بسمه تعالی
هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ت/ 0200039 و 0200081 (0102006)
شماره دادنامه سیلور: 140231390003150675 تاریخ:1402/12/01
شاکی: آقای ماشااله خامه چیان
طرف شکایت: نهاد ریاست جمهوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 11 و تبصره های آن از تصویب نامه شماره 21487 / ت 59826ه- مورخ 1401/02/15
--
شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال بند 11 و تبصره های آن از تصویب نامه شماره 21487 / ت 59826ه- مورخ 1401/02/15 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
تصویب نامه شماره 21487 / ت 59826ه- مورخ 1401/02/15
11- در اجرای بند (و) تبصره (12) قانون بودجه سال 1401 کل کشور ضرایب فوق العاده های حقوق اعضای هیات علمی دانشگاه ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی وابسته به وزارت علوم تحقیقات و فناوری و همچنین دانشگاه ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی وابسته به سایر دستگاههای اجرایی و دانشگاه های فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی که مجوز آنها از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی یا شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری صادر شده و اعضای هیات علمی آنها از طریق مرکز جذب هیات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به کار گرفته شده اند همسان با ضرایب حقوق اعضای هیات علمی تمام وقت غیربالینی دانشگاه های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است اعمال خواهد شد.
تبصره-1 اعتبار موضوع این بند در سقف اعتبارات مصوب و تخصیص یافته هزینه ای (عمومی و اختصاصی) دستگاه اجرایی مربوط در قانون بودجه سال 1401 کل کشور خواهد بود و اعتبار مجزایی بابت این موضوع در هیچ ردیفی در قانون بودجه سال 1401 پیش بینی نشده است.
تبصره 2- در صورت عدم انطباق نظام پرداخت اعضای هیات علمی تمام وقت سایر دستگاه های اجرایی مشمول بند (و) تبصره (12) قانون بودجه سال 1401 کل کشور، مقادیر معادل در سقف ضرایب اعمال شده در این بند، مورد اقدام قرار میگیرد.
تبصره 3- در صورت کاهش مبلغ حکم کارگزینی در سال جاری، پس از اجرای این بند برای اعضای هیات علمی دستگاه های اجرایی (غیر وابسته به وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) میزان کاهش مذکور با تایید سازمان اداری و استخدامی کشور، مشمول تفاوت تطبیق موضوع این بند است. مابه التفاوت مذکور با افزایش های بعدی در حکم کارگزینی عضو هیات علمی مستهلک خواهد شد.
تبصره 4- رعایت الزامات مذکور در جزء (6) بند (الف) و همچنین بند (و) تبصره (12) قانون بودجه سال 1401 کل کشور بر عهده بالاترین مقام دستگاه اجرایی اصلی و تابع و ذی حساب مدیر مالی دستگاه محل خدمت عضو هیات علمی میباشد.
تبصره 5 - اعضای هیات علمی بالینی (تمام وقت جغرافیایی) وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آن دسته از اعضای هیات علمی هستند که علی رغم داشتن اختیار تاسیس مطب (موضوع بند (ب) ماده (74) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران)، به صورت تمام وقت جغرافیایی در محل خدمت مربوط (یعنی (54) ساعت در هفته)، اشتغال دارند و از فعالیت های انتفاعی و از جمله تاسیس مطب محروم میباشند. مصادیق اعضای هیات علمی غیربالینی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی براساس فهرست رشته های تحصیلی دایر در وزارت علوم تحقیقات و فناوری و مشروط به عدم امکان تاسیس مطب پزشکی توسط عضو هیات علمی شاغل در دانشگاه ها و بخش های پزشکی میباشد.
تبصره 6 - میزان ضرایب فوق العاده های جذب و مخصوص برای اعضای هیات علمی بالینی تمام وقت جغرافیایی (6/1) اعمال میگردد و برای اعضای هیات علمی غیر گروه پزشکی (غیربالینی) تمام وقت موضوع این بند، با ضریب (1) از تاریخ 1401/01/01 برابر ضریب مصوب این بند میباشد.
تبصره 7- همسان سازی حقوق اعضای هیات علمی دانشگاه ها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی وابسته به دستگاه های اجرایی که شناسه (کد) کارمندی در سامانه کارمند ایران ندارند، مشروط به صدور شناسه (کد) کارمندی از سوی سازمان اداری و استخدامی کشور خواهد بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
بر اساس بند "ب" ماده 20 برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389/10/15 مجلس شورای اسلامی پیرو آن ماده 1 احکام دایمی توسعه کشور مصوب 1395/11/10 مجلس شورای اسلامی، دانشگاه ها دارای استقلال هستند و بر این اساس آییننامه استخدامی اعضای هیات علمی وزارت عتف و وزارت بهداشت و آموزش پزشکی در سال 1390 توسط هیات هیات امناء تصویب و ابلاغ گردید. بر اساس تبصره 3 ماده 55 آییننامه استخدامی اعضای هیات علمی وزارت، تنها ضریب حقوقی سالیانه توسط دولت تعیین میشود و تا پایان سال 1400 تعیین و افزایش یا کاهش ضرایب فوق العاده ها (شغل، جذب و ویژه) طبق مواد 56، 57 و 58 آییننامه استخدامی اعضای هیات علمی وزارت عتف در اختیار هیات امنا بود که البته بر اساس جزء "3" بند الف تبصره" 12" قانون بودجه 1401 صدور هر گونه مجوز جدید برای افزایش حقوق و مزایای مستمر و فوق العاده ها از هیات امناء سلب گردید اما مصوبات قبلی همچنان دارای اعتبار است.
مستند اجرای همسان سازی حقوق قانون بودجه سال 1400 است، ثانیاً، از مصوبات هیات امناء دانشگاه های وزارت عتف در سال 1400 و در وزارت بهداشت از دهه 1380 است ثالثا، در هیچ قانونی تعیین ضرایب حقوقی فوق العاده ها به دولت داده نشده است و تنها تعیین ضریب اختیار دولت بوده و صدور ماده" 11 " بخشنامه خارج از حدود اختیارات مقام صادر کننده بخشنامه میباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
پاسخی واصل نشده است.
پرونده شماره ه- ت / 0200039 و 0200081 (ثبت سامانه ساجد: 0102006) مبنی بر درخواست ابطال بند (11) و تبصرههای ذیل آن از تصویبنامه شماره 21487/ت59826ه- مورخ 1401/02/15 هیات وزیران، در جلسه هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت بیش از سه چهارم اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: بر مبنای بند «و» تبصره (12) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور مقرر شده است: «حقوق اعضای هیات علمی دانشگاهها، مراکز و موسسات آموزشعالی و پژوهشی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و همچنین دانشگاهها، مراکز و موسسات آموزشعالی و پژوهشی وابسته به سایر دستگاههای اجرایی و دانشگاههای فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی که مجوز آنها از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی یا شورای گسترش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری صادر شده و اعضای هیات علمی آنها از طریق مرکز جذب هیات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به کار گرفته شدهاند با حقوق اعضای هیات علمی غیربالینی دانشگاههای وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از محل اعتبار در همان دستگاه همسانسازی میشود». ثانیاً: مستنبط از مواد (68) و (106) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 با اصلاحات و الحاقات بعدی، لفظ «حقوق» مشتمل بر "حقوق ثابت" و "فوقالعادهها" بوده و مطابق ماده (76) قانون اخیرالذکر نیز، تعیین ضریب حقوق و مزایای مستمر (حقوق ثابت و فوقالعادههای شغل، ایثارگری، سختی کار و کار در محیطهای غیرمتعارف و ویژه) شاغلین با هیات وزیران میباشد، لذا هرچند اعضای هیات علمی دانشگاهها از شمول احکام مندرج در قانون مدیریت خدمات کشوری خارج میباشند لکن با اخذ وحدت ملاک از موازین قانونی مزبور، تعیین ضریب حقوق و مزایای مستمر تمامی شاغلین اعم از اعضای هیات علمی و سایرین در صلاحیت هیات وزیران است. ضمن اینکه جزء (3) ذیل بند «الف» تبصره (12) قانون صدرالذکر نیز که تصریح میدارد: «در سال 1401 صدور هرگونه مجوز جدید برای افزایش حقوق و مزایای مستمر و فوقالعادهها و نظایر آن توسط مراجع ذیربط از جمله هیاتهای امناء، مجامع عمومی شرکتها و موسسات غیرخصوصی (به استناد اختیار مندرج در قانون تجارت)، شورای حقوق و دستمزد موضوع ماده (74) قانون مدیریت خدمات کشوری و هیات وزیران تحت هر عنوان و از محل هر نوع اعتبار، خارج از افزایشهای فوقالذکر ممنوع است.» موید همین امر بوده و مآلاً اختیار تعیین ضرایب فوقالعادههای جذب و مخصوص از هیاتهای امنای دانشگاهها سلب شده است.
بنا به مراتب فوق، بند (11) و تبصرههای ذیل آن از تصویبنامه شماره 21487/ت59826ه- مورخ 1401/02/15 هیات وزیران در حدود اختیار مرجع تصویب کننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده (93) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیمگیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
مهدی فرد محمدیان
رییس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری