نظر به ضرورت رفع اطاله دادرسی و به استناد ماده سه قانون آیین دادرسی کیفری، مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی و شاخص های توسعه حقوقی و قضایی موضوع بند «د» ماده 113 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران، لازم است جهت تسریع در رسیدگی به پرونده های تشکیل شده قبل از تاریخ 1398/7/1، تا پایان سال 1398 اقدامات ذیل انجام گیرد:
1 - روسای کل دادگستری استانها و روسای تمامی واحدهای قضایی موظفند ظرف ده روز از ابلاغ این دستورالعمل فهرست پرونده های موضوع این دستورالعمل را به تفکیک واحد قضائی، شعبه، نوع پرونده و تاریخ تشکیل پرونده تهیه و اقدامات و تدابیر مدیریتی لازم از جمله موارد زیر را عملیاتی و اجرایی نمایند.
الف) استفاده از ظرفیت شوراهای حل اختلاف با اولویت پرونده های مشمول این دستورالعمل با اهتمام ویژه در جهت صلح و سازش، در اجرای بخشنامه شماره 100 /63940 /9000 مورخ 28 /5 /98؛
ب) ساماندهی ارجاع پرونده ها به ویژه در مورد شعبی که پرونده های معوقه بیشتر دارند؛
پ) شناسایی علل و عوامل اطاله دادرسی در پرونده های مذکور و پیش بینی راهکار مناسب در جهت مرتفع نمودن آنها؛
ت) صدور ابلاغ ماموریت برای قضات ستادی یا قضات شاغل در شعبی که پرونده معوق نداشته یا پرونده معوق کمتری دارند، جهت همکاری و انجام وظیفه در شعبی که از تراکم بیشتری برخوردار است؛
ج) ایجاد زمینه جهت رسیدگی های قضایی در خارج از وقت اداری و روزهای تعطیل با پیش بینی مشوق های لازم و پرداخت بهره وری و اضافه کاری.
2 - دادستانها برای بررسی موانع رسیدگی پرونده های مانده در برخی شعب دادسرا اقدامات لازم از قبیل اعزام معاونین به شعب تحقیق و مراجع انتظامی و امنیتی و تشکیل جلسه با کارشناسان را انجام و تمامی پرونده های مشمول این دستورالعمل را بررسی نموده و در جهت تسریع در رسیدگی راهکار لازم اتخاذ و نظارت قانونی اعمال تا نسبت به تعیین تکلیف پرونده ها اقدام شود.
3 - روسای واحدهای قضایی نیز موظفند در مورد پرونده های مطروحه در محاکم به شرح بند 2 در حدود وظایف اقدام نمایند.
4 - دادگاههای تجدیدنظر علاوه بر اقدامات مندرج در بندهای قبل باید از ظرفیت های قانونی اذن اخیر مقام معظم رهبری مدظله العالی استفاده نموده و در جهت تسریع در رسیدگی به این پرونده ها اقدام لازم به عمل آورند.
5 - تدابیر و اقدامات مقامات قضایی استانی و شهرستانی باید به گونه ای باشد که تا پایان سال 1398 پرونده های تشکیل شده قبل از 1398/7/1 تعیین تکلیف شود و در هر مورد که به جهت علل و معاذیر قانونی امکان تعیین تکلیف در بازه زمانی مذکور مقدور نباشد، برای هر پرونده نسبت به تکمیل فرم شماره یک پیوستی اقدام و نسخه ای از آن ضمیمه پشت جلد پرونده گشته و نسخه ی دوم نزد رئیس کل دادگستری استان ارسال شود.
6 - در پایان سال، روسای کل دادگستری باید گزارش عملکرد این دستورالعمل را برابر فرم های شماره 2 و 3، به حوزه معاونت راهبردی قوه ارسال نمایند.
7 - دادستانها و روسای کل دادگستری استانها حسب مورد نسبت به موارد زیر اقدام لازم را انجام می دهند:
الف) نظارت مستمر بر عملکرد شعب دادگاهها و دادسراها و کنترل گزارش های آماری به منظور جلوگیری از افزایش حجم موجودی شعبه و پرونده های معوقه
ب) تعامل مستمر با ضابطان و دستگاههای مربوط، مانند کانون کارشناسان رسمی و ادارات ثبت اسناد به منظور اجرای به موقع دستورات قضایی و پاسخ گویی سریع به استعلامات؛
پ) نظارت بر عملکرد شرکتهای بیمه و تعامل با آنان به منظور افزایش دقت و سرعت در پرداخت دیه؛
ت) نظارت بر شعب اجرای نیابت و تعامل با مراجع قضایی مجری نیابت، به ویژه مراجع قضایی حوزه قضایی استان مربوط به منظور تسریع در اجرای نیابت ها؛
ث) گزارش گیری از پرونده های معوقه و دریافت اطلاعات لازم برابر ضوابط و فرم های این دستورالعمل و تحلیل آن.
8 - معاونت راهبردی مکلف است علاوه بر پرداخت بهره وری برابر دستورالعمل مربوط برای پرونده های معوقه مذکور بر اساس گزارش عملکرد استانی بهره وری جداگانه ای اختصاص داده و مبالغ مذکور در سه ماهه پایان سال با عنایت به نظر دادستانها و روسای واحدهای قضایی و تایید رئیس کل دادگستری، بر اساس آمار عملکرد قضات و کارکنان پرداخت گردد. ضمناً، از همین محل از شعبی که با عملکرد مناسب در طول سال فاقد پرونده معوقه بوده نیز تقدیر به عمل آید.
9 - دیوان عالی کشور و دادستان کل کشور ضمن نظارت مستمر بر رسیدگی عادلانه توام با دقت و سرعت دادگاه ها و دادسراها، اجرای این دستورالعمل را پیگیری و موارد لازم را به حوزه معاون اول قوه قضاییه اعلام نمایند.
نتیجه اجرای این دستورالعمل در پایان هر هفته از سوی معاون اول قوه قضاییه به حوزه ریاست اعلام خواهد شد.
سید ابراهیم رئیسی
فرم شماره 1 - گزارش پرونده
گزارش پرونده های معوقه (کیفری /حقوقی)
الف) مشخصات کلی:
کلاسه...................................شعبه............................تاریخ تشکیل. ............................
اتهام /خواسته...............................
ب) علت تعویق در اتخاذ تصمیم نهایی:
فرم شماره 2 - گزارش توصیفی، تحلیلی حوزه ی قضایی
گزارش پرونده های معوقه
| ردیف | موضوع (حقوقی / کیفری) | علت معوقه ماندن | راه کار |
فرم شماره 3 - گزارش آماری حوزه ی قضایی
گزارش پرونده های معوقه
استان. ................حوزه ی قضایی...........................تاریخ تنظیم گزارش..................................
| ردیف | نام شعبه | مانده سال قبل | وارده سال جاری | مختومه تاکنون | میانگین وارده در ماه | میانگین مختومه در ماه | معوقه به تفکیک سال | ||
| سال جاری و ماقبل | دو و سه سال ماقبل سال جاری | چهار سال و بیشتر ماقبل سال جاری | |||||||