رای وحدت رویه شماره 436 و 449 مورخ 1383/09/15 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

خلاصه متن: برای دسترسی به تمام قسمت‌ها، لطفاً وارد شوید یا ثبت‌نام کنید .

کلاسه پرونده: 80/457و82/650

شاکی:سازمان مسکن و شهرسازی استان تهران

موضوع:اعلام تعارض آراء صادره از شعب 4 و 12 بدوی و اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری

تاریخ رای:یکشنبه 15 آذر 1383

شماره دادنامه: 436- 449

مقدمه: الف-1- شعبه پانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 77/1078 موضوع شکایت آقای علی ساکی به طرفیت وزارت مسکن و شهرسازی به خواسته الزام به واگذاری زمین معوض به شرح دادنامه شماره 805 مورخ 19/5/78 چنین رای صادر نموده است، در دادخواست شاکی اعلام شده پلاکهای ثبتی 30804 و30803 و 30801 فرعی از 138 اصلی بخش 12 تهران جزء اراضی ملی شدهب ود که در طرح توسعه کارخانه سیمان قرار گرفته و به 4 مرحله اسناد مالکیت اینجانب که هر کدام 120 مترمربع مساحت داشته باطل شده است. متقابلاً رئیس سازمان اعلام نموده است، با عنایت به قانون اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک به مالکیت اراضی محدوده کارخانه سیمان ری و واگذاری زمین معوض به نامبرده حق و حقوق قانونی خود را دریافت داشته و اصولاً چنانچه مالکی دارای چند قطعه زمین در طرح مورد نظر باشد فقط استحقاق دریافت یک قطعه زمین را دارند. و شاکی فاقد هرگونه حقوقی در این رابطه می‌باشد. با عنایت به صراحت فوق و برخورداری شاکی از یک قطعه زمین معوض حکم به رد شکایت مطرح شده صادر می‌گردد. 2- شعبه اول تجدیدنظر در رسیدگی به تقاضای تجدیدنظر آقای علی شاکی به خواسته تجدیدنظر در دادنامه شماره 805 مورخ 19/5/78 شعبه پانزدهم دیوان به شرح دادنامه شماره 376 مورخ 8/4/79 چنین رای صادر نموده است. اساس استدلال شعبه بدوی به رد شکایت شاکی این است که اصولاً چنانچه مالکی دارای چند قطعه زمین در طرح مورد نظر باشد فقط استحقاق دریافت یک قطعه زمین را دارد. که به نظر می‌رسد این استدلال شعبه بدوی بی‌اساس و فاقد مبنای قانونی می‌باشد و بر همین اساس و نیز مستنداً به ماده واحده و لایحه قانونی اجازه واگذاری اراضی سیاه دشتک پآیین به مالکین اراضی 169 هکتاری جنب کارخانه سیمان ری مصوب 58 شورای انقلاب دائر براینکه به مالکین زمین مورد تعرض معوض داده می‌شود هیچگونه قید یا توضیحی در خصوص اینکه اگر مالکی دارای قطعات متعدد داخل در طرح باشد فقط یک قطعه معوض اعطاء می‌شود داده نشده است و اصولاً اصل در رعایت حقوق مالکانه می‌باشد بر همین اساس شکایت وارد تشخیص داده می‌شود ضمن فسخ دادنامه تجدیدنظر خواسته شماره 805 مورخ 19/5/78 حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می‌گردد. ب- شعبه دوازدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 73/1516 موضوع شکایت اقای ابوالفضل خندان به طرفیت سازمان زمین شهری به خواسته استرداد زمین به شرح دادنامه شماره 644 مورخ 25/10/75 چنین رای صادر نموده است، حسب توضیحات سازمان زمین،‌شاکی دارای دو قطعه زمین در محدوده کارخانه سیمان ری به شماره‌های 7569/138 و 7570/138 بوده که در ازاء تملک قطعه شماره 7570/138 قطعه 2 تفکیکی از 1843 فرعی از 7 اصلی به موجب قرارداد مورخ 6/12/71 به نامبرده واگذار گردیده و چون طبق تبصره لایحه قانون اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک به مالکیت اراضی محدوده کارخانه سیمان ری می‌بایستی مفاد قانون لغو مالکیت اراضی موات نیز رعایت شود و طبق دستور این قانون مالکین فقط حق عمران یک قطعه زمین دارند، علیهذا با عنایت بمراتب فوق و برخورداری شاکی از یک قطعه زمین معوض شکایت وی در مورد استرداد یا مطالبه معوض پلاک7569-138 غیر موجه و مردود اعلام می‌گردد. ج- شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده کلاسه 80/1525 موضوع شکایت آقای عبدالعظیم منتظری به طرفیت سازمان زمین شهری به خواسته معوض دو قطعه زمین تصرفی کارخانه سیمان ری به مساحت 538 مترمربع به شرح دادنامه شماره 1048 مورخ 24/6/80 چنین رای صادر نموده است. شاکی ادعا می‌کند پس از تصرف دو قطعه زمین، سازمان مسکن فقط یک قطعه از اراضی سیاه دشتک به وی واگذار کرده است، سازمان ذیربط برابر لایحه جوابیه خاطرنشان ساخته که واگذاری معوض اراضی واقع در طرح سیمان وی براساس قوانین از جمله لایحه قانونی اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک به مالکین اراضی محدوده کارخانه سیمان ری صورت می‌گیرد و چون طبق این قانون هر فرد فقط اجازه عمران یک قطعه را دارد و رعایت مفاد قانون لغو مالکیت اراضی موات الزامی است و چون یک قطعه زمین برابر اقرار شاکی به وی واگذار شده واگذاری قطعه معوض دوم غیر قانونی است. اینک با عنایت به محتویات پرونده و ملاحظه لایحه مستدل مورد اشاره و نظر به اینکه اقدامات سازمان براساس قانون فوق التوصیف صورت پذیرفته لذا ادعای شاکی غیر موجه تشخیص و حکم برد آن صادر می‌گردد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام‌والمسلمین رازینی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

ضمن تایید متعارض بودن آراء مذکور در مقدمه با عنایت به اینکه حکم مقرر در ماده واحده لایحه قانونی اجازه انتقال اراضی ملی شده سیاه دشتک پآیین واقع در غرب تهران به مالکین اصلی اراضی ملی شده واقع در جنب کارخانه سیمان ری مصوب 1358 مفید جواز واگذاری منحصراً یک قطعه زمین به عنوان معوض چندین قطعه از اراضی تملک شده مقرر در قانون نیست، بلکه مصرح در واگذاری زمین معوض به مساحت کمتر به لحاظ مرغوبیت آن می‌باشد، و به علاوه مقررات قانون راجع به واگذاری اراضی به طور عوض به مالکین اراضی متصرفی سیمان ری مصوب 1362 نیز مفهم لزوم واگذاری زمین معوض به مساحت کمتر در قبلا کلیه قطعات تملک شده با در نظر گرفتن بهای اراضی مذکور است. بنابه جهات فوق‌الذکر دادنامه شماره 376 مورخ 8/4/79 شعبه اول تجدیدنظر دیوان در پرونده کلاسه ت1/78/11890 در حدی که متضمن این معنی می‌باشد صحیح و موافق قانون تشخیص داده می‌شود. این رای به استناد قسمت اخیر ماده 20 اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع ذیربط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - رازینی

منبع