صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/03/21
برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اصفهان
موضوع
تکلیف مقامات ذیربط در صورت مفقودی بدل پرونده
پرسش
1- در پرونده کیفری شعبهای اصل پرونده مفقود شده لکن بدل پرونده به غیر از قرار جلب دادرسی و کیفرخواست تهیه شده و آماده رسیدگی است. کیفرخواست و قرار جلب دادرسی در زمان صدور به صورت غیرمکانیزه صادر شده و سابقهای از آن به دست نیامده، پرونده برای صدور کیفرخواست مجدد به شعبه دادیاری دادسرا ارسال شده و عقیده دادسرا بر این است چون یکبار کیفرخواست و قرار نهایی صادر شده مجاز به صدور کیفرخواست مجدد نیست، آیا دادگاه میتواند با دعوت از دادستان محترم یا نماینده ایشان و اخذ عقیده ایشان به رسیدگی ادامه دهد و آیا صدور کیفرخواست مجدد در این پرونده مجاز است؟ چون پرونده مسن میباشد دادگاه چگونه به رسیدگی خود ادامه دهد؟
2- در اجرای احکام کیفری رویهای است که پس از حضور محکومعلیه غیابی، ضمن صورتجلسه مجدداً رای غیابی به او ابلاغ میشود و معمولاً محکومعلیه واخواهی میکند، چنین رویهای (ابلاغ مجدد رای غیابی از سوی اجرای احکام کیفری به محکومعلیه) مستند قانونی دارد؟
نظر هیات عالی
قطع نظر از اینکه سوال جنبه قضایی و حقوقی ندارد و بحث اجرایی است لهذا از باب رفع محذور چنانچه کیفرخواست و قرار جلب به دادرسی صادره کماکان مفقود و یافت نشد بازپرس مرجوعالیه براساس مستندات بین و مسلم به تصمیم قانونی مقتضی حسب مورد اقدام خواهد کرد. مستفاد از تبصره 2 ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری ایرادی در جهت ابلاغ واقعی از سوی دادگاه جهت اطلاع محکومعلیه غیابی وجود ندارد.
نظر اتفاقی
سوال اول؛ الف- با عنایت به اینکه تسامح و اهمال در نگهداری اسناد دولتی به موجب مواد قانونی 544 و 598 قانون مجازات اسلامی و همچنین تلف یا سوزاندن اسناد دولتی به موجب ماده 681 قانون مجازات اسلامی، جرم میباشد و به موجب بند 10 ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری نیز تخلف اداری است؛ بدواً دادگاه محترم بدوی که اسناد دولتی در نزد وی مفقود شده موظف به اعلام جرائم احتمالی به دادستان و همچنین رئیس دادگستری جهت پیگیری تخلفات احتمالی مسئول دفتر و مسئولین مربوطه به مراجع قانونی میباشد.
ب- یکی از وظایف دادستان پیگیری جرائم احتمالی میباشد و از طرفی مجموعه قضایی با ملاک نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه به شماره 7/11446/62/04؛ موظف به بازیابی پرونده و تهیه بدل مفید از آن با همکاری کلیه همکاران قضایی (اعم از دادیاران، بازپرسان، همکاران اداری، همکاران قضایی دادگاه و حتی اصحاب دعوی در این خصوص میباشند)؛ فلذا هم دادگاه و هم دادسرا میبایستی همکاری لازم را در این خصوص بنماید. مضافاً به اینکه هم در رویه دادسرا قبل از تشکیل سیستم CMS از قدیم از پرونده قضای بدل تهیه میشد و رونوشت کیفرخواست و قرار جلب دادرسی و قرار نهایی در دادسرا نگهداری میگردید و حتی در بایگانی کردن الکترونیکی نیز این مسئله که قرارهای نهایی در آرشیو الکترونیکی میبایستی اسکن گردند؛ در دستورالعمل مربوطه وجود دارد، از طرفی نوع قرار اعم جلب به دادرسی و کیفرخواست نیز در دفاتر ذکر میشد. لذا دادسرا میبایستی در این خصوص بدل مربوطه را در اختیار دادگاه قرار دهد. لازم به ذکر است که در ماده 173 قانون اصول محاکمات، دادستان و دادیاران نیز وظیفه داشتند پیرامون آشفتگی دفاتر محاکم و بینظمی آنها مراتب را به مراجع ذیربط اعلام نمایند.
ج- پس از بازیابی نسبی پرونده بر اساس محتویات چنانچه دادسرا نتوانسته نتیجه نهایی جلب به دادرسی و قرارهای نهایی خود و همچنین کیفرخواست را ارائه دهد میبایستی بر اساس قدر متقین موضوع و مسلمات به دست آمده و با توجه به صورتجلسه تنظیم شده مفقودی پرونده کیفرخواست مکرر صادر نماید و دادگاه وفق آن اتخاذ تصمیم نماید. بدیهی است چنانچه پس از رسیدگی دادگاه اتهامهای دیگری وجود داشت که رسیدگی نشده و پرونده کشف شود موضوع قابل پیگیری خواهد بود.
سوال دوم؛ پس از دستگیری متهم رای غیابی به وی ابلاغ حضوری (واقعی) میشود، چنانچه قبلاً رای دادگاه به وی ابلاغ واقعی شده باشد و عذر موجهی برای عدم ارائه واخواهی در مهلت قانونی ارائه نشده باشد؛ به واخواهی وی رسیدگی نمیشود و قرار رد واخواهی صادر میشود. چنانچه قبلاً ابلاغ واقعی صورت نگرفته یا علت تاخیر در ارائه واخواهی عذر موجه شناخته شود، رای غیابی به ایشان ابلاغ و پس از اخذ تامین به واخواهی وی رسیدگی میشود.