هیات تخصصی شوراهای اسلامی
شماره پرونده: ه- ع/98/1880 و 98/1882، 98/2116، 98/2117، 98/2692 و 98/2876
شماره دادنامه: 913 الی 9809970906010908 تاریخ: 12/11/98
شاکی: آقای امیر حسین قاسمی برجسته به وکالت از شرکت ایران خودرو و آقای سید مسعود شجاعی کیاسرایی، خانم سمیرا جمشیدی و آقای محمد غلامی اندراتی به وکالت از شرکت بازرگانی همگام خودرو (سهامی عام) و شرکت تهیه و توزیع قطعات و لوازم یدکی ایران خودرو (سهامی خاص)، آقای آرش فرهادی به وکالت از فروشگاه های زنجیره ای رفاه (سهامی عام)
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر تهران - سازمان زیباسازی شهر تهران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال اصلاحیه مصوبه ساماندهی ابزارهای تبلیغاتی صنفی منصوب در شهر تهران به شماره 6/119/97/5 مصوبه صد و نوزدهمین جلسه رسمی شورای اسلامی تهران و ماده واحده
شاکی دادخواستی به طرفیت شورای اسلامی شهر تهران - سازمان زیباسازی شهر تهران به خواسته ابطال اصلاحیه مصوبه ساماندهی ابزارهای تبلیغاتی صنفی منصوب در شهر تهران به شماره 6/119/97/5 مصوبه صد و نوزدهمین جلسه رسمی شورای اسلامی تهران و ماده واحده به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
شناسه مصوبه: 2524 رده بندی مصوبه: 6/119/97/5
ماده واحده:
به استناد بندهای شانزدهم (16) و بیست و پنجم (25) ذیل ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران مصوب 1/3/1375 و اصلاحات و الحاقات بعدی آن و تبصره یکم ذیل ماده پنجاهم (50) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 و اصلاحات بعدی آن و با عنایت به رای صادره از سوی هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 923 الی 927 و 1050 مورخ 21/9/1396 در خصوص مصوبه «ساماندهی ابزارهای تبلیغات صنفی منصوب در شهر تهران» تصویبی در هفتاد و چهارمین جلسه رسمی شورای اسلامی شهر تهران (دوره چهارم) منعقده در تاریخ اول تیرماه 1393 - ابلاغی به شماره160/1907/11674مورخ 4/5/1393 و ضرورت اعمال اصلاحاتی در مصوبه مذکور و به منظور ساماندهی مناسب اینگونه ابزارها در شهر تهران، مفاد مصوبه ساماندهی ابزارهای تبلیغات صنفی منصوب در شهر تهران - ابلاغی به شماره160/1907/11674مورخ 4/5/1393 برای اجرا از ابتدای سال 1398 به شرح ذیل اصلاح و تصویب میگردد.
الف) بند 1-3 ماده یکم (1) به شرح ذیل اصلاح و جایگزین میگردد؛
بند 1-3 (اصلاحی)- تابلوی معرف کاربری (صنفی- اختصاصی): تابلویی است که دارای هرگونه نوشته شامل حروف، اعداد، اشکال، تصاویر، تزئینات، نمادها یا نظایر آنها باشد و به منظور پیام رسانی درباره معرفی صنف یا صرفاً کاربری در همان ملک یا ساختمان بر سر درب اماکن به اندازه بر ورودی واحد صنفی به ارتفاع حداکثر 130 سانتیمتر نصب میشود و مشمول پرداخت عوارض موضوع این مصوبه تشخیص نمیگردد.
ب) بندهای ذیل به انتهای ماده یکم (1) مصوبه مذکور الحاق میگردد:
1-12 (الحاقی)- تابلو و تبلیغات کالا، محصول و خدمات ایرانی (داخلی): به کلیه تابلوها و تبلیغاتی اطلاق میشود که با استفاده از حروف، اعداد، آرم و نشان، تصویر و تزئینات و نظایر آن به منظور معرفی و تبلیغات کالا، محصول و خدمات صرفاً ایرانی (برند) مطابق مقررات شهرداری در معرض دید عموم نصب، اکران و نمایش داده میشود.
1-13 (الحاقی)- تابلو و تبلیغات کالا و خدمات تحت لیسانس خارجی: به کلیه تابلوها و تبلیغاتی اطلاق میشود که با استفاده از حروف، اعداد، آرم و نشان، تصویر و تزئینات و نظایر آن به منظور معرفی و تبلیغات کالا، محصول و خدماتی که در داخل کشور تولید میشود لیکن با استفاده از نام و نشان تجاری خاص شرکتهای تولیدی و خدماتی خارجی مطابق مقررات شهرداری در معرض دید عموم نصب، اکران و نمایش داده میشود.
1-14 (الحاقی)- تابلو و تبلیغات کالا و خدمات خارجی: به کلیه تابلوها و تبلیغاتی اطلاق میشود که با استفاده از حروف، اعداد، آرم و نشان، تصویر و تزئینات و نظایر آن به منظور معرفی و تبلیغات کالا، محصول و خدمات صرفاً تولید کشورهای خارجی میباشد که از مبادی گمرکات وارد کشور میشوند.
1-15 (الحاقی)- نام و نشان تجاری (برند): منظور از برند در این مصوبه به کلیه محصولات، کالاها و خدمات خاص اطلاق میشود که با استفاده از نام، نشان و یا علامت تجاری مشخص به ثبت رسیده باشد و از دیگر کالاها و خدمات متمایز میگردد.
ج) ماده دوم به شرح ذیل اصلاح و تبصره ذیل آن حذف میگردد؛
ماده دوم (اصلاحی):
به شهرداری تهران (سازمان زیباسازی) اجازه داده میشود از ابتدای سال 1398 نسبت به دریافت عوارض از کلیه ابزارهای تبلیغاتی که به هر نحو به صورت انحصاری و نمایندگی یا همراه با معرفی کاربری تبلیغات محصول، کالا یا خدمات خاص در محدوده و حریم شهر تهران توسط اشخاص حقیقی و حقوقی با استفاده از هر نوع مصالح اعم از فلزی، چوبی، فلکسی، بنر، نوری دیجیتالی(LED)چلینیوم و شیشهنویسی و امثال آن و با هر روش اعم از نصب و استقرار بر سردر، نما، بام و داخل محوطه اماکن غیرمسکونی یا پایه مستقل یا متحرک نصب و در معرض دید عموم قرار داده شود (به جز مساحت مجاز تابلوهای معرف عملکرد کاربریهای صنفی) مطابق جداول شماره 1 و 2 پیوست این مصوبه اقدام نمایند.
د) شش تبصره به شرح ذیل به ماده دوم (اصلاحی) الحاق میشود؛
تبصره یکم (1) (الحاقی):
نصب تابلو و تبلیغات غیر مربوط با کسب و پیشه و غیر مرتبط با کاربری ملک ممنوع میباشد.
تبصره دوم (2) (الحاقی):
نصب هرگونه تابلو و تبلیغات روی پشت بام ساختمانهای صرفاً با کاربری مسکونی ممنوع است.
تبصره سوم (3) (الحاقی):
نصب تابلو و تبلیغات روی بام ساختمانهای غیر مسکونی با کاربریهای مختلط و با رعایت مقررات نصب، طرحهای ساماندهی، خط آسمان، استانداردها، نقشه اجرایی، محاسبات و ساخت و نصب و اجرا زیر نظر مهندس ناظر دارای پروانه فعالیت از سازمان نظام مهندسی کشور، پس از اخذ مجوز از شهرداری تهران (سازمان زیباسازی) بلامانع است.تبصره چهارم (4) (الحاقی):
سازمان زیباسازی موظف است با هماهنگی کمیته موضوع ماده دوازدهم (12) این مصوبه، ظرف مدت سه ماه دستورالعمل چگونگی نصب تابلوها و تبلیغات اماکن غیر مسکونی شهر تهران و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی دارای تابلو و تبلیغات و یا متقاضی نصب را با رعایت موارد ایمنی و تعیین مقررات فنی، حقوقی و محتوایی را تهیه و به تایید شهردار تهران رسانده و به منظور ساماندهی و ارتقا کیفیت سیما و منظر شهری به مرحله اجرا برساند.
تبصره پنجم (5) (الحاقی):
در راستای رعایت حقوق شهروندی، جلوگیری از دریافت عوارض مضاعف و متناسب سازی سیما و منظر شهری، تمامی کاربریهای غیر مسکونی میتوانند پس از اخذ مجوز از شهرداری تهران (سازمان زیباسازی) با رعایت مقررات مربوطه در طول واحد صنفی و محل استقرار کاربری خود حداکثر تا ارتفاع 130 سانتیمتر اقدام به نصب تابلوی معرف و مبین محل استقرار خود نمایند و مشمول پرداخت عوارض موضوع این مصوبه تشخیص نمیگردد.
تبصره ششم (6) (الحاقی):
تابلوی شرکتهای تولیدی و خدماتی و اشخاص حقیقی و حقوقی که با استفاده از یک علامت و یا نام تجارتی ثبت شده خاص و انحصاری، اقدام به ایجاد فروشگاههای زنجیرهای، رستورانهای دارای شعبه و امثالهم به صورت فرا منطقهای مینمایند، تبلیغاتی محسوب و مشمول عوارض موضوع این مصوبه میشوند.
ه) تبصره ذیل به ماده سوم اضافه میشود:
تبصره (الحاقی به ماده 3):
رعایت مقررات سازمان زیباسازی شهر تهران و سایر ضوابط موضوعی و مقررات تبلیغات کشوری و مصوبههای شورای اسلامی شهر تهران به منظور حفظ زیبایی شهر، استاندارها، ارتقا کیفیت سیما و منظر شهری، ساماندهی کلیه ابزارهای صنفی و تبلیغاتی اماکن غیر مسکونی و اشخاص حقیقی و حقوقی الزامی است.
و) ماده پنجم به شرح ذیل اصلاح و تبصره ذیل آن حذف میشود:
ماده پنجم (اصلاحی):
نحوه محاسبه عوارض پرداخت نشده مودیان در سال های قبل بر اساس آخرین تعرفه مصوب ملاک عمل در سال پرداخت مودی خواهد بود.
ز) سه تبصره به شرح ذیل به ماده پنجم (اصلاحی) الحاق میشود:
تبصره یکم (1) (الحاقی):
عوارض کلیه ابزارهای تبلیغاتی محصولات، کالاها و خدمات تولید داخلی (ایرانی)، تحت لیسانس برندهای خارجی با اعمال ضریب 1/8 (یک و هشت دهم) و برای تابلوها و ابزارهای تبلیغاتی محصولات، کالاها و خدمات خارجی با ضریب 3/3 (سه و سه دهم) محاسبه و دریافت خواهد شد.
تبصره دوم (2) (الحاقی):
با توجه به محدودیت منظر دید ابزارهای تبلیغاتی منصوب در داخل مراکز و مجتمعهای تجاری و اداری به نسبت تابلوهای منصوب در معابر و منظر عمومی، دریافت عوارض از تابلوهای مذکور معادل 70٪ مبالغ مندرج در جدول شماره دو (2) پیوست این مصوبه محاسبه و دریافت شود.
تبصره سه (الحاقی):
کلیه ابزارهای تبلیغاتی مستقر در طرفین خیابانها و کوچههای دارای عرض گذر 12 متر و کمتر، مشمول پرداخت 80٪ نصابهای تعیین شده در جداول شماره 1 و 2 پیوست این مصوبه میباشند.
ح) جداول شماره 1 و 2 پیوست مصوبه مذکور به شرح ذیل اصلاح و جایگزین میشود: (جدول شماره یک (1) اصلاحی)
جدول ابزارها و تابلوهای منصوب صنفی صرفاً مبین و معرف محل استقرار کاربریها تا سقف مجاز تعیین شده
(ماهیانه به ازای هر متر مربع)
فلزی، نئون، پلاستیک، فلکسی فیس، چلنیوم، بنر، چوب، کاشی
جنس تابلو
محل نصب تابلو
با ارتفاع حداکثر 130 سانتیمتر مشمول پرداخت عوارض تشخیص داده نمیشود.
روی سردر ورودی کاربری و دیوار حیاط
با رعایت تبصره 2 ذیل ماده چهارم این مصوبه مشمول پرداخت عوارض تشخیص داده نمیشود.
شیشه نویسی و سایهبان
سه درصد (3%) آخرین دفترچه مصوب ارزش معاملاتی املاک تهران، شمیران و شهر ری
روی نمای اصلی و جانبی ساختمان مازاد بر تابلوی اول
نه درصد (9%) آخرین دفترچه مصوب ارزش معاملاتی املاک تهران، شمیران و شهر ری
روی پایه داخل محوطه و بام ساختمان
(جدول شماره دو(2) اصلاحی)
عوارض ابزارهای تبلیغاتی منصوب معرف کالاها و محصولات تولیدی و خدماتی ایرانی و خارجی (ماهیانه به ازای هر متر مربع(
فلزی، نئون، پلاستیک، فلکسی فیس، چلنیوم، بنر، چوب، کاشی، رایانه محل نصب تابلو
جنس تابلو
محل نصب تابلو
چهار و نیم درصد (4/5%) آخرین دفترچه مصوب ارزش معاملاتی املاک تهران، شمیران و شهر ری با رعایت تصویبنامه مربوطه هیات وزیران
روی سردر ورودی و دیوار حیاط
شش درصد (6%) آخرین دفترچه مصوب ارزش معاملاتی املاک تهران، شمیران و شهر ری با رعایت تصویبنامه مربوطه هیات وزیران
روی نمای اصلی و جانبی ساختمان
هجده درصد(18%) آخرین دفترچه مصوب ارزش معاملاتی املاک تهران، شمیران و شهر ری با رعایت تصویبنامه مربوطه هیات وزیران
روی پایه داخل محوطه و بام ساختمان
سی درصد (30%) آخرین دفترچه مصوب ارزش معاملاتی املاک تهران، شمیران و شهر ری با رعایت تصویبنامه مربوطه هیات وزیران
نمایشگر دیجیتالی نوشتاری
سی درصد (30%) آخرین دفترچه مصوب ارزش معاملاتی املاک تهران، شمیران و شهر ری با رعایت تصویبنامه مربوطه هیات وزیران
روی پایه داخل معابر عمومی
شش درصد (6%) آخرین دفترچه مصوب ارزش معاملاتی املاک تهران، شمیران و شهر ری با رعایت تصویبنامه مربوطه هیات وزیران
شیشهنویسی و سایبان
گردش کار تصویب:لایحه شماره 520161/10 مورخ 21/5/1397 شهرداری تهران در خصوص « اصلاحیه مصوبه ساماندهی ابزارهای تبلیغات صنفی منصوب در شهر تهرن - ابلاغی به شماره 11674/1907/160 مورخ 4/5/1393 » به صورت عادی ارائه و به شماره 14054/160 مورخ 22/5/97 در دبیرخانه شورای اسلامی شهر تهران ثبت و در هشتادمین جلسه رسمی شورای اسلامی شهر تهران مورخ 28/5/1397 اعلام وصول شده است. لایحه مذکور جهت بررسی به کمیسیون های سلامت، محیط زیست و خدمات شهری، برنامه و بودجه و شهرسازی و معماری به عنوان کمیسیون مشترک ارجاع و پس از وصول گزارش مشترک به شماره 30567/160 مورخ 22/10/1397 بررسی آن در دستور صد و نوزدهمین جلسه رسمی شورا منعقده در تاریخ 7/11/1397 قرار گرفت. در جلسه مزبور پس از قرائت و استماع گزارش مشترک کمیسیون های مذکور و مذاکرات انجام شده در خصوص مفاد آن مشتمل بر ماده واحده رای گیری به عمل آمده که با اتفاق آرای موافق اعضای شورای اسلامی شهر تهران (شانزده عضو حاضر در جلسه در زمان رای گیری) به تصویب رسید.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شورای اسلامی شهر تهران به موجب مصوبه مورد شکایت اقدام به وضع عوارض بابت تابلوهای منصوبه نموده در حالی که هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص تابلوهای منصوبه بر سر درب اماکن تجاری و اداری و موسسات اعتباری را با این استدلال که این نوع تابلوها مبین معرفی محل و استقرار فعالیت اماکن ذکر شده میباشد و متضمن تبلیغات نمیباشند حکم به ابطال آن را صادر نموده است.
2- با عنایت به اینکه طرح و تابلوهای معرف صرفاً به منظور اطلاع رسانی محل استقرار و فعالیت اماکن ارائه دهنده خدمات شرکت ایران خودرو میباشد و به هیچ وجه متضمن تبلیغات نمیباشد شهرداری در این خصوص خدماتی ارائه نمی دهد تا مستحق دریافت عوارض باشد.
3- اخذ عوارض در قبال ارائه خدمات قابل دریافت میباشد و به موجب رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 1922 مورخ 2/8/1381 اخذ عوارض بدون ارائه یک خدمت معین جواز قانونی ندارد. لذا با عنایت به مراتب مذکور ابطال مصوبه مورد شکایت مورد استدعاست.
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر تهران به موجب لایحه شماره 16382/160 مورخ 16/6/1398 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- مصوبه مورد شکایت در راستای بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 تصویب شده است.
2- به موجب ماده 14 آییننامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی مصوب 7/7/1378 یکی از سیاست های دولت که باید در مصوبات شوراها رعایت شود نیل به سمت خود کفائی شهرداری ها و نهایتاً تامین بخشی از هزینه های خدماتی و عمرانی مورد نیاز شهر میباشد.
3- در مصوبه مورد شکایت شهرداری به منظور رفع آلودگی های بصری و صوتی و ارتقاء سیما و منظر شهری در شهر تهران اقدام به ارائه خدمت ساماندهی ابزارهای تبلیغات صنفی منصوب در شهر تهران مینماید.
4- عنوان عوارض یا بهاء خدمات متفاوت میباشد به نحوی که شرط وصول عوارض ارائه خدمات نمیباشد.
5- به موجب بند 26 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری با رعایت آییننامه مالی شهرداری در صلاحیت شوراهای اسلامی میباشد. لذا با عنایت به مراتب مذکور رد شکایت مورد استدعاست.
هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء اعضاء حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
طبق بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود از جمله وظایف و مسئولیت های شورای اسلامی شهرهاست و در تبصره یک ماده «50» قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، وضع عوارض محلی جدید رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است و همچنین طبق بند 9 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و اصلاحیه های بعدی تصویب آییننامه های پیشنهادی شهرداری پس از رسیدگی به آنها با رعایت دستورالعمل های وزارت کشور و همچنین تصویب مقررات لازم به پیشنهاد شهرداری جهت نوشتن هر نوع مطلب و یا الصاق هر نوع نوشته و آگهی و تابلو بر روی دیوارهای شهر با رعایت مقررات موضوعه و انتشار آن برای اطلاع عموم براساس بند 25 ماده مذکور از جمله وظایف و مسئولیتهای شورای اسلامی شهرها است و طبق رای شماره 1324 الی 1326 مورخ 26/6/1398 و رای شماره 1308 - 26/6/1398 هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای تابلوهای تبلیغاتی و مازاد بر معرف در مصوبات شوراهای اسلامی مغایر قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص نگردیده است. بنابراین اصلاحیه مصوبه ساماندهی ابزارهای تبلیغاتی صنفی منصوب در شهر تهران به شماره 6/119/97/5 از مصوبه صد و نوزدهیمن جلسه شورای شهر تهران در تاریخ 7/11/1397 به استثناء اطلاق تبصره 6 الحاقی به ماده 2 اصلاحی و آن قسمت از ماده 5 اصلاحی که دستور اخذ عوارض تصویبی سال 1397 را نسبت به کسانی که در سالهای گذشته نپرداخته اند تعمیم داده است مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جواد جباری - رئیس هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری