرار شده و زوج تعهد نموده با شرایط در آن با وجود اموال تا نصف دارائی خود را به زوجه واگذار نماید و علاوه بر آن نسبت به اجرت المثل ایام زوجیت برابر تبصره ماده 336 قانون مدنی تعیین تکلیف نماید هرچند دادگاه محترم بدوی راسا به استناد مقرر در بند 8 ماده 58 قانون حمایت خانواده از باب بخشش مبلغی را به عنوان نحله برای زوجه در نظر گرفته و مورد حکم قرار داده و دادگاه تجدیدنظر استان آن را تایید نموده است بنا به مراتب فوق و تکلیف قانونی دادگاه میبایستی از طریق کارشناسی نسبت به اجرت المثل زوجه در طول زندگی مشترک اقدام و در صورت عدم توفیق به سراغ نحله رفته و نسبت به موضوع اظهار نظر نماید - و ایضا در مورد نفقه معوقه ضرورت داشت دادگاه محترم پرونده ادعایی فرجام خواه را مطالبه و نتیجه آن را در پرونده درج مینمود و عند الاقتضاء با توجه به ادعای محجور بودن زوج توسط زوجه نظر پزشکی قانونی را در این خصوص اخذ میکرد لهذا در وضع فعلی رای فرجام خواسته نارسا و ناقص تشخیص و به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال 1379 دادنامه فرجامخواسته نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع میدهد.پس از اعاده پرونده به شعبه دوم دادگاه تجدید نظراستان تهران شعبه مذکور با توجه به تصمیمات این شعبه و جهات و موارد نواقص اعلامی در تاریخ 1393/12/05 تشکیل جلسه داده و با تعیین وقت رسیدگی طرفین را به دادرسی دعوت می کند ودر تاریخ 1394/02/08 با حضور زوجه و وکیل زوج تشکیل جلسه می دهد، زوجه اظهار داشت عرض مینمایم که تمامی حق و حقوق خودم را خواهان هستم در صورتی که تمام چهار دانگ منزل مسکونی که در آن با پسرم و دخترم و نوه ام زندگی می کنم را به من بازپس بدهد و هم چنین مدت 40 سال نگهداری بچه ها و کارکردن درخانه و معلمی بودن بنابر این در وجه اول صحت او را از نظر پزشک قانونی خواستارم چون او همه جا خود را خلبان معرفی نموده است - امیرآرین حتی در دادگاه 263 شعبه میدان ونک آقای قاضی محمد حیدری باید صحت روانی او ثابت شود بعد هم تمام نحله مهریه به نرخ روز ونفقه معوقه، سپس احد از وکلای زوج اظهار داشتند موکل اینجانب پیرو حدوث اختلافات فراوان با زوجه از جمله نگهداری گربه های خیابانی در منزل مشترک با وجود کهولت سن و بیماری ناگزیز به ترک منزل و اقدام به طرح دعوا طلاق گردیده است و حاضر به پرداخت حقوق قانونی زوجه از جمله مهریه و نفقه و اجرت المثل ایام زندگی مشترک از تاریخ 75/3/18 میباشد که تاریخ 75/3/18 تاریخ وقوع عقد دائم و مجددزوجین میباشد درضمن در صورت صلاحدید دادگاه جهت احراز عدم محجوریت نامبرده حاضر به مراجعه به پزشکی قانونی نیز میباشد، دادگاه در خصوص تنصیف دارائی ومطالبات مالی زوجه قرار جلب نظر کارشناس را صادرمیکند، پرونده مربوط به نفقه معوقه را مطالبه میکند - و آقای الف. الف.ن. ز جهت انجام معاینه پزشکی سازمان به پزشکی قانونی تهران معرفی مینماید - دادگاه پس از وصول پرونده استنادی خلاصه آن را در صورتمجلس مورخ 1394/06/03 درج می کند وتوضیح میدهد در تاریخ 1392/05/26 زوجین درشعبه --- شورای حل اختلاف چنین توافق نمودهاند که مبلغ 6/000/000 ریال ماهیانه از ناحیه زوج به زوجه پرداخت شود که بر همین مبناء گزارش اصلاحی طی دادنامه شماره --- - 1392/05/30 در باب نفقه معوقه صادرگردیده است - رئیس اداره پزشکی قانونی منطقه مرکزی تهران درپاسخ استعلام طی نامه شماره 1/31/6528 - 94/5/3 به دادگاه اعلام میکند از صاحب عکس آقای الف. الف.ن. فرزند ص. معاینه روان پزشکی به عمل آمد و به شرح زیر اظهار نظرمیگردد- با زوجه نیز مصاحبه شد، بر این اساس نامبرده درحال حاضر اختلاف روان پزشکی موجب فقدان قوه تمییز نداردو عمده اختلافات موجود ناشی از اختلال ارتباطی است و بدیهی است چنانچه زوجین هردو تمایل داشته باشند توصیه میشود به یک مرکز روان پزشکی دانشگاهی (درمانگاه روان پزشکی آیت الله طالقانی) جهت جلسات درمانی مراجعه نمایند. شعبه دوم در تاریخ 1394/06/03 در وقت فوق العاده تشکیل جلسه میدهد و با بررسی پرونده و ضمن انعکاس موارد نقص اعلامی این شعبه پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1394/06/11 چنین رای می دهد: با توجه به محتویات پرونده و تعیین وقت رسیدگی از طرفین مجددا دعوت که قبل از جلسه دادرسی مورخ 1394/02/08 خانمها سارا عسگریان مقدم و سمیه پهلوانی با ارائه وکالتنامه ای از ناحیه زوج اعلام وکالت نموده و درجلسه دادرسی شرکت نمودهاند زوجه درخواست معرفی زوج به پزشکی قانونی و تقاضای کلیه حق و حقوق قانونی شامل نحله مهریه به نرخ روز و نفقه معوقه رانموده است وکیل زوج اظهار داشت موکلش حاضر به پرداخت حق و حقوق قانونی زوجه بوده و زندگی مشترک آنان ازتاریخ 75/3/18 تاریخ وقوع عقددائم و مجددزوجین میباشد، دادگاه جهت بررسی وضعیت تنصیف دارائی وحقوق مالی زوجه با ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری به زوجه جهت واریز وجه کارشناسی اخطار گردیده که از تودیع هزینه کارشناس زوجه امتناع نموده است و با معرفی زوج به پزشکی قانونی طی شماره 1/31/6528 مورخ 1394/05/03 بعد از معاینه بالینی زوجین اظهار نمودهاند نامبرده درحال حاضر اختلاف روان پزشکی موجب فقدان قوه تمییز ندارد و عمده اختلافات موجود ناشی از اختلال ارتباطی است لذا با توجه به معلومات حاصله و مطالبه پرونده استنادی راجع به نفقه معوقه که طی گزارش اصلاحی تنظیمی درشعبه --- شورای حل اختلاف تهران ازتاریخ 1392/05/01 زوج متعهد گردیده که ماهیانه مبلغ 6/000/000 ریال را به عنوان نفقه درحق زوجه پرداخت نماید که گزارش اصلاحی مذکورقطعی و لازم الاجراء نظر به اینکه رای صادره مطابق با موازین شرعی و قانونی اصدار یافته و ایرادی از حیث شکلی وماهوی بر آن وارد نمیباشد استناد و استدلال محکمه محترم بدوی صحیح بوده از ناحیه تجدید نظرخواه ایراد و اعتراض مدلل وموثریکه موجبات نقض یا گسیختن دادنامه معترض عنه را درنظر دادگاه فراهم سازد به عمل نیامده است اما با توجه به ملاحظه پرونده استنادی از شعبه محترم --- شورای حل اختلاف تهران درباب نفقه معوقه دادنامه معترض عنه درخور اصلاح بوده و به استناد ماده 351 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امورمدنی مصوب 79/1/21 با اضافه نمودن پرداخت نفقه معوقه مطابق گزارش اصلاحی از تاریخ 92/5/1 ماهیانه مبلغ 6/000/000 ریال به عنوان نفقه معوقه و با توجه به اینکه زوجه نسبت به تودیع دستمزد کارشناس رسمی اقدام ننموده مبلغ 200/000/000 ریال به عنوان نحله مطابق با واقع بوده لذا مستندا به قسمت اخیر ماده 358 از همان قانون ضمن رد اعتراض معترض دادنامه معترض عنه را با اصلاح یاد شده در باب نفقه معوقه و ذکر نوع طلاق به بائن به جهت یائسگی زوجه تایید واستوارمینماید - این رای در تاریخ 1394/07/15 ابلاغ و خانم م. ب.ن. در تاریخ 1394/08/04 نسبت بآن اعتراض و تقاضای فرجامخواهی میکند پرونده جهت رسیدگی پس از جری تشریفات به دیوانعالی کشورارسال که به این شعبه ارجاع میگردد مشروح مفاد لایحه فرجامخواهی به هنگام ملاحظه گزارش قرائت خواهد شد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای حیدرعلی حیدری عضو ممیز واوراق پر ونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
بر دادنامه فرجام خواسته ایراد وارد است - زیرا نقص موجود به شرح دادنامه شماره --- - 1393/09/29 همچنان باقی است - زیرا متقاضی صدورگواهی عدم امکان سازش زوج میباشد - برابر ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 مجلس شورای اسلامی زوجه تقاضای مطالبه حقوق خویش از جمله شرط تنصیف مال را نموده است و وفق بند الف تصویر عقد نامه پیوست و چنانچه تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق و رفتار وی نبوده زوج موظف تا نصف دارائی موجود خود را که در ایام زناشوئی با او به دست آورده یا معادل آن را طبق نظر دادگاه بلاعوض به زوجه منتقل نماید - لهذا ارجاع امر به کارشناسی و پرداخت هزینه کارشناسی در صورت نیاز هم به عهده زوج بوده نه زوجه، و دادگاه نیز برابر ماده 29 قانون مذکور میبایستی نسبت به این موضوع بررسی و اظهار نظر قضایی مینمود بناء ً علیهذا دادنامه فرجام خواسته وفق سیاق قبلی نقض و پرونده جهت ادامه رسیدگی به همان شعبه ارجاع میگردد.
شعبه --- دیوانعالی کشور- رئیس و مستشار
قدرت اله طیبی - حیدرعلی حیدری